Radio Opole » Z historycznego punktu widzenia » Felietony » Co to jest polskość?
2022-08-28, 08:20 Autor: Bolesław Bezeg

Co to jest polskość?

Artur Grottger: Henryk Walezy ucieka z Polski.
Artur Grottger: Henryk Walezy ucieka z Polski.
Wczoraj próbowałem zarysować tak pięknie nam podsycaną przez opozycję wojnę polsko-polską, w której jedną ze stron stanowią wyznawcy poglądu, że polskość to zespół wartości, o które warto walczyć. Spróbujmy dziś przyjrzeć się tym wartościom.
Z Historycznego Punktu Widzenia 28 sierpnia 2022
Spór pomiędzy tymi, którzy uważają, że polskość jest obciachem, a tymi, dla których stanowi bezcenną wartość, nie jest niczym nowym. Opozycję owych światopoglądów trafnie opisał już w roku 1790 w swojej komedii „Powrót posła” Julian Ursyn Niemcewicz.

Argumentów używano wówczas nieco innych, ale spór był ten sam. Z jednej strony nowocześni Europejczycy, z drugiej zaściankowi patrioci hołdujący wartościom, które sto pięćdziesiąt lat później sprawiły, że Polacy zwyczajnie nie mogli zostać sojusznikami Hitlera. Zwolennicy takiego sojuszu podnoszą argument, że byłoby to dla Polski opłacalne, tak jakby opłacalność miała cokolwiek do rzeczy w sferze wartości.

A wśród tych wartości niepoślednią rolę odgrywa na przykład szacunek do przodków, którzy o praworządność i klasycznie rozumianą tolerancję walczyli.

Potrafił Jan Zborowski w XVI wieku powiedzieć wybranemu już polskim królem Henrykowi Walezjuszowi w pełnej francuskich arystokratów katedrze Notre Dame: „jeśli nie przysięgniesz, nie będziesz panował”. Stało się to gdy Henryk wzbraniał się zaprzysiąc gwarancji wolności wyznania w Polsce będącej częścią zestawu zobowiązań znanego pod nazwą pacta conventa.

Zborowski choć sam rębacz i zatwardziały katolik, za protestantami nie przepadał, ale wiedział, że siła Polski leży w wierności szlacheckim ideałom, a wśród nich bardzo ważna była także tolerancja religijna. Było to zaledwie w rok po nocy świętego Bartłomieja, podczas której katolicy wymordowali w Paryżu około 3 tysięcy protestantów.

Zborowski, choć sam najprawdopodobniej nie miałby nic przeciwko podobnym represjom wobec innowierców nad Wisłą, ponad swoje sympatie postawił dobro Rzeczpospolitej, w której nikt rozsądny nie chciał oglądać francuskiego sposobu na walkę z reformacją. Dla wierności zasadzie tolerancji religijnej zaryzykował niełaskę przyszłego króla.

Rzeź przeciwników politycznych to na przestrzeni dziejów jedno z ulubionych zajęć francuskich elit politycznych. Coś takiego jak noc świętego Bartłomieja, czy jakobiński terror, w Polsce bez udziału cudzoziemskich okupantów nie mogłoby się zdarzyć, właśnie dzięki zespołowi wartości kryjących się pod uniwersalnym słowem „polskość”.

W koszyczku tych wartości leżą także tolerancja, zdolność do współczucia, upodobanie do kompromisów i szacunek dla ludzkiego życia, a także zapewne wiele innych. Zbierajmy je i pielęgnujmy, mimo, że na cyfrowych platformach brak filmów te wartości wspierających. Dlaczego? No bo to polskie wartości.

Zobacz także

2022-11-27, godz. 08:20 Powstanie z szansami Pojutrze przypada 192 rocznica wybuchu powstania listopadowego. Jak często, także i w temacie tego powstania powszechne wyobrażenia odbiegają od rzeczywis… » więcej 2022-11-26, godz. 07:20 Ksiądz Reginek z Dobrzenia W. Przedwczoraj minęła 143 rocznica urodzin śląskiego polityka i polskiego działacza plebiscytowego Jana Reginka. » więcej 2022-11-20, godz. 08:20 Upadek insurekcji Kilka dni temu obchodziliśmy 228 rocznicę upadku insurekcji kościuszkowskiej. » więcej 2022-11-19, godz. 07:20 Komunalne zwycięstwo 103 lata temu w efekcie rewolucji listopadowej, która miała miejsce w Niemczech w r. 1918, odbyły się wybory samorządowe. Choć początkowo zarządzono je… » więcej 2022-11-13, godz. 12:45 Zachodnie granice Jutro przypada 32 rocznica podpisania polsko-niemieckiego traktatu granicznego, który ostatecznie usankcjonował przynależność tzw. Ziem Odzyskanych do Po… » więcej 2022-11-12, godz. 07:20 Spotkanie w Krzyżowej Dziś przypada 33 rocznica głośnego pojednawczego spotkania polskiego premiera z niemieckim kanclerzem w Krzyżowej na Dolnym Śląsku. » więcej 2022-11-11, godz. 07:20 104 rocznica odzyskania niepodległości Dziś obchodzimy 104 rocznicę odzyskania przez Polskę  niepodległości po 123 latach od ostatniego rozbioru tzw. pierwszej Rzeczpospolitej. » więcej 2022-11-01, godz. 08:21 Wszyscy święci... Dziś powiem Państwu Słuchaczom kilka słów o wyższości Zaduszek nad uroczystością Wszystkich Świętych. » więcej 2022-10-30, godz. 08:26 Frycowe Austriaków 281 lat temu podpisany został akt kapitulacji twierdzy Nysa, która w ten sposób wraz z całym Śląskiem stała się własnością Prus. » więcej 2022-10-29, godz. 07:23 Napoleon upokarza Prusy 216 lat temu Napoleon Bonaparte wkroczył do Berlina po unicestwieniu obu pruskich armii w dwóch rozegranych symultanicznie bitwach pod Jeną i Auerstaad. Oznaczało… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »