Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » Elitarny grób sprzed 1,5 tys. lat odkryli archeolodzy…
2022-05-19, 11:12 Autor: Szymon Zdziebłowski

Elitarny grób sprzed 1,5 tys. lat odkryli archeolodzy w Berenike (Egipt)

Zdjęcie poglądowe, Egipt [fot. pixabay]
Zdjęcie poglądowe, Egipt [fot. pixabay]
Siedem skulonych szkieletów, położonych w kilku warstwach, znajdowało się w monumentalnym grobowcu sprzed 1,5 tys. lat. Byli to przedstawiciele elity portowego miasta Berenike nad Morzem Czerwonym w Egipcie - ustalili polscy archeolodzy.
Uwagę naukowców zwrócił nietypowy sposób ułożenia ciał w kamiennej skrzyni. Szkielety wyglądały jakby zmarłych pochowano w skulonej pozycji - kości dolnych kończyn spoczywały na klatce piersiowej.


“Nie jest to naturalna pozycja. Aby ją osiągnąć, zmarłych po śmierci musiano skrępować sznurami lub obwiązać tkaniną” - powiedział PAP kierownik badań dr Mariusz Gwiazda z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW. Prowadzi on badania w Berenike wspólnie z prof. Stevenem Sidebothamem z University of Delaware w USA.


Już w II w. p.n.e. Agatarchides z Knidos opisał zwyczaje pogrzebowe plemion Pustyni Wschodniej. Wówczas sznur przywiązywano do szyi i do nóg, co powodowało, że ciało uzyskiwało skuloną pozycję. Być może podobnie było w tym przypadku - wskazuje dr Gwiazda.


Kilkoro zmarłych ułożono w czterech warstwach, jedna pod drugą. Na razie archeologom nie udało się ustalić, czy ciała złożone w jednym momencie, czy też dokładano je go grobowca co jakiś czas.


Archeolog podkreśla, że grobowiec pełen był różnego rodzaju wyposażenia, co świadczy o tym, że należał do bardzo ważnych przedstawicieli tego starożytnego miasta. Posiadali wysoki status społeczny. Wśród znalezionych przedmiotów były paciorki z surowców, które trafiły do Berenike nawet z Pakistanu, Indii, a nawet Indonezji. Był to onyks i karnelian. Na ostatnią drogę zmarłych wyposażono też w kilka srebrnych pierścieni i kolczyków oraz bransolet wykonanych z kości słoniowej. Pierścienie utrzymane są w stylistyce znanej z pogranicza egipsko-sudańskiego.


Dr Gwiazda zaznaczył, że bardzo podobne wyposażenie grobowców z tego samego okresu znane jest z Górnego Egiptu i Nubii. Tam tego typu pochówki określa się królewskimi.


W tym czasie (od IV do VI w. n.e.) Berenike zamieszkiwali Blemiowie, którzy uniezależnili się od władzy innych śródziemnomorskich imperiów. Było to mało znane, nomadyczne plemię nubijskie zamieszkujące górzystą Pustynię Wschodnią. Jednak w czasach, o których mowa kontrolowało terytorium na wschód od Nilu od dzisiejszej Etiopii po Berenike. Władze administrowały miastem i wzbogaciły się dzięki uczestnictwu w wymianie handlowej między Bizancjum a społecznościami mieszkającymi w rejonie Oceanu Indyjskiego.


“Zwyczaje grzebalne społeczności zamieszkującej Berenike były do tej pory okryte mrokiem tajemnicy. Chcieliśmy wypełnić tę lukę” - dodał. Szczęście uśmiechnęło się do badaczy, bo grobowiec okazał się niewyrabowany, co jest rzadkością w Egipcie zwłaszcza w przypadku elitarnych pochówków.


W ramach części naziemnej grobowca, obok skrzyni ze szczątkami ludzkimi, archeolodzy odkryli ślady po dawnych rytuałach pogrzebowych.


“Zapewne tam kultywowano pamięć o zmarłych” - podkreślił szef badań.


Znajdowała się tam platforma z miskami do składania ofiar i ołtarz z kadzielnicą. Archeolodzy natknęli się na przykład na 4 kręgi kozy lub owcy złożone zapewne w ofierze. Odkryto również kilka amfor, które umiejscowione są do góry dnem. Zdaniem naukowców oznacza to, że były opróżnione w czasie praktyk rytualnych. Były tam też niewielkie butle do przechowywania wody o podobnej formie, którą Arabowie stosują do dziś. Słyną z tego, że płyny w nich utrzymują niską temperaturę mimo upałów.


Z kolei przed wejściem do grobowca archeologów czekało kolejne zaskoczenie. Znaleźli tam grób matki z dzieckiem z tego samego okresu. Wygląda to tak, jakby zmarli byli w siebie wtuleni - opisał dr Gwiazda.


Zapewne to nie koniec ciekawych odkryć w tej okolicy, bo do badanego w ostatnim sezonie grobowca przylegają z dwóch stron bardzo zbliżone w planie struktury.


“Nasze najnowsze odkrycia świadczą o tym, że Berenike w IV-VI w. wcale nie było prowincjonalnym miastem portowym. Jego kontakty były naprawdę szerokie, o czym świadczy wyposażenie grobowca” - powiedział dr Gwiazda.


Archeolodzy przez wiele lat zajmowali się badaniem w Berenike głównie reliktów miasta z okresu hellenistycznego, rzymskiego i późniejszych czasów. Do tej pory nie podjęto szerszych badań cmentarzysk ludzkich z tych okresów. Kilka lat temu udało im się za to namierzyć w Berenike cmentarz zwierząt sprzed 2 tys. lat. Okazało się, że ówcześni mieszkańcy miasta sprowadzali z Indii małpy, które traktowali jako domowe maskotki, a po ich śmierci grzebali je na obrzeżach miastach. Były tam też psie i kocie kwatery.


Miasto Berenike założył w III wieku p.n.e. faraon Ptolemeusz II. Początkowo port służył do przeładunku transportów słoni afrykańskich. W pierwszym wiekach naszej ery Rzymianie, którzy przejęli władzę nad Egiptem, uczynili z miasta ważny punkt w handlu transoceanicznym łączącym Czarną Afrykę, Bliski Wschód i Indie.(PAP)


autor: Szymon Zdziebłowski

Zobacz także

2022-08-04, godz. 10:11 120 lat temu urodziła się Hanka Ordonówna 120 lat temu, 4 sierpnia 1902 r., urodziła się Hanka Ordonówna. Uznaje się ją za jedną z największych gwiazd kabaretu okresu międzywojennego. Sławę przyniosły… » więcej 2022-08-04, godz. 09:02 4 sierpnia 1944 r. Krzysztof Kamil Baczyński poległ w Powstaniu Warszawskim. 78 lat temu, w Powstaniu Warszawskim poległ Krzysztof Kamil Baczyński (ps. Jan Bugaj, Emil, Jan Krzyski, Krzysztof, Piotr Smugosz, Krzysztof Zieliński, Krzyś)… » więcej 2022-08-04, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 4 sierpnia.. » więcej 2022-08-03, godz. 12:00 Zapraszamy na dzisiejszą audycję "Tak Było Naprawdę" Zapraszamy na audycję "Tak Było Naprawdę", tj. środa 3.08 o godz. 22:05, na antenie głównej Radia Opole. » więcej 2022-08-03, godz. 11:03 Archiwum prof. Macieja Kledzika trafiło do Archiwum Akt Nowych [wywiad] 2 sierpnia w sali dydaktycznej im. kpt. Aliny Fedorowicz „Marty” w Archiwum Akt Nowych (AAN) odbyła się uroczystość przekazania do zasobu AAN archiwum… » więcej 2022-08-03, godz. 10:17 108. rocznica utworzenia Pierwszej Kompanii Kadrowej Pierwsza Kompania Kadrowa, zalążek I Brygady Legionów Polskich, pierwszy od zakończenia powstania styczniowego regularny oddział armii polskiej została utworzona… » więcej 2022-08-03, godz. 09:00 1 sierpnia odbyła się premiera filmu "Walcząca" Znak Polski Walczącej ma szczególne znaczenie. Był to znak rozpoznawany przez wszystkich. Wzbudzał otuchę w Polakach, a strach w Niemcach - powiedział wicepremier… » więcej 2022-08-03, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 3 sierpnia.. » więcej 2022-08-02, godz. 12:00 Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu zaprasza w sierpniu » więcej 2022-08-02, godz. 11:00 "Polskie skarby i tajemnice" - powieść w sierpniu na antenie Radia Opole, czyta Wiesław Kolbusz "Polskie skarby i tajemnice" Amadeusza Majtki to kolejna pozycja, z której fragmentami będą mogli w sierpniu zapoznać się słuchacze Radia Opole. Zaadaptowana… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »