Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2021-10-26, 06:22 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

82 lata temu 26 października 1939 roku, na podstawie dekretu Adolfa Hitlera z 12 października, powstało Generalne Gubernatorstwo. Tego samego dnia Sowieci przekazali zdobyte na Polakach Wilno władzom litewskim. 100 lat temu 25 października 1921 roku rząd Polski zaakceptował przedstawioną przez aliantów propozycję podziału Śląska pomiędzy Niemcy a Polskę. Dziś przypada 115 rocznica śmierci twórcy nowoczesnego pszczelarstwa i wybitnego badacza pszczół księdza Jana Dzierżona.
Kartka z Kalendarza 26 października 2021
Jan Dzierżon urodził się 16 stycznia 1811 roku w kultywującej polskość rodzinie osiadłej w Łowkowicach w powiecie kluczborskim. Edukację pobierał w szkołach parafialnych w Łowkowicach i Byczynie, a następnie w gimnazjum we Wrocławiu.

W roku 1830 rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie chodził także na wykłady z astronomii, historii i matematyki. W roku 1834 przyjął święcenia kapłańskie i skierowano go do parafii w podopolskich Siołkowicach. W roku 1835 został proboszczem w Karłowicach pod Brzegiem.

Oprócz pracy proboszcza pochłaniały go badania nad życiem pszczół i funkcjonowaniem ich społeczności. Badaniom tym poświęcił 70 lat swojego życia. Najważniejszym jego osiągnięciem naukowym było odkrycie u pszczół zjawiska partenogenezy czyli dzieworództwa. Ksiądz Dzierżon zaobserwował, że pszczoły mogą się rozmnażać bez udziału osobników płci męskiej.

Sławę przyniosło mu opracowanie konstrukcji ula z ruchomą zabudową i tzw. snozy. Nazwa ta pochodzi od staropolskiego słowa gnoza oznaczającego ułatwienie. Ksiądz Dzierżon wynalazł takie właśnie ułatwienie zarówno dla pszczelarza jak i dla pszczół.

Jego snozy były to drewniane ramki wsuwane w konstrukcję tzw. ula szafkowego. Ramki te dzięki rozmieszczeniu ich w optymalnej od siebie odległości były dogodną podstawą dla pszczół do budowy w nich woskowych plastrów do magazynowania miodu. Wyciągając owe snozy z ula pszczelarz może ocenić stan roju i wielkość zgromadzonych zapasów miodu. Może także wybierać z nich miód bez niszczenia woskowych plastrów, dzięki czemu pszczoły nie musiały już tracić czasu na odbudowywanie plastrów po każdej wizycie bartnika. Skutkiem wprowadzenia tego wynalazku stało się znaczne zwiększenie wydajności produkcji miodu.

Wynalazek księdza Dzierżona oraz jego opracowania naukowe na temat życia pszczół i nowoczesnego pszczelarstwa obiegły świat i do dziś są podstawą pracy pszczelarzy. Napisał 26 książek i ponad 800 artykułów naukowych. Wiele z nich przetłumaczono na inne język.

W roku 1868 Jan Dzierżoń został zmuszony do rezygnacji z funkcji proboszcza w Karłowicach i przeniesiono go w stan spoczynku. W roku 1884 powrócił do rodzinnych Łowkowic, gdzie do śmierci kontynuował pracę naukową nad życiem pszczół.

Ksiądz Jan Dzierżon zmarł w wieku 96 lat 26 października 1906 r. w Łowkowicach.

Zobacz także

2021-12-03, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 103 lata temu 3 grudnia 1918 roku w Poznaniu rozpoczął obrady Polski Sejm Dzielnicowy na który przyjechało 1400 delegatów z ziem pozostających pod pruskim… » więcej 2021-12-02, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 232 lata temu 2 grudnia 1789 roku w trakcie trwania obrad Sejmu Czteroletniego odbyła się tzw. czarna procesja. 41 lat temu 2 grudnia 1980 roku w okresie tzw… » więcej 2021-12-01, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 105 lat temu 1 grudnia 1916 roku w toku I wojny światowej Legiony Polskie wkroczyły do Warszawy. 103 lata temu 1 grudnia 1918 roku stacjonująca na Śląsku… » więcej 2021-11-30, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 75 lat temu 30 listopada 1946 roku Oddział Jana Kmiołka „Wira” rozbił więzienie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Pułtusku uwalniając… » więcej 2021-11-29, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 191 lat temu w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku wybuchło powstanie listopadowe. Dziś przypada 209 rocznica zakończenia bitwy nad Berezyną – ostatniej… » więcej 2021-11-26, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 122 lata temu 26 listopada 1899 roku Otwarto Muzeum Przemysłu Artystycznego i Starożytności we Wrocławiu. 77 lat temu – 26 listopada 1944 roku dowódca SS… » więcej 2021-11-25, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 610 lat temu 25 listopada 1411 roku król Władysław Jagiełło odbył dziękczynną pieszą pielgrzymkę z Niepołomic na Wawel. Towarzyszyły mu poczty niosące… » więcej 2021-11-24, godz. 06:23 Kartka z kalendarza 794 lata temu 24 listopada 1227 roku Książę krakowski Leszek Biały został zamordowany w czasie zjazdu władców piastowskich w Gąsawie na Kujawach przez… » więcej 2021-11-23, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 402 lata temu 23 listopada 1619 roku w toku wojny trzydziestoletniej wspierający cesarza niemieckiego Lisowczycy czyli polscy najemnicy pokonali wojska księcia… » więcej 2021-11-22, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 34 lata temu - 21 listopada 1987 roku powstało Muzeum Diecezjalne w Opolu. 346 lat temu 21 listopada 1675 r. w Brzegu zmarł ostatni męski potomek dynastii śląskich… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »