Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 105 lat temu zakończyły się polsko-ukraińskie…
2023-11-22, 11:00 Autor: IAR/O.Kłosińska/K.Koziełł/dok.

105 lat temu zakończyły się polsko-ukraińskie walki o Lwów

Z walk z Ukraińcami w obronie polskości Lwowa... Lwów, listopad 1918. [ fot. Ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego]
Z walk z Ukraińcami w obronie polskości Lwowa... Lwów, listopad 1918. [ fot. Ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego]
Zwycięstwem Polaków 105 lat temu, 22 listopada 1918 roku, zakończyły się polsko-ukraińskie walki o Lwów. Były częścią jednej z kilku wojen o granice, jakie Polska stoczyła po odzyskaniu niepodległości. Wojsko polskie, wspierane przez mieszkańców miasta, w tym młodzież nazwaną później Orlętami Lwowskimi, odniosło zwycięstwo po trzech tygodniach starć. Ukraińcy zostali wyparcia ze Lwowa, choć potyczki trwały jeszcze do wiosny 1919 roku.
Miasto od XIV wieku należało do Polski. W pierwszych latach wieku XX było trzecim największym miastem na ziemiach polskich, po Warszawie i Łodzi. Zamieszkiwało je ponad 200 tysięcy ludzi, z czego Ukraińcy stanowili około czterdziestotysięczną mniejszość. Konflikt ukraińsko-polski istniał od końca XIX wieku. Zaczął narastać pod koniec I wojny światowej, wskutek ożywienia ukraińskich dążeń niepodległościowych. 19 października 1918 roku Ukraińska Rada Narodowa uchwaliła we Lwowie utworzenie państwa w Galicji Wschodniej, a 31 października podjęto decyzję o rozpoczęciu działań zbrojnych przeciwko Polakom stanowiącym większość mieszkańców miasta. Atak nastąpił 1 listopada.

Ukraińska ofensywa była możliwa dzięki temu, że wycofujący się stamtąd austriaccy zaborcy militarnie wsparli siły ukraińskie, przekazując im cały arsenał broni i amunicji. Z kolei polska społeczność w mieście w pierwszych dniach listopada była odcięta od jakiejkolwiek pomocy militarnej, bo odrodzona Polska dopiero powstawała. Nie istniały jeszcze polskie siły, ośrodki władzy były rozproszone albo pozbawione autorytetu. W tej sytuacji za broń chwycili mieszkańcy miasta. W starciach o Lwów po stronie polskiej brało udział z bronią w ręku lub w służbach pomocniczych ponad 6 tysięcy osób, w tym niemal 450 kobiet. Ponad 1400 obrońców Lwowa nie miało ukończonych 17 lat.

Odsiecz oddziałów Wojska Polskiego, dowodzonych przez podpułkownika Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza (od 1924 - generał), dotarła do Lwowa 20 listopada. Ostateczna bitwa o miasto rozegrała się dzień później. 22 listopada, po ciężkich bojach, cały Lwów był już w polskich rękach. Próba przejęcia władzy przez Ukraińców zakończyła się fiaskiem.

W walkach o Lwów zginęło lub zmarło od ran 439 żołnierzy i członków wojskowej służby sanitarnej, w tym 12 kobiet. 120 poległych było uczniami, a 76 - studentami wyższych uczelni. Spoczywają na Cmentarzu Obrońców Lwowa, nazywanym też Cmentarzem Orląt Lwowskich. Nekropolia została wzniesiona w latach 20. ubiegłego wieku jako część Cmentarza Łyczakowskiego.

Walki o Lwów były częścią polsko-ukraińskiej wojny o ziemie między Sanem a Zbruczem. Zakończyła się w lipcu 1919 roku, gdy wojska polskie wyparły siły ukraińskie za Zbrucz. Po odzyskaniu niepodległości Polska prowadziła jednocześnie kilka wojen o swoje granice. Poza polsko-ukraińską w latach 1918-1919, także z Niemcami (powstanie wielkopolskie i trzy powstania śląskie), z Litwinami, Czechami i z Rosją bolszewicką.

(więcej)

Opanowanie Lwowa przez Polaków nie zakończyło walk o miasto. Aż do wiosny 1919 roku było ono okrążone przez żołnierzy ukraińskich. Walki toczyły się na przedmieściach, a sam Lwów znajdował się pod ostrzałem artyleryjskim. Był prawie całkowicie pozbawiony wody i energii elektrycznej.

21 marca 1919 roku Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego wydało rozkaz wstrzymania wszelkich akcji zaczepnych do czasu powrotu do kraju Armii Hallera, którą zamierzano wykorzystać w walkach o Lwów. Polska ofensywa rozpoczęła się w połowie maja 1919 roku. Osiem dni później, 22 maja, oddziały ukraińskie obawiając się okrążenia, wycofały się, kończąc półroczne oblężenie.

Zobacz także

2024-09-12, godz. 01:00 Kalendarium historyczne 12 września » więcej 2024-09-11, godz. 13:00 Rozpoczęły się zapisy na lekcje w Muzeum Powstania Warszawskiego Poczta powstańcza, wojenna sytuacja dzieci, kim byli powstańcy - tego między innymi dowiedzą się uczniowie podczas lekcji muzealnych. Muzeum Powstania Warszawskiego… » więcej 2024-09-11, godz. 11:00 44 lata temu zostało podpisane Porozumienie Katowickie 44 lata temu, 11 września 1980 roku, w Dąbrowie Górniczej zostało podpisane Porozumienie Katowickie, które było dopełnieniem porozumień sierpniowych ze… » więcej 2024-09-11, godz. 10:00 Obchody 911 w USA Amerykanie oddają dziś hołd poległym w atakach terrorystycznych z 11 września 2001 roku. Główne obchody 23. rocznicy zamachów odbędą się w Nowym Jorku… » więcej 2024-09-11, godz. 09:00 10. Rocznica założenia Ogrodu Sprawiedliwych w Warszawie Działacz opozycji antykomunistycznej - Jacek Kuroń, duchowni greckokatoliccy - Andrzej i Klemens Szeptyccy, oraz zamordowani przez Hamas w październiku 2023… » więcej 2024-09-11, godz. 01:00 Kalendarium historyczne 11 września » więcej 2024-09-10, godz. 15:00 Muzeum Niepodległości: II wojna światowa w plakacie filmowym II wojna światowa w plakacie filmowym. W Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej otwarto wystawę „II wojna światowa w filmie - wystawa plakatów ze zbiorów… » więcej 2024-09-10, godz. 13:00 Wystawa z okazji 770. rocznicy lokacji Bytomia Z okazji 770. rocznicy lokacji Bytomia Muzeum Górnośląskie przygotowało wystawę obrazującą efekty badań archeologicznych prowadzonych w mieście od ponad… » więcej 2024-09-10, godz. 11:00 85 lat temu rozpoczęło się oblężenie Warszawy 85 lat temu rozpoczęło się oblężenie Warszawy. Stolica zamieniła się w twierdzę, w której wyjątkowo ważną rolę pełniło Polskie Radio oraz emitowane… » więcej 2024-09-10, godz. 09:00 50 lat temu zmarł Melchior Wańkowicz, mistrz opowieści reportażowej 50 lat temu, 10 września 1974 roku, zmarł pisarz, publicysta i dziennikarz Melchior Wańkowicz. Mistrz opowieści reportażowej, łączącej fakty z elementami… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »