Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » Mija 135. rocznica otwarcia dla publiczności wieży…
2024-05-15, 15:00 Autor: IAR/K.Koziełł/dok.

Mija 135. rocznica otwarcia dla publiczności wieży Eiffla

Paryż - wieża Eiffla [fot. Kamila Kuś]
Paryż - wieża Eiffla [fot. Kamila Kuś]
135 lat temu, 15 maja 1889 roku, w Paryżu otwarto dla publiczności wieżę Eiffla, ikonę Paryża i najbardziej rozpoznawalną budowlę na świecie. Jej budowę na Polu Marsowym ukończono ponad miesiąc wcześniej. Konstrukcja została zaprojektowana na Wystawę Światową, która trwałą od maja do października (1889).
Miała być rozebrana po 20 latach. Pozostawiono ją jednak ze względu na badania naukowe prowadzone na szczycie, a także umiejscowienie na niej nadajnika radiowego. Z czasem wieża stała się jedną z najbardziej znanych i najczęściej odwiedzanych budowli świata. Co roku zwiedza ją ponad 6 milionów turystów. Nazywana "Cudem ze Stali " lub "Żelazną Damą", jest najwyższą budowlą w Paryżu, w momencie powstania była najwyższą wieżą na świecie.

Wieża Eiffla stoi na Polu Marsowym, niedaleko Sekwany. Jest ażurową konstrukcją kratową z kutej stali, o szerokiej podstawie w planie kwadratu, zwężającą się ku górze. Początkowo miała ponad 312 metrów wysokości (do szczytu masztu flagowego). Potem jej wysokość kilkakrotnie się zmieniała, w zależności od ustawianej anteny. Obecnie - od 2020 roku - jej wysokość wynosi 330 metrów.

Została zbudowana jako główny obiekt paryskiej Wystawy Światowej, zorganizowanej w setną rocznicę Rewolucji Francuskiej z 1789 roku. Miała stanowić symbol gospodarczej i naukowo-technicznej potęgi Francji.

Oficjalnie "Żelazną Damę" zaprojektował francuski inżynier Gustave Eiffel (zmarł w 1923 roku), konstruktor żelaznych mostów i wiaduktów. Faktycznymi pomysłodawcami konstrukcji budowli byli dwaj pracownicy biura Eiffela - Maurice Koechlin i Émile Nouguier. Po zarejestrowaniu patentu, Eiffel odkupił od nich prawa autorskie wraz z prawami własności intelektualnej. Tym samym z formalnego punktu widzenia stał się jedynym autorem wieży, którą nazwano jego imieniem.

Projekt został wybrany w 1886 roku, w drodze konkursu. Prace budowlane rozpoczęto w styczniu 1887. Montaż wieży ukończono ponad dwa lata później, 31 marca. Uroczyste otwarcie nastąpiło 15 maja. Od tamtego czasu zwiedziło ją około 330 milionów turystów. W ubiegłym (2023) roku było to 6,3 miliona osób, więcej niż w roku 2022, a także w latach przed pandemią koronawirusa.

Przez 41 lat była najwyższą budowlą na świecie. Zmieniło się to w 1930 roku, kiedy wzniesiono nowojorski wieżowiec - 40 Wall Street, znany także jako Trump Building, a następnie Chrysler Building.

(więcej)

Budowa wieży Eiffla podzieliła XIX-wieczną Francję na dwa obozy. Protesty przeciwko ośmieszaniu Paryża gigantyczną konstrukcją pisali ludzie teatru, kompozytorzy i literaci. Już miesiąc po rozpoczęciu prac dziennik „Le Temps” opublikował słynny "Protest artystów” przeciwko budowie wieży. W grupie tej znaleźli się między innymi pisarze - Aleksander Dumas i Guy de Maupassant, kompozytor Charles Gounod czy rzeźbiarz Eugene Guillaume. Również mieszkańcy okolicznych ulic i skwerów składali petycje do rządu, w których domagali się "natychmiastowego zaprzestania tej ryzykownej budowy". Zwolennicy natomiast zachwycali się konstrukcją wieży, podziwiając kunszt inżynierski i nazywając ją "Cudem ze Stali".

W 1886 rozpoczęto prace przygotowujące teren pod obiekt, sama budowa ruszyła w styczniu następnego roku. Konstrukcja składa się z ponad 18 tysięcy metalowych części i około dwóch i pół miliona nitów. Na jej wykonanie zużyto ponad siedem tysięcy ton stali. Całkowita wysokość wieży zmieniała się kilkukrotnie za sprawą zamocowanej na jej szczycie anteny - od 2020 roku wynosi 330 metrów. W zależności od wahań temperatury, zgodnie z prawami fizyki, budowla rośnie lub maleje o około 18 centymetrów, kurcząc się na zimnie lub rozprężając w upale. Podczas silnego wiatru konstrukcja może przechylać się na boki nawet o siedem centymetrów.

Wieża miała mieć charakter tymczasowy. Planowano jej rozebranie po 20 latach, jednak budowlę pozostawiono, ze względu na badania naukowe przeprowadzane na jej szczycie. Założono tam laboratoria, gdzie badano zjawiska atmosferyczne. Przyczynił się do tego także polski uczony i wynalazca Julian Ochorowicz, który ze szczytu "Żelaznej Damy" przeprowadzał eksperymenty z telegrafem bez drutu. Pełniła też rolę militarną w okresie I wojny światowej - anteny na jej szczycie pozwalały na korzystanie z łączności radiowej do celów wojskowych.

W przejrzysty i bezchmurny dzień z wieży Eiffla rozciąga się widok na ponad 50 kilometrów.

Na wysokościach: 57, 115 i 275 metrów znajdują się tarasy widokowe. Na pierwszy i drugi można dostać się schodami lub windą, natomiast na trzeci poziom turyści mogą wjechać tylko windą.

Powstało kilka budowli wzorowanych na wieży Eiffla, między innymi wieża widokowa na wzgórzu Petřín w Pradze i wieże radiowo-telewizyjne w Tokio i Rydze.

Zobacz także

2024-06-08, godz. 09:00 105 lat temu urodził się Władysław Siemaszko, prawnik, żołnierz AK, badacz zbrodni wołyńskiej 105 lat kończy dziś Władysław Siemaszko, pseudonim Wir, żołnierz Armii Krajowej, prawnik, od lat 80. badacz zbrodni na ludności polskiej na Wołyniu w okresie… » więcej 2024-06-08, godz. 07:00 Kalendarium historyczne 8 czerwca » więcej 2024-06-07, godz. 18:25 Uroczystości 40-lecia zwycięskiej obrony krzyża w Zespole Szkół Rolniczych w Miętnem Spotkanie absolwentów, msza święta i widowisko muzyczne zaplanowano dziś w Miętnem w powiecie garwolińskim z okazji czterdziestolecia zwycięskiej obrony… » więcej 2024-06-07, godz. 13:00 W poniedziałek (10.09) w CMJW sesja edukacyjna 2024’ Tym razem tematem przewodnim XIX Sesji edukacyjnej „Jeśli nie pamięć, to co? Edukacja w miejscach pamięci narodowej” będzie współpraca muzeów ze szkołami… » więcej 2024-06-07, godz. 11:28 Polacy wspominają lądowanie aliantów w Normandii 80 lat temu odbyła się największa inwazja w historii, w trakcie której Alianci dokonali desantu na plażach Normandii. Udział w operacji wzięli również… » więcej 2024-06-07, godz. 09:00 W Normandii zakończyły się międzynarodowe obchody 80. rocznicy D-Day [DŹWIĘK] We francuskiej Normandii zakończyły się międzynarodowe obchody 80. rocznicy D-Day, czyli lądowania alianckich wojsk w tym regionie. Przywódcy 25 państw… » więcej 2024-06-07, godz. 07:00 Kalendarium historyczne 7 czerwca » więcej 2024-06-06, godz. 11:00 80 lat temu Alianci wylądowali na plażach Normandii [DŹWIĘK] 80 lat temu rozpoczęła się największa inwazja w historii, w trakcie której Alianci dokonali desantu na plażach Normandii i tym samym otworzyli kolejny front… » więcej 2024-06-06, godz. 10:00 Międzynarodowe obchody 80. rocznicy lądowania w Normandii We francuskiej Normandii dziś (6.06.) międzynarodowe obchody 80. rocznicy D-Day, czyli lądowania tysięcy alianckich żołnierzy w tym regionie podczas drugiej… » więcej 2024-06-06, godz. 09:30 Mija 80 lat od lądowania aliantów w Normandii 80 lat temu, 6 czerwca 1944 roku, wojska alianckie wylądowały w Normandii. Była to największa akcja desantowa w historii, która jednocześnie stanowiła część… » więcej
34567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »