Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » Kalendarium historyczne na dziś
2022-11-19, 08:00 Autor: PAP

Kalendarium historyczne na dziś

Kalendarium [www.pixabay.com]
Kalendarium [www.pixabay.com]
19 listopada..

1417 – Elżbieta Granowska z Pilczy, trzecia żona Władysława Jagiełły, została koronowana w Katedrze Wawelskiej na królową Polski.


1557 - W Bari zmarła Bona Sforza, królowa polska, żona Zygmunta I Starego.


1765 - W Warszawie rozpoczął działalność Teatr Narodowy; tego dnia w budynku Operalni aktorzy królewscy wystawili premierę "Natrętów" Józefa Bielawskiego.


1770 - W Kopenhadze urodził się Bertel Thorvaldsen, rzeźbiarz, autor m.in. warszawskich pomników księcia Józefa Poniatowskiego i Mikołaja Kopernika.


1816 - Cesarz Rosji i król Polski Aleksander I podpisał dyplom fundacyjny Szkoły Głównej, noszącej od 1817 r. nazwę Uniwersytetu Królewskiego Warszawskiego.


1851 - W Nowodworze koło Lubartowa urodził się Wacław Nałkowski, geograf, publicysta.


1875 - We wsi Górna Trójca w guberni twerskiej urodził się Michaił Kalinin, działacz komunistyczny, od 1898 r. w SDPRR, w 1919 r. został przewodniczącym Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego; od 1926 r. członek Biura Politycznego KC WKP(b); przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej ZSRS w latach 1938-1946; współodpowiedzialny za czystki lat trzydziestych i zbrodnię katyńską.


1879 - W Mławie urodził się Józef Unszlicht, działacz komunistyczny, jeden z przywódców SDKPiL, członek SDPRR; współorganizator Armii Czerwonej; w 1920 r. w Tymczasowym Komitecie Rewolucyjnym Polski; w latach 1921-1923 zastępca przewodniczącego WCzK (GPU od 1922 r.); w latach 1925-1930 zastępca komisarza ludowego spraw wojskowych ZSRS; rozstrzelany w 1938 r. w okresie Wielkiego Terroru.


1885 - W Warszawie urodził się Kazimierz Sosnkowski, założyciel Związku Walki Czynnej; szef sztabu I Brygady Legionów Polskich; w czasie wojny polsko-bolszewickiej dowódca Armii Rezerwowej; minister spraw wojskowych i członek Rady Obrony Państwa (1920-1924); w czasie kampanii polskiej 1939 r. dowodził Frontem Południowym; w rządzie RP na uchodźstwie wicepremier i minister stanu, przewodniczący Komitetu Ministrów dla Spraw Kraju; Komendant Główny ZWZ (1939-1940); w lipcu 1941 r., po podpisaniu układu Sikorski-Majski, ustąpił z rządu na znak protestu; po śmierci gen. Władysława Sikorskiego objął funkcję Naczelnego Wodza, którą sprawował do 30 września 1944 r.


1894 - We Lwowie urodził się Wacław Stachiewicz, oficer Legionów Polskich, generał WP; od 1935 r. szef Sztabu Głównego WP; podczas kampanii polskiej 1939 r. szef Sztabu Naczelnego Wodza.


1901 - Urodził się Ksawery Piwocki, historyk sztuki, etnolog.


1906 - W Wiedniu rozpoczął się IX Zjazd PPS, w czasie którego doszło do rozłamu na PPS-Lewicę i PPS-Frakcję Rewolucyjną.


1909 - Urodziła się Wanda Modlibowska, polska lotniczka sportowa i szybowniczka, pilot eskadry sztabowej we wrześniu 1939 r.


1911 - Piłkarska drużyna Polonii Warszawa rozegrała swój pierwszy oficjalny mecz, przegrywając w nim z Koroną Warszawa 3:4.


1920 - W Łodzi urodził się Janusz Kłosiński, aktor, występował m.in. w łódzkim Teatrze Nowym i Teatrze Narodowym w Warszawie; zagrał w filmach "Ogniomistrz Kaleń", "Niespotykanie spokojny człowiek", "Wesołych Świąt", "Koty to dranie", a także w serialu "Czterdziestolatek".


1925 - W Poznaniu urodził się Zygmunt Bauman, socjolog, filozof.


1936 - Premiera filmu "Ada, to nie wypada" w reżyserii Konrada Toma.


1939 – Kilkunastu polskich lewicowych literatów (m.in. Tadeusz Boy-Żeleński, Władysław Broniewski, Stanisław Jerzy Lec, Aleksander Wat i Adam Ważyk) podpisało oświadczenie, w którym z radością witali przyłączenie „Zachodniej Ukrainy” do Ukraińskiej SRS.


1942 - W Drohobyczu zastrzelony został przez gestapowca Bruno Schulz, prozaik, malarz, rysownik, grafik; autor zbiorów opowiadań "Sklepy cynamonowe" oraz "Sanatorium pod klepsydrą".


1943 - W czasie przeprowadzanej przez Niemców likwidacji obozu koncentracyjnego przy ul. Janowskiej na przedmieściach Lwowa wybuchł bunt więźniów z Sonderkommando; liczba żydowskich ofiar utworzonego w 1941 r. obozu janowskiego szacowana jest na około 200 tys. osób, zmarłych z głodu, chorób, wycieńczenia, zamordowanych na tzw. lwowskich Piaskach oraz w obozie zagłady w Bełżcu.


1948 - W Warszawie sąd wojskowy ogłosił wyrok w sprawie przywódców PPS-WRN, którym zarzucono m.in. "planowanie obalenia przemocą ustroju ludowo-demokratycznego"; oskarżonym wymierzono kary do 10 lat więzienia; wśród skazanych był Kazimierz Pużak, jeden z przywódców PPS-WRN podczas II wojny światowej, przewodniczący Rady Jedności Narodowej (1944-1945); aresztowany w marcu 1945 r. przez NKWD i sądzony w Moskwie w tzw. procesie szesnastu.


1965 - W Warszawie otwarto odbudowany po zniszczeniach wojennych Teatr Wielki.


1977 - W Warszawie zmarł Władysław Hańcza, aktor, reżyser teatralny, pedagog; niezapomniany odtwórca ról Kargula w komediach Sylwestra Chęcińskiego, Macieja Boryny w "Chłopach" Jana Rybkowskiego oraz księcia Janusza Radziwiłła w "Potopie" Jerzego Hoffmana.


1985 - W Stanach Zjednoczonych utworzono Fundację "Solidarność".


1987 - Ewa Łętowska została pierwszym rzecznikiem praw obywatelskich.


1990 - W Paryżu państwa należące do NATO oraz Układu Warszawskiego podpisały Traktat o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie.


1995 - Odbyła się druga tura wyborów prezydenckich, które wygrał Aleksander Kwaśniewski (51,72 proc.), pokonując Lecha Wałęsę (48,28 proc.). Frekwencja: 68,23 proc.


1999 - Premiera filmu "Dług" w reżyserii Krzysztofa Krauze.


2005 - Zmarł Zbigniew Florczak, eseista, prozaika, tłumacz i krytyk literacki.


2007 - W Paryżu zmarła Wiera Gran, aktorka kabaretowa i filmowa, piosenkarka; w czasie wojny występowała w warszawskim getcie w kawiarni "Sztuka".


2010 Zmarł Piotr Hertel, kompozytor muzyki filmowej i teatralnej, jeden ze współzałożycieli Studenckiego Teatru Satyryków "Pstrąg".


2018 – W Konstancinie-Jeziornie zmarł Witold Sobociński, autor zdjęć m.in. do filmów "Frantic" Romana Polańskiego, "Ziemia obiecana" Andrzeja Wajdy, "Sanatorium pod klepsydrą" Wojciecha Jerzego Hasa, "Szpital Przemienienia" Edwarda Żebrowskiego, "Był jazz" Feliksa Falka, "Piratów" Romana Polańskiego, "Wrota Europy" Jerzego Wójcika.

Zobacz także

2023-01-24, godz. 14:00 115 lat temu urodziła się Barbara Ludwiżanka, popularna aktorka teatralna i filmowa 115 lat temu, 24 stycznia 1908 roku, urodziła się Barbara Ludwiżanka, popularna aktorka teatralna i filmowa. Najsłynniejsze kreacje stworzyła w obrazach:… » więcej 2023-01-24, godz. 12:00 185 lat temu zmarł Aleksander Chodkiewicz, generał, pisarz, chemik 185 lat temu - 24 stycznia 1838 roku - zmarł Aleksander Chodkiewicz, generał, pisarz, chemik. Był uczestnikiem insurekcji kościuszkowskiej. Podczas wojny polsko-austriackiej… » więcej 2023-01-24, godz. 10:00 102 lata temu urodził się Tadeusz Zawadzki "Zośka", harcmistrz, podporucznik AK 102 lat temu, 24 stycznia 1921 roku, urodził się Tadeusz Zawadzki, pseudonim "Zośka", harcmistrz, podporucznik Armii Krajowej, dowódca warszawskich Grup Szturmowych… » więcej 2023-01-24, godz. 08:00 80 lat temu zaczynał Kedyw Na rozkaz Komendanta Armii Krajowej gen. Stefana Roweckiego "Grota" 22 stycznia 1943 roku został formalnie powołany Kedyw czyli Kierownictwo Dywersji. » więcej 2023-01-24, godz. 07:00 Kalendarium historyczne na dziś 24 stycznia » więcej 2023-01-23, godz. 11:00 15 lat temu doszło do katastrofy samolotu CASA pod Mirosławcem 15 lat temu, 23 stycznia 2008 roku, pod Mirosławcem w Zachodniopomorskiem rozbił się wojskowy samolot CASA. Śmierć na miejscu poniosły wszystkie osoby znajdujące… » więcej 2023-01-23, godz. 14:00 Mija 145 lat od pierwszego połączenia telefonicznego w Polsce 145 lat temu, 23 stycznia 1878 roku, po raz pierwszy na ziemiach polskich publicznie zaprezentowano, jak działa telefon. Rozmowa odbyła się na linii pomiędzy… » więcej 2023-01-23, godz. 12:00 10. rocznica śmierci kardynała Józefa Glempa, prymasa Polski 10 lat temu, 23 stycznia 2013 roku, zmarł kardynał Józef Glemp, prymas Polski w latach 1981-2009. Kawaler Orderu Orła Białego. Miał 83 lata. Kierował… » więcej 2023-01-23, godz. 10:00 230 lat od drugiego rozbioru Polski 230 lat temu, 23 stycznia 1793 roku, doszło do drugiego rozbioru Polski. Rosja i Prusy podpisały w Petersburgu konwencję, zgodnie z którą nasz kraj stał… » więcej 2023-01-23, godz. 08:00 Pamiętali o studentach, którzy zginęli w Powstaniu Styczniowym Wczoraj we Wrocławiu, dokładnie w 160 rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego odbyły się uroczystości rocznicowe. » więcej
45678
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »