Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 81. rocznica niemieckiej zbrodni w Siedliskach
2024-03-15, 13:00 Autor: IAR/E.Porycka/B.Falkowska/K.Koziełł/dok.

81. rocznica niemieckiej zbrodni w Siedliskach

Uroczystości w Miechowie i Siedliskach upamiętniające rodzinę Baranków i ukrywanych przez nią Żydów, zamordowanych przez Niemców w 1943 r. [Fot. Sławek Kasper (IPN)]
Uroczystości w Miechowie i Siedliskach upamiętniające rodzinę Baranków i ukrywanych przez nią Żydów, zamordowanych przez Niemców w 1943 r. [Fot. Sławek Kasper (IPN)]
81 lat temu, 15 marca 1943 roku, w Siedliskach w Małopolsce Niemcy zamordowali pięcioosobową rodzinę Baranków i czterech ukrywanych przez nią Żydów. Ofiarami zbrodni byli mężczyźni z rodziny Godfridów z Miechowa - ojciec i synowie, oraz rodzina polskich rolników: Łucja i Wincenty Barankowie, ich synowie Henryk i Tadeusz, a także macocha Wincentego - Katarzyna Baranek, z domu Kopeć.
Barankowie mieszkali pośrodku wsi Siedliska w powiecie miechowskim. W swoim gospodarstwie udzielili schronienia pięcioosobowej rodzinie krawców, mimo że za pomoc Żydom groziła kara śmierci, a w okolicy odbywały się liczne egzekucje za ich ukrywanie. Według ustaleń Instytutu Pamięci Narodowej, 29 stycznia 1943 roku Niemcy wymordowali - wraz z ukrywanymi żydowskimi mieszkańcami - rodziny Gądków z Wolicy oraz Książków z Wierzbicy.

Rano 15 marca przed dom Baranków zajechała furmanka z uzbrojonymi funkcjonariuszami Sonderdienstu - policji pomocniczej, składającej się głównie z volksdeutschów. Sąsiadom Baranków kazano wynieść wszystko z zabudowań gospodarczych, jednak po ich opróżnieniu nie znaleziono ukrywających się tam osób. Wówczas Niemcy sami przeszukali budynki i wywlekli czterech mężczyzn. Piąty z ukrywających się ocalał, ponieważ poprzedniego dnia opuścił kryjówkę. Niemcy zamordowali Żydów, następnie zastrzelili gospodarzy - Łucję i Wincentego Baranków, a potem strzałem w tył głowy zabili ich synów: 12-letniego Henryka i 10-letniego Tadeusza. Ponieważ nie odnaleźli Katarzyny Baranek, odchodząc zagrozili, że wymordują mieszańców wsi, jeżeli ci nie doprowadzą kobiety na posterunek. Następnego dnia Katarzyna Baranek została zawieziona do Miechowa i tam zabita przez Niemców.

W 2012 roku rodzina Baranków została pośmiertnie wyróżniona medalami "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata", przyznanymi przez Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Yad Vashem w Jerozolimie. Rok później Wincenty, Łucja i Katarzyna Barankowie zostali odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Wśród uhonorowanych medalem "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata", najwyższym izraelskim odznaczeniem cywilnym nadawanym nie-Żydom, za ratowanie Żydów, najwięcej jest Polaków. Z ponad 28 tysięcy wszystkich nagrodzonych z 51 krajów, otrzymało go 7 tysięcy 232 obywateli naszego kraju (dane ze strony Yad Vashem z marca 2024).

(więcej)

Na ziemiach polskich zajętych przez niemieckiego okupanta, odmiennie niż w krajach Europy Zachodniej, za jakąkolwiek pomoc Żydom groziła śmierć. Egzekucje wykonywano na miejscu, zabijając zarówno ukrywanych, jak i ukrywających. W okresie II wojny światowej z trzymilionowej społeczności żydowskiej na ziemiach polskich przeżyło od 30 do 120 tysięcy osób.

W pomoc Żydom - według różnych szacunków historyków - zaangażowało się od 100 do nawet 300 lub więcej tysięcy Polaków. Historykom Instytutu Pamięci Narodowej udało się ustalić z nazwiska co najmniej 10 tysięcy Polaków ratujących Żydów. Około tysiąca osób pomagających Żydom poniosło śmierć w egzekucjach. Dokładne dane są trudne do ustalenia, ponieważ niejednokrotnie w uratowanie jednej osoby było zaangażowanych kilkudziesięciu Polaków, a czasem jedna osoba ratowała wielu Żydów. Ponadto nierzadko okupant mordował wszystkich świadków, całą rodzinę zaangażowaną w pomoc, ukrywanych i sąsiadów.

Od 2018 roku, 24 marca w Polsce jest obchodzony Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką, uchwalony przez Sejm RP. Jest to święto państwowe, przypadające w rocznicę tragicznej śmierci rodziny Ulmów z Markowej na Podkarpaciu, zamordowanych w 1944 roku wraz z ośmiorgiem ukrywanych przez nich Żydów. Zbrodnia stała się jednym z symboli martyrologii Polaków mordowanych przez Niemców za niesienie pomocy Żydom. 10 września ubiegłego (2023) roku małżonkowie Józef i Wiktora oraz ich siedmioro dzieci zostali beatyfikowani.

Zobacz także

2024-05-24, godz. 07:00 Kalendarium historyczne 24 maja » więcej 2024-05-23, godz. 12:00 Muzeum Historii Polski: Uczestnicy Sympozjum "Pamięć Europy" o wolności "Upamiętniając i opowiadając wolność" to hasło dwunastej edycji Sympozjum organizowanego przez Europejską Sieć Pamięć i Solidarność. Do piątku 24… » więcej 2024-05-23, godz. 11:00 Pogrzeb Zofii Czekalskiej "Sosenki", uczestniczki Powstania Warszawskiego 23 maja w Warszawie odbędą się uroczystości pogrzebowe Zofii Czekalskiej "Sosenki", uczestniczki Powstania Warszawskiego, łączniczki w Zgrupowaniu Armii… » więcej 2024-05-23, godz. 10:00 Jan Józef Kasprzyk o bitwie o Monte Cassino To była jedna z kluczowych bitew II wojny światowej -tak o bitwie o Monte Cassino mówił były szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan… » więcej 2024-05-23, godz. 09:30 Dziś pogrzeb państwowy doczesnych szczątków Edwarda Dziewy ps. "Ostoja", "Jeremi" W Katedrze Polowej Wojska Polskiego w Warszawie dziś (23.05, godz.11.00) państwowy pogrzeb doczesnych szczątków Edwarda Dziewy ps. "Ostoja", "Jeremi". Po Mszy… » więcej 2024-05-23, godz. 09:00 40 lat temu sąd wojskowy skazał płk. Ryszarda Kuklińskiego na karę śmierci 40 lat temu, 23 maja 1984 roku, Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego zaocznie skazał pułkownika Ryszarda Kuklińskiego na karę śmierci i konfiskatę majątku… » więcej 2024-05-23, godz. 07:00 Kalendarium historyczne 23 maja » więcej 2024-05-22, godz. 18:34 „Którzy ogień podsycą…” - premierowy pokaz filmu o działaczach opozycji antykomunistycznej O bohaterach opozycji antykomunistycznej - prawie dziewięciu tysiącach osób odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności opowiada film dokumentalny „Którzy… » więcej 2024-05-22, godz. 13:00 IPN - masowe mogiły Polaków na Polach Igielskich w Chojnicach Instytut Pamięci Narodowej odkrył kolejne masowe mogiły Polaków na Polach Igielskich w Chojnicach w woj. pomorskim. Prace poszukiwawcze w tak zwanej Dolinie… » więcej 2024-05-22, godz. 11:00 60 lat temu zmarł generał Michał Tokarzewski-Karaszewicz 60 lat temu, 22 maja 1964 roku, zmarł generał Michał Tokarzewski-Karaszewicz, podczas II wojny światowej organizator i pierwszy dowódca konspiracyjnej struktury… » więcej
34567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »