Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 205 lat temu zmarł generał Dąbrowski
2023-06-06, 10:00 Autor: IAR/O.Kłosińska/K.Koziełł

205 lat temu zmarł generał Dąbrowski

Gen. Jan Henryk Dąbrowski na czele Legionów Polskich we Włoszech [fot. domena publiczna]
Gen. Jan Henryk Dąbrowski na czele Legionów Polskich we Włoszech [fot. domena publiczna]
205 lat temu - 6 czerwca 1818 roku - zmarł generał Jan Henryk Dąbrowski, twórca i dowódca Legionów Polskich we Włoszech. Właśnie dla tej formacji Józef Wybicki w 1797 roku napisał "Pieśń Legionów Polskich we Włoszech", która od początku została przyjęta z entuzjazmem przez żołnierzy i nazwana "Mazurkiem Dąbrowskiego". Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości po I wojnie stała się ona hymnem państwowym.
Jan Henryk Dąbrowski przez dwadzieścia lat był oficerem w wojsku saskim, od 1792 roku - w wojsku polskim. Uczestniczył w powstaniu kościuszkowskim, za udział w obronie stolicy został awansowany do stopnia generała.

Po upadku insurekcji udał się do Francji. W porozumieniu z Napoleonem Bonaparte zorganizował Legiony Polskie we Włoszech, opierając się na układzie podpisanym w 1797 roku w Mediolanie z Republiką Lombardzką, satelickim państwem utworzonym przez Napoleona na północy Włoch. Polacy mieli walczyć o niepodległą Polskę u boku wojsk włoskich i francuskich pod wodzą Napoleona przeciwko Austrii.

Generał Dąbrowski był kawalerem Orderu Orła Białego i Orderu Virtuti Militari, a także francuskiej Legii Honorowej i włoskiego Orderu Korony Żelaznej.

Urna z jego sercem spoczywa w Krypcie Zasłużonych Wielkopolan w podziemiach poznańskiego kościoła św. Wojciecha.

(więcej)

Utworzone przez generała Dąbrowskiego legiony stały się dla wielu żołnierzy szkołą patriotyzmu. W polskich oddziałach panowały stosunki demokratyczne, zakazano kar cielesnych, oficerowie uczyli żołnierzy czytania i pisania. Legioniści stoczyli wiele bojów we Włoszech. Po francusko-austriackim traktacie pokojowym z Lunéville z 1801 roku, który dla Polaków był dużym rozczarowaniem, znaczna część z nich porzuciła szeregi wojska, a wielu zostało wysłanych na San Domingo do tłumienia powstania miejscowej ludności.

Po zwycięstwie Napoleona w wojnie z Prusami w 1806 roku działania zbrojne przeniosły się na ziemie polskie. Dąbrowski był organizatorem antypruskiego powstania w Wielkopolsce. W okresie Księstwa Warszawskiego, jako dowódca części wojska polskiego, tak zwanej III Legii, uczestniczył w wyzwalaniu ziem polskich położonych na lewym brzegu Wisły. Zdobył Tczew, uczestniczył w oblężeniu Gdańska i w bitwie pod Frydlandem.

W 1809 roku, gdy Księstwo Warszawskie zostało zaatakowane przez Austrię, był autorem planu wyprawy do Galicji. Walczył zwycięsko z Austriakami pod Radzyminem i Łęczycą.

W okresie kampanii rosyjskiej 1812 roku dowodził jedną z trzech dywizji polskich piątego korpusu i odznaczył się w bitwach pod Mohylewem i Borysowem. 26 listopada w bitwie nad Berezyną został ciężko ranny w czasie obrony jednego z mostów. W kolejnym roku walczył między innymi w bitwie pod Lipskiem. Po śmierci księcia Józefa Poniatowskiego został naczelnym wodzem armii Księstwa Warszawskiego, kilku tysięcy polskich żołnierzy pozostałych u boku Napoleona.

W 1815, po upadku cesarza Francuzów, powrócił do ojczyzny. Stanął na czele Komitetu Organizacyjnego Wojskowego, którego celem było zorganizowanie wojska utworzonego Królestwa Polskiego. Został też generałem jazdy. W listopadzie 1815 roku przeszedł w stan spoczynku. Był senatorem i wojewodą. Zmarł w majątku w Winnej Górze w Wielkopolsce w 1818 roku. Spoczął w tamtejszym kościele, a w 1863 roku jego szczątki umieszczono w sarkofagu w bocznej kaplicy.

Generał Dąbrowski był niedoceniany przez współczesnych, jednak w nowszej historiografii jest oceniany jako niezłomny, pełen energii i poświęcenia patriota oraz generał posiadający talent dowódczy i organizacyjny.

Urodził się 2 sierpnia 1755 roku w Pierzchowcu koło Bochni.

Zobacz także

2023-09-27, godz. 12:00 Kierunek muzeum Muzeum Śląska Opolskiego rozpoczyna oficjalnie projekt "Kierunek Muzeum – projekt edukacyjny"! Dzięki hojnym dofinansowaniom Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa… » więcej 2023-09-27, godz. 11:30 15. Festiwal Filmowy "Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci". Debata "Wojna - losy kobiet" - rozpocznie (14.00) cykl spotkań ze świadkami historii, historykami i dokumentalistami 15. Festiwalu Filmowego "Niepokorni, Niezłomni… » więcej 2023-09-27, godz. 10:00 Dzień Polskiego Państwa Podziemnego, obchodzony w rocznicę utworzenia Służby Zwycięstwu Polski 84 lata temu, 27 września 1939 roku, w oblężonej przez wojska niemieckie Warszawie została utworzona Służba Zwycięstwu Polski, pierwsza konspiracyjna organizacja… » więcej 2023-09-27, godz. 08:00 Archiwum Akt Nowych zaprezentowało oryginalne dokumenty w 80. rocznicę akcji "Wilanów" Archiwum Akt Nowych w Warszawie zaprezentowało oryginalne dokumenty z akcji "Wilanów". Wczoraj (26.09) minęła 80. rocznica wydarzeń wymierzonych w niemieckich… » więcej 2023-09-27, godz. 07:00 Kalendarium historyczne na dziś 27 września » więcej 2023-09-26, godz. 16:00 Mija 115 lat od akcji pod Bezdanami z udziałem czterech przyszłych premierów Polski Mija 115 lat od akcji pod Bezdanami nieopodal Wilna. 26 września 1908 roku grupa Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej, dowodzona przez Józefa… » więcej 2023-09-26, godz. 14:00 Kornel Morawiecki we wspomnieniach przyjaciół Kornel Morawiecki we wspomnieniach przyjaciół - Przystanek Historia we Wrocławiu, 29 września 2023 » więcej 2023-09-26, godz. 12:00 Drużyna Inki Już dzisiaj po raz kolejny na Pomorzu ruszają zajęcia w ramach projektu "Drużyna Inki", który jest inicjatywą Biuro Przystanek Historia IPN. » więcej 2023-09-26, godz. 10:00 77 lat temu władze PRL pozbawiły obywatelstwa polskiego gen. Andersa i 75 innych oficerów Polskich Sił Zbrojnych 77 lat temu - 26 września 1946 roku - władze PRL pozbawiły polskiego obywatelstwa generała Władysława Andersa oraz 75 innych oficerów Polskich Sił Zbrojnych… » więcej 2023-09-26, godz. 08:00 45 lat temu zmarł Jan Parandowski, autor słynnej "Mitologii" 45 lat temu, 26 września 1978 roku, zmarł Jan Parandowski, pisarz, eseista, popularyzator kultury i literatury antycznej, autor słynnej "Mitologii". W latach… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »