Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 91 lat temu w katastrofie lotniczej zginęli Żwirko…
2023-09-11, 09:00 Autor: IAR/O.Kłosińska/E.Porycka/K.Koziełł

91 lat temu w katastrofie lotniczej zginęli Żwirko i Wigura

Konstruktor lotniczy Stanisław Wigura i pilot Franciszek Żwirko [www.wikipedia.pl]
Konstruktor lotniczy Stanisław Wigura i pilot Franciszek Żwirko [www.wikipedia.pl]
91 lat temu, 11 września 1932 roku, w katastrofie lotniczej zginęli Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura, piloci, słynni pasjonaci lotnictwa, zwycięzcy międzynarodowych zawodów. Podczas lotu do Pragi zostali zaskoczeni przez gwałtowną burzę. Ich samolot - RWD-6 - rozbił się pod Cierlickiem Górnym koło Cieszyna.
Franciszek Żwirko, pilot wojskowy, i Stanisław Wigura, inżynier i pilot cywilny, współtwórca polskiego samolotu RWD, stworzyli niepowtarzalny duet lotniczy. W 1929 roku dokonali turystycznego lotu dookoła Europy polskim samolotem, na trasie liczącej 5 tysięcy kilometrów. Zwyciężali w wielu sportowych konkursach lotniczych, w których przez kilka lat byli niepokonani, między innymi kilkanaście dni przez tragicznym wypadkiem - 28 sierpnia 1932 roku - zostali zwycięzcami na Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych Challenge w Berlinie. Pierwsze miejsce zdobyli na samolocie RWD-6. Zawody obejmowały lot okrężny na trasie kilku tysięcy kilometrów i próby techniczne, w tym krótki start i lot z minimalną prędkością.

W archiwach Polskiego Radia znajduje się wywiad, jakiego Franciszek Żwirko udzielił po zwycięstwie Rozgłośni Wileńskiej Polskiego Radia. Mówił w nim między innymi o tym, że wygrana to wspólny sukces lotników i całego zespołu RWD, czyli - oprócz niego - także Stanisława Rogalskiego, Stanisława Wigury i Jerzego Drzewieckiego:

Kilkanaście dni po zwycięstwie - 11 września 1932 roku - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura lecieli na spotkanie z lotnikami do Pragi. Podczas burzy w samolocie oderwało się skrzydło i maszyna runęła na ziemię. Pułkownik Jerzy Bajan, który był uczestnikiem zawodów Challenge w 1932 roku, jeszcze tego samego dnia udał się na miejsce katastrofy z komisją, badającą okoliczności tragedii. Po latach w Polskim Radiu wspominał, że do wypadku doszło, gdy samolot znajdował się na niskiej wysokości. Ciała lotników zostały przeniesione do pobliskiej kaplicy, gdzie oddano im ostatni hołd.

W pogrzebie Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury wzięli udział marszałek Józef Piłsudski i prezydent Ignacy Mościcki, setki delegacji lotników oraz tysiące warszawiaków. Piloci zostali pochowani w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Na pamiątkę ich zwycięstwa w Berlinie 28 sierpnia jest obchodzone Święto Lotnictwa Polskiego, wspólne dla lotnictwa cywilnego, wojskowego oraz przemysłu lotniczego.

(więcej)

Franciszek Żwirko, podczas I wojny światowej - żołnierz armii rosyjskiej, następnie porucznik pilot Wojska Polskiego oraz instruktor lotniczy, w 1929 roku został mianowany oficerem łącznikowym w Akademickim Aeroklubie Warszawskim. Poznał tam Stanisława Wigurę, wówczas studenta Politechniki, współtwórcę Sekcji Lotniczej Koła Mechaników Studentów, jednego z konstruktorów samolotów sportowych WR-1 i RWD-1. Ich znajomość szybko przerodziła się w przyjaźń.

Duet Żwirko i Wigura zdobył dwukrotnie pierwsze miejsce w Locie Południowo-Zachodniej Polski w 1929 i 1930 roku, a ponadto w III Krajowym Konkursie Awionetek i w IV Krajowym Konkursie Samolotów Turystycznych. W 1930 roku wystartowali w Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych Challenge, jednak przerwali je w związku z awarią silnika. W zawodach zwyciężyli dopiero dwa lata później.

Zginęli 11 września 1932 roku. Tego dnia wylecieli z Warszawy do Pragi na meeting lotniczy. Wystartowali z mokotowskiego lotniska tuż po 6 rano. Była słoneczna, choć nieco wietrzna pogoda. W rejonie Cieszyna warunki zaczęły się pogarszać, wiatr osiągał huraganową siłę. Samolot był już na terenie byłej Czechosłowacji, gdy w związku z pogodą prawdopodobnie usiłował zawrócić. Wtedy oderwało się skrzydło i doszło do katastrofy.

Niespełna rok po zwycięstwie w Berlinie, 8 maja 1933 roku, na samolocie RWD-5 bis inny pilot - Stanisław Skarżyński (zm. 1942) - odbył przelot bez lądowania nad Atlantykiem, ustanawiając światowy rekord.

Zobacz także

2023-11-15, godz. 11:55 Instytut Polonika zakończył remonty 3 mogił Polaków w Rydze W stolicy Łotwy Rydze Instytut Polonika zakończył remonty 3 mogił Polaków. Odbiór prac konserwatorskich nastąpi dzisiaj (15.11) na cmentarzu świętego… » więcej 2023-11-15, godz. 11:00 Ogólnopolskie spotkanie rodzin jeńców II wojny światowej w CMJW Począwszy od 2016 r. Muzeum regularnie zaprasza rodziny jenieckie do udziału w spotkaniach – swoistych agorach, na których można podzielić się historią… » więcej 2023-11-15, godz. 09:00 Projekt wystawienniczo-edukacyjny Archiwum IPN „Historia w artefaktach zapisana” O godzinie 11.00 w Izbie Pamięci Strzelecka 8 w Warszawie odbędzie się druga odsłona projektu wystawienniczo-edukacyjnego Archiwum IPN „Historia w artefaktach… » więcej 2023-11-15, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 15 listopada » więcej 2023-11-14, godz. 15:23 85. rocznica odsłonięcia głazu przez S. Starzyńskiego 85 lat temu prezydent Stefan Starzyński odsłonił głaz poświęcony polskim nauczycielom. Muzeum Niepodległości postanowiło uczcić tę rocznicę i przypomnieć… » więcej 2023-11-14, godz. 13:00 Film "Kartka z powstania" w Norblinie Pierwsze polskie widowisko historyczne, zrealizowane w technice VR, czyli film "Karta z powstania", można oglądać w warszawskiej Fabryce Norblina. "Całe klasy… » więcej 2023-11-14, godz. 12:00 Dzisiaj spotkanie „Bolesław Piasecki. Początek drogi” z cyklu „Oblicza historii” - transmisja na kanale IPNt… Instytut Pamięci Narodowej zaprasza spotkanie „Bolesław Piasecki. Początek drogi” z cyklu „Oblicza historii”, które odbędzie się 14 listopada, o… » więcej 2023-11-14, godz. 11:00 Pamiątki po legioniście Henryku Rotmanie-Kaderze w zbiorach Muzeum Historii Kielc Kolekcja około 1.800 pamiątek po piłsudczyku i legioniście Henryku Rotmanie-Kaderze trafiła do Muzeum Historii Kielc. To jeden z najcenniejszych nabytków… » więcej 2023-11-14, godz. 09:00 Wystawa "Harcerskie drogi do Niepodległej" do 30.11 Jaki był udział harcerzy w odzyskaniu przez Polskę niepodległości, pokazuje wystawa "Harcerskie drogi do Niepodległej". Plenerowa ekspozycja została bezpłatnie… » więcej 2023-11-14, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 14 listopada » więcej
155156157158159
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »