Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2021-12-16, 06:20 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

444 lata temu 16 grudnia 1577 roku król polski Stefan Batory wjechał uroczyście do Gdańska i przyjął przysięgę wierności tamtejszej rady miejskiej. 40 lat temu 16 grudnia 1981 roku trzy dni po wprowadzeniu stanu wojennego oddziały ZOMO i wojska polskiego dokonały pacyfikacji Kopalni Węgla Kamiennego „Wujek” w Katowicach. Podczas ataku na kopalnię zginęło 9 górników a 21 zostało rannych. 41 lat temu 16 grudnia 1980 roku zmarł śląski pisarz, reżyser i scenarzysta filmowy Jan Fethke.
Kartka z Kalendarza 16 grudnia 2021
Jan Fethke urodził się 26 lutego 1903 roku w rodzinie polskiego lekarza w Opolu. Jako nastolatek wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska i brał udział w działaniach konspiracyjnych związanych z przygotowaniami do plebiscytu a potem do III powstania śląskiego. Po zdaniu matury podjął studia w Gdańsku, gdzie zetknął się z dwoma dziedzinami, które stały się jego największymi życiowymi pasjami. Mowa tu o filmie i języku esperanto.

Karierę zawodową rozpoczął pod koniec lat dwudziestych XX wieku w Berlinie, który w istocie był wówczas stolicą europejskiej kinematografii. Tam pracował jako autor scenariuszy i scenopisów czyli technicznych planów realizacji filmów, a także scenarzysta.

Współpracował m.in. z twórcą niemieckiego ekspresjonizmu filmowego Fritzem Langiem i innymi filmowcami lewicowymi, pisał też powieści pod pseudonimem Jean Forge. Gdy w Niemczech władzę objęli hitlerowcy wyjechał do Polski, zachowując jednak niemieckie obywatelstwo.

W Polsce napisał kilkanaście scenariuszy filmowych i wyreżyserował kilka filmów, z których największym kinowym przebojem była wyreżyserowana przez niego wspólnie z Konradem Tomem komedia muzyczna „Zapomniana melodia”.

Z tego filmu na pewno nasi słuchacze pamiętają co najmniej trzy znane piosenki napisane przez słynnego Adama Astona „Już nie zapomnisz mnie”, „Ach jak przyjemnie kołysać się wśród fal” oraz jazową wersję klasycznego kanonu „Panie Janie”. Był także współtwórcą znakomitej komedii „Paweł i Gaweł”, z której z pewnością pamiętają Państwo piosenkę „Aaa kotki dwa”.

Tuż przed wybuchem II wojny światowej jako obywatel niemiecki został przez polskie władze internowany. Po zajęciu Warszawy przez Niemców w październiku 1939 r. podjął współpracę z utworzoną w polskiej stolicy niemiecką filią niemieckiej firmy FIP ("Film- und Propagandamittel Vertriebsgesellschaft"), dla której ukończył własne filmy rozpoczęte przed wybuchem wojny.

W kolejnych latach przeniósł się do Monachium, gdzie pracował jako reżyser dla wytwórni „Bavaria”. Tam w roku 1944 podczas realizacji filmu dokumentalnego "Praha" został aresztowany przez gestapo i za wrogość dla narodowego socjalizmu skazany na 4 lata ciężkich robót.

W roku 1945 wrócił do Polski, przyjął polskie obywatelstwo i ponownie podjął współpracę z polską kinematografią jako scenarzysta i reżyser m.in. filmów „Zakazane piosenki”, „Załoga”, „Sprawa do załatwienia” i „Irena do domu”.

W roku 1961 podczas wizyty w Berlinie Zachodnim postanowił zostać na zachodzie. Pracował w Berlinie Zachodnim jako lektor języka esperanto i powieściopisarz.
Jan Fethke zmarł 16 grudnia 1980 roku w Berlinie.

Zobacz także

2022-04-20, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 75 lat temu - 20 kwietnia 1947 roku - powołano Grupę Operacyjną „Wisła”. » więcej 2022-04-19, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 212 lat temu 19 kwietnia 1809 roku w toku wojny polsko-austriackiej stoczona została nierozstrzygnięta bitwa pod Raszynem » więcej 2022-04-15, godz. 01:01 Kartka z kalendarza 522 lata temu 15 kwietnia 1499 roku w toku wojny polsko-tureckiej w Krakowie zawarto układ polsko-mołdawski na mocy którego Mołdawia przestała być lennem… » więcej 2022-04-14, godz. 00:59 Kartka z kalendarza 592 lata temu - 14 kwietnia 1430 roku - grupa rycerzy-rozbójników ze Śląska i Czech napadła na klasztor paulinów na Jasnej Górze. » więcej 2022-04-13, godz. 00:58 Kartka z kalendarza 99 lat temu - 13 kwietnia 1923 – Marszałek Francji Ferdinand Foch został mianowany Marszałkiem Polski. » więcej 2022-04-12, godz. 00:56 Kartka z kalendarza 366 lat temu - 12 kwietnia 1656 roku - podczas potopu szwedzkiego hetman wielki litewski Paweł Jan Sapiecha odzyskał z rąk wojsk szwedzkich Lublin. » więcej 2022-04-11, godz. 00:51 Kartka z kalendarza 68 lat temu urodził się Benedykt Kocot polski kolarz torowy, olimpijczyk i kolarski mistrz świata. » więcej 2022-04-08, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 161 lat temu 8 kwietnia 1861 roku ponad 100 osób zginęło, a kilkaset zostało rannych na Placu Zamkowym w Warszawie podczas rozpędzania przez wojsko rosyjskie… » więcej 2022-04-07, godz. 01:18 Kartka z kalendarza 72 lata temu 7 kwietnia 1950 roku najlepszy polski as myśliwski z czasów II wojny światowej Stanisław Skalski został skazany na karę śmierci w tzw. procesie… » więcej 2022-04-06, godz. 01:13 Kartka z kalendarza 77 lat temu 6 kwietnia 1945 roku Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło Centralne Obozy Pracy.powołując obozy w Warszawie, Poniatowej, Krzesimowie… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »