Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2024-04-30, 07:00 Autor: IAR/J.Leszczyńska/dok.

Kartka z kalendarza

30 kwietnia - Międzynarodowy Dzień Jazzu, święto proklamowane w 2011 roku, przez UNESCO.

30 kwietnia - Wietnam świętuje Dzień Zwycięstwa.

30 kwietnia - Meksyk świętuje Dzień Dziecka.
311 - Cesarz Galeriusz wydał edykt ustanawiający wolność religijną dla chrześcijan na terenie Cesarstwa Rzymskiego. Na mocy tego aktu prawnego chrześcijanie mogli całkowicie jawnie wyznawać swoją religię.

1310 - Urodził się Kazimierz III Wielki, syn Władysława Łokietka, od 1333 roku - król Polski, ostatni monarcha z dynastii Piastów na polskim tronie. Zawarł pokój z Krzyżakami, odzyskał zajęte przez Krzyżaków Kujawy i ziemię dobrzyńską, przyłączył do Polski większość Rusi Halicko-Włodzimierskiej. Skodyfikował prawo, zreformował wojsko i skarb. W okresie rządów Kazimierza Wielkiego terytorium Polski zwiększyło się ze 106 do 270 tysięcy kilometrów kwadratowych. Zmarł 5 listopada 1370 roku.

1385 - Biskup warmiński Henryk Sorbom nadał prawa miejskie Bisztynkowi. W przywileju lokacyjnym uposażono kościół parafialny, konsekrowany w 1400 roku pod wezwaniem świętej Marty. Obecnie Bisztynek liczy ponad 2400 mieszkańców i jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej w województwie warmińsko-mazurskim.

1520 - Po dziewięciotygodniowym oblężeniu polskie pospolite ruszenie dowodzone przez kasztelana płockiego Piotra Kryskiego zdobyło krzyżacki zamek w Działdowie. Polacy spalili wieżę obronną wraz z przedzamczem. Ostatni wójt Działdowa Hans von Gabelentz wraz z trzydziestoma rycerzami uciekł do pobliskiej Nidzicy.

1598 - Król Francji Henryk IV wydał edykt nantejski, który przyczynił się do zakończenia trwających we Francji przez 30 lat wojen religijnych. Edykt wprowadzał wolność wyznania i równouprawnienie protestantów wobec katolików. Mogli odtąd budować kościoły, szkoły, zamki, urzędy, szpitale czy uniwersytety. Hugenoci mieli swobodę kultu z wyłączeniem Paryża. Jako gwarancję bezpieczeństwa otrzymali około 100 twierdz we Francji.

1632 - Zmarł Zygmunt III Waza, król Polski i Szwecji, syn króla szwedzkiego Jana III Wazy i Katarzyny Jagiellonki. Od 1587 roku był królem Polski. Za panowania Zygmunta III Rzeczpospolita osiągnęła swój największy obszar. W 1596 roku przeniósł stolicę z Krakowa do Warszawy. Urodził się 20 czerwca 1566 roku.

1655 - Zmarł Eustache Le Sueur, francuski malarz okresu baroku. Twórca cyklu obrazów "Życie świętego Brunona", projektował też kartony do tapiserii - "Życie świętego Gerwazego" i "Życie świętego Protazego". Jeden z założycieli Królewskiej Akademii Malarstwa i Rzeźby w Paryżu. Urodził się 19 listopada 1617 roku.

1703 - Z Anglii wypłynęła piracka wyprawa pod dowództwem Williama Dampiera, której celem było łupienie francuskich i hiszpańskich okrętów u wybrzeży Chile. Członkiem załogi jednego z okrętów był Alexander Selkirk, pierwowzór Robinsona Crusoe.

1770 - Urodził się David Thompson, kanadyjski podróżnik i kartograf, badający północno-zachodnie regiony Ameryki Północnej. Uważany jest za najwybitniejszego geografa Kanady. Zmarł 10 lutego 1857 roku.

1777 - Urodził się Carl Friedrich Gauss, niemiecki matematyk, jeden z twórców geometrii nieeuklidesowej. Jest uważany, obok Archimedesa i Newtona, za jednego z trzech największych matematyków świata. Zmarł 23 lutego 1855 roku.

1800 - Urodził się Piotr Stanisław Moszyński, działacz patriotyczny, kolekcjoner i filantrop. Za udział w 1826 roku w Towarzystwie Patriotycznym został skazany na 12 lat zesłania na Syberii w Tobolsku. W 1840 roku zamieszkał w Krakowie, gdzie prowadził aktywną działalność społeczną i polityczną. Był między innymi członkiem rządu powstańczego w roku 1846 oraz przewodniczącym Komitetu Narodowego Krakowskiego i dowódcą Gwardii Narodowej w roku 1848. Zmarł 19 sierpnia 1879 roku.

1803 - Za ponad 22 miliony ówczesnych dolarów Stany Zjednoczone kupiły od Francji Luizjanę. Terytorium o powierzchni dwóch milionów 144 tysięcy 476 kilometrów kwadratowych stanowi 23,3 procent dzisiejszej powierzchni Stanów Zjednoczonych.

1825 - Urodził się Stanisław Maroński, historyk, nauczyciel języka polskiego, historii i łaciny, w gimnazjach w Chełmnie, Chojnicach i Wejherowie. W 1876 roku opublikował pracę w języku niemieckim o relacjach społecznych i politycznych Pomorza z Polską do roku 1227 - "Die stammverwandtschaftlichen und politischen Beziehungen Pommerns zu Polen bis zum Jahr 1227”. W 1871 roku założył w gimnazjum wejherowskim ogniwo konspiracyjnej organizacji uczniowskiej - kółko filomackie "Wiec". Zmarł 12 lutego 1907 roku.

1825 - Zmarł Christian Genersich, spiskoniemiecki historyk, teolog, mineralog i geolog badający Tatry. Zbiór informacji o dziejach Kieżmarku, Spisza, a częściowo i Tatr zamieścił w swej dwutomowej pracy historycznej zatytułowanej „Ciekawostki królewskiego Wolnego Miasta Kieżmark na Górnych Węgrzech, u podnóża Karpat”. Urodził się 3, 4 lub 8 stycznia 1759 roku.

1848 - Powstanie poznańskie: Bitwa pod Miłosławiem. Straty polskie wyniosły około 200 żołnierzy, a pruskie - 225.

1870 - Urodził się Ferenc Lehar, węgierski kompozytor, twórca ponad 30 operetek, między innymi: "Krainy uśmiechu", "Wesołej wdówki", "Cygańskiej miłości”, "Krainy uśmiechu”, "Paganiniego”. Lekkie, frywolne i wpadające w ucho melodie przyniosły mu światową sławę, a jego twórczość operetkowa jest porównywana do dzieł słynnej wiedeńskiej rodziny Straussów. Zmarł 24 października 1948 roku.

1882 - Urodził się Bronisław Kopczyński, malarz, grafik, scenograf, członek grup twórczych "Pro Arte” i "Zachęta”. Malował głównie akwarele, cykle widoków Wilna, Warszawy, Lublina. Autor polichromii kościelnych, scenografii teatralnych. Stworzył cykle "Sześćsetletnia Warszawa w przeddzień zbrodni hitlerowskich” oraz "Piękno i polskość ziem odzyskanych. Napisał wspomnienia "Przy lampce naftowej”. Zmarł 25 października 1964 roku.

1883 - Urodził się Jarosław Haszek, czeski publicysta i dziennikarz, autor "Przygód dobrego wojaka Szwejka", powieści, w której nakreślił groteskowy obraz I wojny światowej. Książka przyniosła autorowi wielką sławę i na stałe weszła do kanonu nie tylko literatury, ale i popkultury. Na długie dziesięciolecia wizerunek głównego bohatera ukształtowały ilustracje jej pierwszych wydań w wykonaniu Józefa Lady. Zmarł 3 stycznia 1923 roku.

1883 - Zmarł Édouard Manet, francuski malarz i grafik, uważany za jednego z prekursorów impresjonizmu. Twórca między innymi obrazów: "Śniadanie na trawie”, "Bar w Folie Berger” i "Nana”. Znaczny wpływ na twórczość Maneta miało malarstwo XVI-wiecznego twórcy ze szkoły weneckiej - Tycjana. Urodził się 23 stycznia 1832 roku.

1885 - Zmarł Jens Peter Jacobsen, duński pisarz i biolog, autor powieści "Pani Foens", "Maria Grubbe". Jest uznawany za jednego z najwybitniejszych poetów skandynawskich. Urodził się 7 kwietnia 1847 roku.

1900 - Urodziła się Janina Konarska-Słonimska, malarka, graficzka, ilustratorka, członkini Stowarzyszenia Polskich Artystów Grafików "Ryt”, w okresie międzywojennym związana z grupą Skamandrytów. Autorka między innymi religijnego cyklu zatytułowanego "Święci Patroni", ilustracji do "Dziadka do orzechów" oraz miedziorytu "Dziesięć przykazań". Popularność przyniosły jej "barworyty" - drzeworyty ręcznie barwione. Za drzeworyt "Narciarze” otrzymała srebrny medal w olimpijskim konkursie sztuki i literatury w Los Angeles w 1932. Zmarła 9 czerwca 1975 roku.

1911 - Zmarł we Florencji Stanisław Brzozowski, filozof, krytyk literacki, pisarz, twórca tak zwanej filozofii pracy. Na przełomie wieków współpracował z wydawnictwem Michała Arcta, przy serii "Książki dla Wszystkich”, pisząc popularne broszury z zakresu filozofii i literatury. Autor powieści: "Wiry", "Płomienie", "Sam wśród ludzi", opracowań krytycznych - "Współczesna powieść polska" i "Legenda Młodej Polski". Urodził się 28 czerwca 1878 roku.

1916 - Urodził się Claude Elwood Shannon, amerykański matematyk, twórca teoretycznych podstaw rewolucji informacyjnej. Jako jeden z pierwszych pojął doniosłość kodu binarnego, uważając, że ciągami zer i jedynek da się opisać tekst, obraz i dźwięk. Profesor Massachusetts Institute of Technology. Zmarł 28 lutego 2001 roku.

1916 - W Rzeszy Niemieckiej i sojuszniczych Austro-Węgrzech oraz na okupowanych terenach Polski i Bałkanów wprowadzono po raz pierwszy na świecie czas letni. Czas przesunięto o godzinę do przodu. Dzień 1 maja rozpoczął się 30 kwietnia o godzinie dwudziestej trzeciej, a 30 września zakończył się o godzinie 1 w nocy. W 1917 roku zmiana nastąpiła w nocy z 15 na 16 kwietnia, wskazówki przesuwano z godziny drugiej na trzecią i czas letni obowiązywał do nocy z 16 na 17 września.

1921 - Wszedł w życie "traktat ryski” kończący wojnę polsko-bolszewicką. Traktat pokojowy podpisany 21 marca w Rydze ustalał przebieg granicy między Polską i Związkiem Sowieckim.

1922 - Urodził się Zbigniew Kruszelnicki pseudonim "Wilk”, żołnierz Armii Krajowej. Od 1940 roku należał do Związku Walki Zbrojnej. Ukończył tajną szkołę podchorążych i trafił do oddziału dywersyjnego Obwodu Kieleckiego AK, pod komendą Józefa Mikołajczyka, pseudonim "Marcin", a po jego śmierci przejął dowodzenie oddziałem. Organizował między innymi akcje przejmowania niemieckiej broni, w jednej z akcji zdobył listę osób wytypowanych do aresztowania. Poległ w Miedzianej Górze, podczas próby zdobycia niemieckiego samochodu wojskowego, 5 czerwca 1944 roku. Pośmiertnie został awansowany do stopnia podporucznika i odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.

1925 - Urodził się Stanisław Jarecki, muzyk, etnograf, publicysta, redaktor Polskiego Radia w Katowicach. Był między innymi autorem lub współautorem cyklów audycji radiowych: "Muzyka folklorem malowana”, "Wieś tańczy i śpiewa, "Wędrówki muzyczne”, "Res Musica” oraz "Na południe od Czantorii”. Zmarł 17 maja 2004 roku.

1925 - Urodziła się Maria Zbyszewska, aktorka teatralna i filmowa oraz pedagog. Związana najdłużej z Teatrem Współczesnym we Wrocławiu. Znana przede wszystkim z roli Mani Pawlak w filmach "Sami swoi”, "Nie ma mocnych” i "Kochaj albo rzuć”. Zmarła 9 lipca 1985 roku.

1928 - W Waszyngtonie, w celu umieszczenia go na stałej ekspozycji w miejscowym Smithsonian Institution, wylądował po raz ostatni pilotowany przez Charlesa Lindnbergha samolot "Spirit of St. Louis”. Rok wcześniej pilot przeleciał tą maszyną samotnie, jako pierwszy w historii, nad Atlantykiem bez międzylądowania.

1930 - Urodził się Marek Skwarnicki, pisarz, poeta, felietonista i tłumacz. Autor zbiorów poezji: "Papierowy dzwon”, "Rdza”, "Zmierzch”, "Wygnani z raju”, powieści - "Spotkanie w Lozannie”, "Marcin”, a także utworów o tematyce religijnej: "Namiot Karola Wojtyły” oraz "Kościół żywy" - pogadanek wygłoszonych na antenie Polskiego Radia w latach 1992-1994. Zmarł 12 marca 2013 roku.

1939 - Atak w Strzelcach Opolskich na polskich artystów z teatru w Katowicach. Przedstawienie nie odbyło się - tłum zdemolował siedzibę Banku Ludowego, w której mieli zagrać katowiccy aktorzy. Pobity i hospitalizowany został dyrektor teatru katowickiego Marian Sobański. Było to kolejne wydarzenie tak zwanej wojny teatralnej na Śląsku. Wcześniej - 28 kwietnia 1929 roku - w nazywanym pogromem opolskim ataku młodzieży niemieckiej na zespół Teatru Polskiego, który wystawił gościnnie w Opolu przedstawienie „Halka”, skatowanych zostało 50 z liczącego 85 osób zespołu. Dwoje artystów w wyniku odniesionych obrażeń pozostało inwalidami do końca życia. Na ławie oskarżonych zasiadło 30 osób, w większości członkowie NSDAP i kilka osób z Stahlhelmu. Latem 1930 roku do ataków na polskich artystów i widzów doszło w Oleśnie. 85. rocznica

1940 - W potyczce z Niemcami pod Anielinem poległ major Henryk Dobrzański, pseudonim "Hubal", dowódca Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego, jednego z pierwszych regularnych oddziałów partyzanckich po klęsce 1939 roku. 30 marca oddział majora "Hubala” zadał poważne straty - około 100 zabitych - batalionowi policji w potyczce pod Huciskiem. 1 kwietnia w walkach pod Szałasem hubalczycy stoczyli kolejny, zwycięski bój, tym razem z oddziałem SS. Dla zlikwidowania zagrożenia ze strony liczącego niespełna 300 żołnierzy oddziału Hubala Niemcy sformowali liczącą 8000 żołnierzy grupę złożoną z formacji SS, batalionu Wehrmachtu i jednostki czołgów. W czasie obławy na „hubalczyków” Niemcy dopuścili się licznych zbrodni na ludności cywilnej. W 31 wsiach zamordowali łącznie 712 osób i spalili 620 zagród chłopskich. Henryk Dobrzański urodził się 22 czerwca 1897 roku.

1943 - Raport w sprawie zbrodni katyńskiej amerykańskiego pułkownika Henry'ego Szymanskiego został złożony na ręce szefa wywiadu armii USA generała George’a Stronga. Departament Wojny USA w grudni tego samego roku zarzucił autorowi raportu "stronniczość na rzecz grupy polskiej o nastawieniu antysowieckim”. O odkryciu w pobliżu Smoleńska masowego grobu Polaków Niemcy poinformowali 9 kwietnia 1943.

1943 - Operacja "Mincemeat”: na plaży koło Huelvy w południowo-zachodniej Hiszpanii załoga okrętu podwodnego HMS "Seraph” podrzuciła zwłoki rzekomego oficera brytyjskiego ze sfałszowanymi przez kontrwywiad dokumentami. Po trafieniu w ręce Niemców miałyby ich one przekonać, że alianci planują inwazję na Sardynię i Bałkany, a nie na Sycylię, która była rzeczywistym celem przygotowywanej operacji desantowej.

1945 - Żołnierze Armii Czerwonej dotarli do Reichstagu w Berlinie. Trzech z nich zawiesiło na dachu budynku tak zwany Sztandar Zwycięstwa. Adolf Hitler desygnował na swojego następcę Karla Dönitza, po czym wraz z żoną Evą Braun popełnili samobójstwo.

1945 - Radzieckie wojska wyzwoliły niemiecki obóz koncentracyjny dla kobiet w Ravensbrück. W latach 1939-1945 w obozie więziono 132 tysiące kobiet i dzieci, z których zginęło co najmniej 50 tysięcy. Liczbę Polek więzionych w Ravensbrück szacuje się na 40 tysięcy, z których Niemcy zamordowali co najmniej osiem tysięcy.

1945 - Urodził się Michael John "Mike” Smith, amerykański astronauta, weteran wojny wietnamskiej. Zginął 28 stycznia 1986 roku na pokładzie pilotowanego przez siebie wahadłowca Challenger, który eksplodował 73 sekundy po starcie z Przylądka Canaveral.

1947 - Do portu w Gdyni przypłynął z Wielkiej Brytanii po raz pierwszy od zakończenia wojny MS Batory /MS (motor ship) - statek motorowy/. Wypływał w rejsy do 1971 roku. Łącznie przewiózł ponad 270 tysięcy pasażerów w 222 rejsach liniowych i blisko 30 tysięcy w rejsach wycieczkowych.

1947 - W Zakładach Mechanicznych "Ursus" wyprodukowano pierwszy po wojnie ciągnik Ursus C-45. Do 1957 roku wytworzono ogółem 50 tysięcy maszyn. Trafiły również na eksport - sprzedawano je do Brazylii, Chin i Korei.

1950 - Urodziła się Zofia Kopacz, aktorka, w latach 2002- 2008 dziekan Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. Grała między innymi w filmach: "Szarada”, "Akwarele”, "Kryształowa dziewczyna”, "Tańczący jastrząb”, 'Zerwany” oraz w serialach: "Sprawa na dziś", "Na dobre i na złe".

1950 - Zmarł w więzieniu w Rawiczu Kazimierz Pużak, pseudonim "Bazyli”, działacz socjalistyczny pochodzenia ukraińskiego, poseł na Sejm Ustawodawczy oraz I, II i III kadencji II RP. W okresie II wojny światowej organizator i sekretarz generalny Polskiej Partii Socjalistycznej - Wolność, Równość, Niepodległość, komendant główny Gwardii Ludowej WRN, członek Głównej Rady Politycznej, przewodniczący podziemnego parlamentu - Rady Jedności Narodowej. Po aresztowaniu w 1945 roku przez sowieckie NKWD został skazany w moskiewskim w procesie szesnastu przywódców polskiego podziemia na 1,5 roku więzienia. Po powrocie do Polski został aresztowany ponownie przez UB w 1947 roku i skazany w procesie pokazowym w listopadzie 1948 na 10 lat więzienia. Kazimierz Pużak urodził się 26 sierpnia 1883 roku.

1950 - Zmarł Wincenty Rzymowski, literat, dziennikarz, działacz demokratyczny. W okresie PRL był ministrem spraw zagranicznych oraz kultury i sztuki, posłem na Sejm Ustawodawczy. W 1945 w imieniu Polski, jako jednego z państw założycieli ONZ podpisał Kartę Narodów Zjednoczonych. Urodził się 19 lipca 1883 roku.

1958 - W Poznaniu urodził się Grzegorz Stróżniak, muzyk, wokalista, kompozytor, lider zespołu Lombard. Z grupą tą wylansował wiele przebojów, nagrał kilkanaście płyt sprzedanych w nakładzie kilku milionów egzemplarzy oraz zagrał ponad trzy tysiące koncertów w kraju i za granicą. W plebiscytach wielokrotnie zwyciężał w kategorii wokalista roku. Otrzymywał także nagrody za kompozycje podczas festiwalów muzycznych w Opolu i Sopocie.

1960 - Urodził się Jarosław Drzewiecki, pianista i pedagog, profesor Akademii Muzycznej w Bydgoszczy. Jest prezesem Podkarpackiej Fundacji Rozwoju w Sanoku, organizatorem i twórcą Wawer Music Festival oraz Międzynarodowego Forum Pianistycznego "Bieszczady bez granic".

1969 - Żeglarz Leonid Teliga ukończył w Casablance samotny rejs dookoła świata na jachcie "Opty". Był pierwszym Polakiem, który w ten sposób opłynął kulę ziemską. Podróż zajęła mu ponad dwa lata i trzy miesiące. 29 kwietnia 1969 roku wpłynął do Casablanki, z której rozpoczął swoją podróż. Następnego dnia rejs został oficjalnie zakończony w obecności dyplomatów i władz Maroka. Kilka dni później Leonid Teliga wrócił do Polski. Zmarł w 1970 roku. Miał niespełna 53 lata. 55. rocznica

1975 - Koniec wojny w Wietnamie, upadł rząd w Sajgonie, władzę na całym obszarze Wietnamu Południowego przejął Tymczasowy Rewolucyjny Rząd Republiki Wietnamu Południowego. Była to klęska militarna Stanów Zjednoczonych. Wojna wietnamska przyniosła wszystkim stronom wielkie straty. Zginęło około 2 milionów ludności cywilnej. Po stronie Wietnamu południowego życie straciło ponad 196 tysięcy żołnierzy, poległo też ponad 58 tysięcy żołnierzy amerykańskich, a kilkaset tysięcy zostało rannych. Armia Wietnamu Północnego i Vietkongu straciła około 900 tysięcy żołnierzy.

1980 - Zmarł Stanisław Gołąb, matematyk, jeden z czołowych przedstawicieli krakowskiej szkoły matematycznej. Był współtwórcą teorii obiektów geometrycznych i założycielem polskiej szkoły geometrii różniczkowej. Urodził się 26 lipca 1902 roku.

1981 - W PRL rozszerzono system kartkowy - wprowadzono kartki na przetwory mięsne, a także masło, mąkę, ryż i kaszę. Reglamentacja towarów funkcjonowała do lipca 1989 roku.

1985 - Zmarł Jiří (George) Pravda, czeski aktor. Zagrał w niemal 100 filmach. Najsłynniejszą jego rolą była postać polskiego naukowca Władysława Kutza w filmie z serii o agencie 007 Jamesie Bondzie "Operacja Piorun" z 1965. Urodził się 19 czerwca 1916 roku.

1989 - Zmarł Sergio Leone, włoski reżyser filmowy, twórca spaghetti westernów. Przeszedł do historii filmu, jako pionier nowej jakości westernu, gdzie główni bohaterowie nie byli jednoznacznie pozytywni, brak było granicy między złem a dobrem a brutalność pokazano w całej okazałości: "Pewnego razu na Dzikim Zachodzie”, "Za garść dolarów”, "Garść dynamitu”, "Dobry, zły i brzydki”, a także dramatu "Dawno temu w Ameryce" z Robertem de Niro. Urodził się 3 stycznia 1929 roku. 35. rocznica

1993 - Podczas turnieju w Hamburgu amerykańska tenisistka Monica Seles została w trakcie meczu zraniona nożem. Napastnik okazał się być obsesyjnym fanem Steffi Graf. Nie został skazany na karę więzienia, gdyż uznano, że ma problemy psychiczne. Tenisistka zakomunikowała, że nigdy więcej nie zagra na terenie Niemiec. Szok sprawił, że Monica Seles zdecydowała się zawiesić turniejowe występy. Przewodnictwo w klasyfikacji WTA straciła, po 91 tygodniach przebywania na tym miejscu, 7 czerwca 1993 na rzecz swojej największej rywalki. Odzyskała je trzy lata później.

1995 - Zmarła Jadwiga Kuryluk, aktorka teatralna i filmowa, uczestniczka powstania warszawskiego. Po wojnie - związana z teatrami warszawskimi, najdłużej z Klasycznym. Występowała również w filmie: "Pożegnania”, "Wielka miłość Balzaka” "Doktor Judym”, "Noce i dnie”, "Granica”, "Siekierezada”, w telewizyjnym serialu "Jan Serce”. Urodziła się 25 września 1912 roku.

1998 - Senat Stanów Zjednoczonych ratyfikował protokoły o przyjęciu Polski, Czech i Węgier do NATO.

2000 - Jan Paweł II kanonizował Faustynę Kowalską, zakonnicę ze Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia, nazywaną orędowniczką Miłosierdzia Bożego. Wewnętrzne zmagania i objawienia, których doznała, spisała w "Dzienniczku" prowadzonym w latach 1934 - 38. Jedna z największych mistyczek XX wieku. Zmarła w 1938 roku, w Krakowie. Miała 33 lata.

2006 - Zmarł ojciec Marian Żelazek, werbista, misjonarz. W 1950 roku wyjechał na misję do Indii, a od 1975 roku prowadził działalność misyjną w Puri - kolonię dla trędowatych. Był kandydatem do Pokojowej Nagrody Nobla. Urodził się 30 stycznia 1918 roku.

2006 - Zmarł Jean-François Revel, wybitny intelektualista francuski, filozof, pisarz i dziennikarz. Był członkiem Akademii Francuskiej. Napisał około 30 dzieł literackich i filozoficznych, między innymi książki "Dlaczego filozofowie?", "Ani Marks, ani Jezus". Urodził się 19 stycznia 1924 roku.

2011 - Zmarł Ryszard Rubinkiewicz, salezjanin, biblista, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, członek Papieskiej Komisji Biblijnej. Tematem jego zainteresowań naukowych była literatura międzytestamentalna, a zwłaszcza apokryficzna Starego i Nowego Testamentu. Autor ponad stu publikacji, w tym ”Apokryfy Starego Testamentu” i "L'Apocalypse d'Abraham en vieux slave”. Urodził się 6 stycznia 1939 roku.

2013 - Po abdykacji swej matki królowej Beatrycze na tron holenderski wstąpił Wilhelm-Aleksander. Po abdykacji była królowa nosi ponownie tytuł Księżniczki Niderlandów. Wilhelm-Aleksander jest pierwszym królem Holandii od 123 lat.

2014 - W Warszawie zmarł Mieczysław Wilczek, minister przemysłu PRL w latach 1988-1989 w rządzie Mieczysława Rakowskiego, autor ustawy o działalności gospodarczej. Urodził się 25 stycznia 1932 roku. 10. rocznica

2015 - Rozbiciem o powierzchnię Merkurego zakończyła się misja amerykańskiej sondy MESSENGER. Sonda, której celem było badanie planety Merkury, została wystrzelona przez NASA 3 sierpnia 2004 roku. MESSENGER zbliżył się do Merkurego pierwszy raz 14 stycznia 2008 roku. Całkowity koszt misji wyniósł około 446 milionów dolarów.

2015 - Zmarła Patachou, właściwie Henriette Ragon, francuska piosenkarka i aktorka. Jej najbardziej popularne piosenki to między innymi: "Le piano du pauvre”, "Mon homme”, "Paris se regarde”, "Rue Lepic”. W 1959 wystąpiła z recitalami w Polsce. Grała między innymi w filmach: "Napoleon”, "Noc Lisa”, "Pola X”, "Belfegor - upiór Luwru”. Urodziła się 10 czerwca 1918 roku.

2016 - Podczas zawodów motoparalotniowych w Płocku zginął były wicemistrz świata Piotr Krupa.

2017 - Zmarł Alojzy Antoni Szablewski, inżynier, działacz opozycji w okresie PRL, poseł na Sejm I kadencji. W czasie II wojny światowej należał do Armii Krajowej, brał udział w Powstaniu Warszawskim. W okresie PRL działał w opozycji, uczestniczył w protestach robotniczych w 1970 i 1980 roku. Należał do prezydium rady zakładowej NSZZ Solidarność w Stoczni Gdańskiej. W latach 1991-1993 sprawował mandat posła na Sejm I kadencji, wybranego z listy Wyborczej Akcji Katolickiej. Urodził się 4 lipca 1925 roku.

2018 - Poznański sąd skazał tak zwanych czyścicieli kamienic. Wynajęci przez właścicieli pięciu budynków, nękali lokatorów, by się ich pozbyć. Piotr Ś. został skazany na dwa lata więzienia, Paweł Ż. na rok, a Adrian W. na 10 miesięcy pozbawienia wolności. Mężczyźni zeznali, że wśród metod stosowali zalewanie mieszkań, podrzucanie odchodów i szczurów, odcinanie prądu, gazu i wody. Precedensowy w Polsce proces rozpoczął się w 2013 roku. Przesłuchano w nim prawie stu świadków, w większości poszkodowanych lokatorów. 19 marca 2019 roku sąd drugiej instancji utrzymał w mocy wyrok skazujący na bezwzględne więzienie.

2018 - Weszła w życie tak zwana Konstytucja Biznesu. To pakiet pięciu ustaw, mających ułatwić prowadzenie działalności gospodarczej. Zmiany, które wprowadziła Konstytucja biznesu dotyczyły między innymi relacji przedsiębiorcy z urzędami i załatwiania spraw urzędowych, zakładania firmy i zawieszania działalności oraz obowiązków związanych z jej prowadzeniem. Konstytucja wprowadziła zasadę domniemania uczciwości przedsiębiorcy i obowiązek rozstrzygania wątpliwości faktycznych i prawnych na jego korzyść. Była największą po ponad dwóch dekadach zmianą polskiego prawa gospodarczego.

2019 - Cesarz Japonii Akihito abdykował na rzecz swego syna Naruhito. Następnego dnia odbyła się pierwsza z głównych ceremonii polegająca na przekazaniu regaliów cesarskich księciu Naruhito, który został kolejnym, 126. cesarzem Japonii. 5. rocznica 2019 - Zmarł Zbigniew Dyka, prawnik i polityk, poseł na Sejm I kadencji, minister sprawiedliwości w latach 1991-1993. Urodził się 5 października 1928 roku. 5. rocznica

2020 - Zmarł w Londynie Mieczysław Stachiewicz, architekt, uczestnik II wojny światowej, pułkownik pilot Wojska Polskiego w stanie spoczynku, kawaler Orderu Orła Białego. W czasie wojny trafił przez Francję do Anglii, gdzie został przydzielony do 301. dywizjonu bombowego RAF. Po wojnie pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii. Skończył architekturę i pracował, jako architekt, działał w środowisku polonijnym, był między innymi honorowym prezesem Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie. Urodził się 21 maja 1917 roku.

2021 - Po zakończeniu obchodów żydowskiego święta Lag ba-Omer na górze Meron w północnym Izraelu doszło do wybuchu paniki, w wyniku której zginęło 45 osób, a 150 zostało rannych.

2022 - Zmarła, śmiercią samobójczą, Naomi Judd, amerykańska wokalistka, wykonawczyni muzyki country, a także aktorka. Wraz z córką Christitiną stworzyła bardzo znany duet muzyczny The Judds. Zespół nagrał łącznie 15 hitów obecnych na amerykańskich listach przebojów. Formacja zdobyła pięciokrotnie nagrodę Nagroda Grammy, zaś sama Naomi Judd otrzymała indywidualną statuetkę Grammy za napisanie tekstu do piosenki "Love Can Build a Bridge”. Urodziła się 11 stycznia 1946 roku.

2022 - Zmarł Marek Goliszewski, ekonomista, dziennikarz i działacz gospodarczy, założyciel i prezes Business Centre Club. Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, nagradzany za działalność społeczną. Urodził się 10 listopada 1952 roku.

Zobacz także

2024-05-26, godz. 07:00 Kartka z kalendarza 26 maja - Dzień Matki, świętowany w ponad 140 krajach. W niektórych państwach jest obchodzony w innych terminach. Na przykład w Norwegii świętuje się… » więcej 2024-05-25, godz. 07:00 Kartka z kalendarza 25 maja - Międzynarodowy Dzień Dziecka Zaginionego. 25 maja - Rozpoczyna się Tydzień Solidarności z Ludami Zamieszkującymi Niesamorządne Terytoria, ustanowiony… » więcej 2024-05-24, godz. 07:00 Kartka zkalendarza 24 maja - Europejski Dzień Parków Narodowych. 24 maja - Europejski Dzień Parków Wodnych. 24 maja - Święto Wojsk Specjalnych, obchodzone w Polsce od… » więcej 2024-05-23, godz. 07:00 Kartka z kalendarza 23 maja - Dzień Wymiaru Sprawiedliwości. 23 maja - Światowy Dzień Żółwia - ma na celu uświadomienie konieczności ochrony wszystkich gatunków żółwi… » więcej 2024-05-22, godz. 07:00 Kartka z kalendarza 22 maja - Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją z 20 grudnia 2000 roku. 22 maja - Dzień… » więcej 2024-05-21, godz. 07:00 Kartka z kalendarza 21 maja - Światowy Dzień Różnorodności Kulturowej, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2002 roku. 21 maja - Światowy Dzień Kosmosu. 21 maja… » więcej 2024-05-20, godz. 07:00 Kartka z kalendarza 20 maja - Światowy Dzień Metrologii, upamiętniający podpisanie w 1875 roku przez przedstawicieli 17 państw Konwencji Metrycznej. 20 maja - Światowy Dzień… » więcej 2024-05-19, godz. 07:00 Kartka z kalendarza 19 maja - Kościoły chrześcijańskie obchodzą uroczystość Zesłania Ducha Świętego, popularnie nazywaną "Zielonymi Świątkami". Jest to pamiątka wydarzenia… » więcej 2024-05-18, godz. 00:40 Kartka z kalendarza 18 maja - Międzynarodowy Dzień Muzeów, ustanowiony w 1977 roku, przez Międzynarodową Radę Muzeów działającą przy UNESCO. 18 maja - Dzień Mostow… » więcej 2024-05-17, godz. 07:00 Kartka z kalendarza 17 maja - Światowy Dzień Społeczeństwa Informacyjnego, obchodzony w rocznicę założenia Międzynarodowego Związku Telegraficznego w 1865 roku. Organizacja… » więcej
45678
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »