Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 81. rocznica niemieckiej zbrodni w Siedliskach
2024-03-15, 13:00 Autor: IAR/E.Porycka/B.Falkowska/K.Koziełł/dok.

81. rocznica niemieckiej zbrodni w Siedliskach

Uroczystości w Miechowie i Siedliskach upamiętniające rodzinę Baranków i ukrywanych przez nią Żydów, zamordowanych przez Niemców w 1943 r. [Fot. Sławek Kasper (IPN)]
Uroczystości w Miechowie i Siedliskach upamiętniające rodzinę Baranków i ukrywanych przez nią Żydów, zamordowanych przez Niemców w 1943 r. [Fot. Sławek Kasper (IPN)]
81 lat temu, 15 marca 1943 roku, w Siedliskach w Małopolsce Niemcy zamordowali pięcioosobową rodzinę Baranków i czterech ukrywanych przez nią Żydów. Ofiarami zbrodni byli mężczyźni z rodziny Godfridów z Miechowa - ojciec i synowie, oraz rodzina polskich rolników: Łucja i Wincenty Barankowie, ich synowie Henryk i Tadeusz, a także macocha Wincentego - Katarzyna Baranek, z domu Kopeć.
Barankowie mieszkali pośrodku wsi Siedliska w powiecie miechowskim. W swoim gospodarstwie udzielili schronienia pięcioosobowej rodzinie krawców, mimo że za pomoc Żydom groziła kara śmierci, a w okolicy odbywały się liczne egzekucje za ich ukrywanie. Według ustaleń Instytutu Pamięci Narodowej, 29 stycznia 1943 roku Niemcy wymordowali - wraz z ukrywanymi żydowskimi mieszkańcami - rodziny Gądków z Wolicy oraz Książków z Wierzbicy.

Rano 15 marca przed dom Baranków zajechała furmanka z uzbrojonymi funkcjonariuszami Sonderdienstu - policji pomocniczej, składającej się głównie z volksdeutschów. Sąsiadom Baranków kazano wynieść wszystko z zabudowań gospodarczych, jednak po ich opróżnieniu nie znaleziono ukrywających się tam osób. Wówczas Niemcy sami przeszukali budynki i wywlekli czterech mężczyzn. Piąty z ukrywających się ocalał, ponieważ poprzedniego dnia opuścił kryjówkę. Niemcy zamordowali Żydów, następnie zastrzelili gospodarzy - Łucję i Wincentego Baranków, a potem strzałem w tył głowy zabili ich synów: 12-letniego Henryka i 10-letniego Tadeusza. Ponieważ nie odnaleźli Katarzyny Baranek, odchodząc zagrozili, że wymordują mieszańców wsi, jeżeli ci nie doprowadzą kobiety na posterunek. Następnego dnia Katarzyna Baranek została zawieziona do Miechowa i tam zabita przez Niemców.

W 2012 roku rodzina Baranków została pośmiertnie wyróżniona medalami "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata", przyznanymi przez Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Yad Vashem w Jerozolimie. Rok później Wincenty, Łucja i Katarzyna Barankowie zostali odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Wśród uhonorowanych medalem "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata", najwyższym izraelskim odznaczeniem cywilnym nadawanym nie-Żydom, za ratowanie Żydów, najwięcej jest Polaków. Z ponad 28 tysięcy wszystkich nagrodzonych z 51 krajów, otrzymało go 7 tysięcy 232 obywateli naszego kraju (dane ze strony Yad Vashem z marca 2024).

(więcej)

Na ziemiach polskich zajętych przez niemieckiego okupanta, odmiennie niż w krajach Europy Zachodniej, za jakąkolwiek pomoc Żydom groziła śmierć. Egzekucje wykonywano na miejscu, zabijając zarówno ukrywanych, jak i ukrywających. W okresie II wojny światowej z trzymilionowej społeczności żydowskiej na ziemiach polskich przeżyło od 30 do 120 tysięcy osób.

W pomoc Żydom - według różnych szacunków historyków - zaangażowało się od 100 do nawet 300 lub więcej tysięcy Polaków. Historykom Instytutu Pamięci Narodowej udało się ustalić z nazwiska co najmniej 10 tysięcy Polaków ratujących Żydów. Około tysiąca osób pomagających Żydom poniosło śmierć w egzekucjach. Dokładne dane są trudne do ustalenia, ponieważ niejednokrotnie w uratowanie jednej osoby było zaangażowanych kilkudziesięciu Polaków, a czasem jedna osoba ratowała wielu Żydów. Ponadto nierzadko okupant mordował wszystkich świadków, całą rodzinę zaangażowaną w pomoc, ukrywanych i sąsiadów.

Od 2018 roku, 24 marca w Polsce jest obchodzony Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką, uchwalony przez Sejm RP. Jest to święto państwowe, przypadające w rocznicę tragicznej śmierci rodziny Ulmów z Markowej na Podkarpaciu, zamordowanych w 1944 roku wraz z ośmiorgiem ukrywanych przez nich Żydów. Zbrodnia stała się jednym z symboli martyrologii Polaków mordowanych przez Niemców za niesienie pomocy Żydom. 10 września ubiegłego (2023) roku małżonkowie Józef i Wiktora oraz ich siedmioro dzieci zostali beatyfikowani.

Zobacz także

2024-05-03, godz. 08:15 Centralne obchody Święta Konstytucji Koncerty, pikniki, wystawy plenerowe i oficjalne uroczystości z udziałem przedstawicieli władz państwowych. Polska uczci dziś (3.05) 233. rocznicę uchwalenia… » więcej 2024-05-03, godz. 08:00 233 lata temu została uchwalona Konstytucja 3 maja Dziś przypada Narodowe Święto Trzeciego Maja, obchodzone w rocznicę uchwalenia przez Sejm Czteroletni w 1791 roku Konstytucji 3 maja. Pierwsza polska ustawa… » więcej 2024-05-03, godz. 07:00 Kalendarium historyczne 3 maja » więcej 2024-05-02, godz. 13:00 79 lat temu został zdobyty Berlin 79 lat temu, 2 maja 1945 roku, wojska radzieckie wraz z oddziałami 1. i 2. Armii Wojska Polskiego zdobyły Berlin. Polacy zawiesili biało-czerwoną flagę na… » więcej 2024-05-02, godz. 11:00 Dzień Polonii i Polaków za Granicą 2 maja obchodzimy Dzień Polonii i Polaków za Granicą. To święto około 20 milionów osób mieszkających poza granicami kraju i przyznających się do polskich… » więcej 2024-05-02, godz. 10:00 Wojewódzkie Obchody Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej Wojewódzkie Obchody Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej po raz 16. organizuje wieś Moszczanka w gminie Prudnik. W programie są akcenty patriotyczne i rozr… » więcej 2024-05-02, godz. 09:00 Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej W Polsce przypada dziś (2 maja) Dzień Flagi - święto ustanowione uchwałą Sejmu w 2004 roku, by propagować wiedzę o polskiej tożsamości oraz symbolach… » więcej 2024-05-02, godz. 07:00 Kalendarium historyczne 2 maja » więcej 2024-05-01, godz. 15:00 Bitwa pod Monte Cassino. Wystawa w Muzeum Oręża Polskiego [DŹWIĘK] Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu przygotowało wystawę z okazji - przypadającej w tym roku - 80. rocznicy bitwy o Monte Cassino. Kluczową rolę w walkach… » więcej 2024-05-01, godz. 11:00 125 lat temu urodził się lotnik Stanisław Skarżyński 125 lat temu, 1 maja 1899 roku, urodził się Stanisław Skarżyński, pilot, który w 1933 roku, jako pierwszy Polak, pokonał Atlantyk. Wsławił się też lotem… » więcej
23456
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »