Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2021-10-26, 06:22 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

82 lata temu 26 października 1939 roku, na podstawie dekretu Adolfa Hitlera z 12 października, powstało Generalne Gubernatorstwo. Tego samego dnia Sowieci przekazali zdobyte na Polakach Wilno władzom litewskim. 100 lat temu 25 października 1921 roku rząd Polski zaakceptował przedstawioną przez aliantów propozycję podziału Śląska pomiędzy Niemcy a Polskę. Dziś przypada 115 rocznica śmierci twórcy nowoczesnego pszczelarstwa i wybitnego badacza pszczół księdza Jana Dzierżona.
Kartka z Kalendarza 26 października 2021
Jan Dzierżon urodził się 16 stycznia 1811 roku w kultywującej polskość rodzinie osiadłej w Łowkowicach w powiecie kluczborskim. Edukację pobierał w szkołach parafialnych w Łowkowicach i Byczynie, a następnie w gimnazjum we Wrocławiu.

W roku 1830 rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie chodził także na wykłady z astronomii, historii i matematyki. W roku 1834 przyjął święcenia kapłańskie i skierowano go do parafii w podopolskich Siołkowicach. W roku 1835 został proboszczem w Karłowicach pod Brzegiem.

Oprócz pracy proboszcza pochłaniały go badania nad życiem pszczół i funkcjonowaniem ich społeczności. Badaniom tym poświęcił 70 lat swojego życia. Najważniejszym jego osiągnięciem naukowym było odkrycie u pszczół zjawiska partenogenezy czyli dzieworództwa. Ksiądz Dzierżon zaobserwował, że pszczoły mogą się rozmnażać bez udziału osobników płci męskiej.

Sławę przyniosło mu opracowanie konstrukcji ula z ruchomą zabudową i tzw. snozy. Nazwa ta pochodzi od staropolskiego słowa gnoza oznaczającego ułatwienie. Ksiądz Dzierżon wynalazł takie właśnie ułatwienie zarówno dla pszczelarza jak i dla pszczół.

Jego snozy były to drewniane ramki wsuwane w konstrukcję tzw. ula szafkowego. Ramki te dzięki rozmieszczeniu ich w optymalnej od siebie odległości były dogodną podstawą dla pszczół do budowy w nich woskowych plastrów do magazynowania miodu. Wyciągając owe snozy z ula pszczelarz może ocenić stan roju i wielkość zgromadzonych zapasów miodu. Może także wybierać z nich miód bez niszczenia woskowych plastrów, dzięki czemu pszczoły nie musiały już tracić czasu na odbudowywanie plastrów po każdej wizycie bartnika. Skutkiem wprowadzenia tego wynalazku stało się znaczne zwiększenie wydajności produkcji miodu.

Wynalazek księdza Dzierżona oraz jego opracowania naukowe na temat życia pszczół i nowoczesnego pszczelarstwa obiegły świat i do dziś są podstawą pracy pszczelarzy. Napisał 26 książek i ponad 800 artykułów naukowych. Wiele z nich przetłumaczono na inne język.

W roku 1868 Jan Dzierżoń został zmuszony do rezygnacji z funkcji proboszcza w Karłowicach i przeniesiono go w stan spoczynku. W roku 1884 powrócił do rodzinnych Łowkowic, gdzie do śmierci kontynuował pracę naukową nad życiem pszczół.

Ksiądz Jan Dzierżon zmarł w wieku 96 lat 26 października 1906 r. w Łowkowicach.

Zobacz także

2021-12-23, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 40 lat temu 23 grudnia 1981 roku w trakcie obowiązywania w Polsce stanu wojennego milicja i wojsko dokonały pacyfikacji Huty Katowice, w efekcie której zginęło… » więcej 2021-12-22, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 121 lat temu 22 grudnia 1900 z okazji 25-lecia pracy literackiej wręczono Henrykowi Sienkiewiczowi akt własności ufundowanego dla niego przez poslkie społeczeństwo… » więcej 2021-12-21, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 26 lat temu 21 grudnia 1995 roku polski premier Józef Oleksy został oskarżony podczas przemówienia w Sejmie przez ministra spraw wewnętrznych Andrzeja Milczanowskiego… » więcej 2021-12-20, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 30 lat temu 20 grudnia 1991 roku Polska została przyłączona do Internetu. 99 lat temu 20 grudnia 1922 r. kilka dni po zabójstwie prezydenta Gabriela Narutowicza… » więcej 2021-12-17, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 51 lat temu 17 grudnia 1970 roku wojsko i milicja otworzyły ogień do idących do wracających do pracy po strajku pracowników Stoczni im. Komuny Paryskiej w… » więcej 2021-12-16, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 444 lata temu 16 grudnia 1577 roku król polski Stefan Batory wjechał uroczyście do Gdańska i przyjął przysięgę wierności tamtejszej rady miejskiej. 40… » więcej 2021-12-15, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 193 lata temu 15 grudnia 1828 roku kilkunastu oficerów uczących w Szkole Podchorążych w Warszawie zawiązało tzw. Sprzysiężenie Wysockiego. 103 lata temu… » więcej 2021-12-14, godz. 06:20 Kartka z Kalendarza 281 lat temu 14 grudnia 1740 roku na dwa dni przed wybuchem I wojny śląskiej sprowokowany przez pruskich agentów wybuchł antyaustriacki bunt we Wrocławiu… » więcej 2021-12-13, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 40 lat temu 13 grudnia 1981 r. na obszarze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej wprowadzono stan wojenny. Z naruszeniem ówczesnej konstytucji na wniosek Wojskowej… » więcej 2021-12-10, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 350 lat temu 10 grudnia 1671 roku Sułtan Imperium Osmańskiego Mehmed IV wypowiedział wojnę Polsce. W trakcie letniej kampanii następnego roku Turcy zdobyli… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »