Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2021-10-26, 06:22 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

82 lata temu 26 października 1939 roku, na podstawie dekretu Adolfa Hitlera z 12 października, powstało Generalne Gubernatorstwo. Tego samego dnia Sowieci przekazali zdobyte na Polakach Wilno władzom litewskim. 100 lat temu 25 października 1921 roku rząd Polski zaakceptował przedstawioną przez aliantów propozycję podziału Śląska pomiędzy Niemcy a Polskę. Dziś przypada 115 rocznica śmierci twórcy nowoczesnego pszczelarstwa i wybitnego badacza pszczół księdza Jana Dzierżona.
Kartka z Kalendarza 26 października 2021
Jan Dzierżon urodził się 16 stycznia 1811 roku w kultywującej polskość rodzinie osiadłej w Łowkowicach w powiecie kluczborskim. Edukację pobierał w szkołach parafialnych w Łowkowicach i Byczynie, a następnie w gimnazjum we Wrocławiu.

W roku 1830 rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie chodził także na wykłady z astronomii, historii i matematyki. W roku 1834 przyjął święcenia kapłańskie i skierowano go do parafii w podopolskich Siołkowicach. W roku 1835 został proboszczem w Karłowicach pod Brzegiem.

Oprócz pracy proboszcza pochłaniały go badania nad życiem pszczół i funkcjonowaniem ich społeczności. Badaniom tym poświęcił 70 lat swojego życia. Najważniejszym jego osiągnięciem naukowym było odkrycie u pszczół zjawiska partenogenezy czyli dzieworództwa. Ksiądz Dzierżon zaobserwował, że pszczoły mogą się rozmnażać bez udziału osobników płci męskiej.

Sławę przyniosło mu opracowanie konstrukcji ula z ruchomą zabudową i tzw. snozy. Nazwa ta pochodzi od staropolskiego słowa gnoza oznaczającego ułatwienie. Ksiądz Dzierżon wynalazł takie właśnie ułatwienie zarówno dla pszczelarza jak i dla pszczół.

Jego snozy były to drewniane ramki wsuwane w konstrukcję tzw. ula szafkowego. Ramki te dzięki rozmieszczeniu ich w optymalnej od siebie odległości były dogodną podstawą dla pszczół do budowy w nich woskowych plastrów do magazynowania miodu. Wyciągając owe snozy z ula pszczelarz może ocenić stan roju i wielkość zgromadzonych zapasów miodu. Może także wybierać z nich miód bez niszczenia woskowych plastrów, dzięki czemu pszczoły nie musiały już tracić czasu na odbudowywanie plastrów po każdej wizycie bartnika. Skutkiem wprowadzenia tego wynalazku stało się znaczne zwiększenie wydajności produkcji miodu.

Wynalazek księdza Dzierżona oraz jego opracowania naukowe na temat życia pszczół i nowoczesnego pszczelarstwa obiegły świat i do dziś są podstawą pracy pszczelarzy. Napisał 26 książek i ponad 800 artykułów naukowych. Wiele z nich przetłumaczono na inne język.

W roku 1868 Jan Dzierżoń został zmuszony do rezygnacji z funkcji proboszcza w Karłowicach i przeniesiono go w stan spoczynku. W roku 1884 powrócił do rodzinnych Łowkowic, gdzie do śmierci kontynuował pracę naukową nad życiem pszczół.

Ksiądz Jan Dzierżon zmarł w wieku 96 lat 26 października 1906 r. w Łowkowicach.

Zobacz także

2022-07-15, godz. 00:03 Kartka z kalendarza 376 lat temu - 15 lipca 1646 roku została koronowana Ludwika Maria Gonzaga, żona Władysława IV Wazy, a następnie Jana II Kazimierza Wazy. Ludwika Maria Gonzaga… » więcej 2022-07-14, godz. 00:06 Kartka z kalendarza 196 lat temu - 14 lipca 1826 roku, Runęła wieża lwowskiego ratusza, niszcząc znaczną część obiektu i grzebiąc pod swymi gruzami 8 osób. » więcej 2022-07-13, godz. 00:05 Kartka z kalendarza 228 lat temu 13 lipca 1794 roku w toku Insurekcji kościuszkowskiej połączone wojska rosyjsko-pruskie rozpoczęły oblężenie Warszawy. » więcej 2022-07-12, godz. 00:03 Kartka z kalendarza 102 lata temu 12 lipca 1920 z powodu trwania wojny polsko-bolszewickiej Polski Komitet Olimpijski podjął decyzję o rezygnacji z udziału polskich zawodników… » więcej 2022-07-11, godz. 00:56 Kartka z kalendarza 365 lat temu - 11 lipca 1657 roku w toku najazdu znanego jako Potop Szwedzki wojska polsko-tatarskie zwyciężyły w bitwie pod Magierowem sprzymierzone ze szwedami… » więcej 2022-07-08, godz. 00:53 Kartka z kalendarza 102 lata temu - 8 lipca 1920 roku w toku wojny polsko-bolszewickiej, w zdobytym Tarnopolu bolszewicy proklamowali marionetkową Galicyjską Socjalistyczną Republikę… » więcej 2022-07-07, godz. 00:27 Kartka z kalendarza 78 lat temu – 7 lipca 1944 roku w toku operacji „Ostra Brama” oddziały Armii Krajowej działając wspólnie z Armią Czerwoną. Zdobyły Wilno. Następnie… » więcej 2022-07-06, godz. 00:24 Kartka z kalendarza 72 lata temu – 6 lipca 1950 roku pomiędzy Polską a Niemiecką Republiką Demokratyczną został podpisany układ zgorzelecki, w którym Niemcy uznali granicę… » więcej 2022-07-05, godz. 00:20 Kartka z kalendarza 415 lat temu - 5 lipca 1607 roku podczas tzw. Rokoszu Zebrzydowskiego wojska królewskie pokonały rokoszan w bitwie pod Guzowem. » więcej 2022-07-04, godz. 02:15 kartka z kalendarza 132 lat temu - 4 lipca 1890 r., w Krypcie Wieszczów w Katedrze na Wawelu odbył się powtórny pogrzeb szczątków Adama Mickiewicza » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »