Radio Opole » Kraj i świat
2024-07-06, 15:50 Autor: PAP

Litwa/ We wsi Bogusze przypomniano o sowieckim podstępie wobec dowódców AK

W podwileńskich Boguszach podczas obchodów 80-lecia operacji "Ostra Brama" przypomniano o podstępnym aresztowaniu przez Sowietów dowódców Armii Krajowej, którzy w lipcu 1944 r. wyzwalali Wilno.

W niedzielę minie 80 lat od rozpoczęcia operacji "Ostra Brama", czyli podjętej przez Armię Krajową próby wyzwolenia Wilna spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem do miasta Armii Czerwonej. W związku z rocznicą Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wraz z Instytutem Pamięci Narodowej, Ambasadą RP w Wilnie oraz Związkiem Polaków na Litwie organizuje 6-8 lipca obchody rocznicowe w Wilnie, Skorbucianach i Boguszach.


W Boguszach przy pomniku upamiętniającym aresztowanie Sztabu Wileńskiego Armii Krajowej przez NKWD złożono wieńce i kwiaty.


Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska podkreśliła, że geopolityczny kontekst ówczesnych zdarzeń pozostaje niestety ciągle aktualny. "Tamte wydarzenia udowadniają, jak działa autorytarny reżim oparty na kulcie jednostki i nienawiści do innych narodów. Nawet jeśli zmienia się jego fasada, to w środku pozostaje taki sam. W działaniu uciekając się do kłamstwa, zdrady i podstępu" - podkreśliła.


Marszałek zaznaczyła, że po 80 latach od podstępnego aresztowania Sztabu Wileńskiego AK jesteśmy zobowiązani do przekazania młodemu pokoleniu pamięci o tym, co się wtedy stało. "Spotykamy się także tutaj, aby oddać hołd wszystkim żołnierzom Armii Krajowej, największej podziemnej organizacji w okupowanej Europie" - dodała Kidawa-Błońska.


Podkreśliła, że "obrońcy ziemi wileńskiej w lipcu 1944 r., nie licząc się z konsekwencjami, chwycili za broń". "Czynem chcieli pokazać nadchodzącej sowieckiej armii, kto jest na Wileńszczyźnie gospodarzem" - mówiła.


"Polscy żołnierze w operacji +Ostra Brama+ ofiarą ze swej krwi udowodnili, że miłość do ojczystej ziemi jest ważna i wielka. Mimo że było ich mniej i byli gorzej uzbrojeni od przeciwnika to w godzinie próby pokazali prawdziwą odwagę i męstwo. Pamiętajmy o bohaterach" - dodała Kidawa-Błońska.


Szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell ocenił, że "w każdych relacjach partner musi okazać minimum dobrej woli". "W Boguszach Sowieci ściągnęli maskę życzliwych sojuszników i okazali całą swoją bezwzględność, kierując lufy automatów w stronę polskich oficerów zebranych na odprawie. Ci, choć zaskoczeni, zachowali zimną krew, złożyli broń na wyraźny rozkaz majora Kazimierza Radzikowskiego +Dąbka+, który wobec beznadziejnej sytuacji nie chciał szafować krwią podległych mu ludzi" - podkreślił.


Przypomniał, że "w dzisiejszej Rosji buzują imperialne tęsknoty". "Nas mających w pamięci zdarzenia z bliskiej i dalszej historii, bardzo to niepokoi. Pamiętamy, że Putin wywodzi się z tej samej KGB-owskiej szkoły, tej, która pod płaszczem przyjaźni mierzy do swoich partnerów z nagana" - zwrócił uwagę minister Parell.


Jak mówił, "w tamtejszej propagandzie chętnie przywołuje się tradycję carskiej Rosji, ale pozostaje sentyment przede wszystkim do czasów sowieckich, a w tej logice wszystko, co czynili Sowieci podczas wojny, jest słuszne. Da się w ten sposób usprawiedliwić każdą zbrodnię i każde kłamstwo".


Kpt. Stanisław Poźniak (rocznik 1928 r.) opisując atmosferę tamtych dni, mówił, że była "bojowa". "Nikt nie myślał o nagrodach, tylko o tym, żeby wypędzić wroga z Wileńszczyzny, z Polski, bo to była przecież Polska" - zaznaczył w rozmowie z dziennikarzami.


Przyznał, że ze smutkiem wspomina kolegów, którzy zginęli w walkach. "Smutne, że polegli moi koledzy, młodzi chłopcy, którzy mogli żyć, mieć rodziny. Walczyliśmy, ale przegraliśmy" - powiedział.


Po uroczystości delegacja z Polski złożyła także kwiaty przy Pomniku Katyńskim w Boguszach oraz w Kwaterze Ponarskiej pod Wilnem.


Hołd poległym żołnierzom składali m.in. weterani walk o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej – żołnierze Armii Krajowej, Sybiracy i dzieci tułacze m.in. kpt. Stanisław Poźniak, płk Stanisława Kociełowicz, mjr Jakub Nowakowski, płk Leonard Kapiszewski, por. Janusz Maksymowicz, Zbigniew Daab, Andrzej Chendyński, Stefan Sikora, prof. Jerzy Grzywacz, Roman Rakowski, Halina Wysocka, Elżbieta Sadzyńska, Maria Gordziejko.


Poległych 80 lat temu żołnierzy upamiętniali także: poseł na Sejm Republiki Litewskiej Czesław Olszewski, ambasador Polski na Litwie Konstanty Radziwiłł, doradca prezesa IPN Jan Józef Kasprzyk, wiceprzewodniczący Związku Polaków na Litwie Edward Trusewicz, konsul RP na Litwie Irmina Szmalec, podsekretarz stanu w MRPiPS Sebastian Gajewski, wiceprezes NIK Jacek Kozłowski, parlamentarzyści z Polski, przedstawiciele MKiDN, duchowieństwo, działacze opozycji antykomunistycznej, przedstawiciele organizacji kultywujących polskie związki z ziemią wileńską jak Stowarzyszenie Rodzina Ponarska oraz Towarzystwo Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej.


Od soboty na Wileńszczyźnie trwają uroczystości 80-lecia operacji "Ostra Brama" - próby wyzwolenia przez Armię Krajową Wilna spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem do miasta Armii Czerwonej. Walki, które ostatecznie były prowadzone wspólnie z czerwonoarmistami, zakończyły się zdobyciem Wilna 13 lipca 1944 r. Cztery dni później we wsi Bogusze Sowieci zaproponowali polskim oficerom spotkanie, po którym ich aresztowali, także dowódcę AK na Wileńszczyźnie ppłk. Aleksandra Krzyżanowskiego "Wilka". Od 17 lipca 1944 r. doszło do rozbrajania części polskich oddziałów; w sumie ok. sześć tysięcy polskich żołnierzy zostało rozbrojonych i przez obóz w Miednikach wywiezionych w głąb Związku Sowieckiego.


80 lat temu, nad ranem 7 lipca 1944 r., rozpoczęła się operacja "Ostra Brama", którą były walki żołnierzy Armii Krajowej z Niemcami o Wilno; oddziały dowodzone przez ppłk. Aleksandra Krzyżanowskiego "Wilka" zamierzały przejąć miasto przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Ostatecznie polscy żołnierze walczyli wspólnie z Sowietami, by po kilku dniach wyzwolić Wilno spod niemieckiej okupacji. Krótko jednak po tym wydarzeniu NKWD dokonała aresztowań polskich żołnierzy - dowództwo i żołnierze AK zostali rozbrojeni, większość z nich trafiła do więzień lub została zesłana w głąb Związku Sowieckiego. (PAP)


Z miejscowości Bogusze Katarzyna Krzykowska, Edyta Roś


ksi/ ero/ kar/ amac/


Kraj i świat

2024-07-10, godz. 19:50 Wimbledon - wyniki turnieju mężczyzn Wyniki meczów ćwierćfinałowych mężczyzn w wielkoszlemowym Wimbledonie: środaNovak Djokovic (Serbia, 2) - Alex de Minaur (Australia, 9) - walkower dla… » więcej 2024-07-10, godz. 19:50 Białoruś/ Żona więzionego noblisty Alesia Bialackiego: mąż nie dostaje leków Żona więzionego na Białorusi obrońcy praw człowieka i laureata pokojowej Nagrody Nobla Alesia Bialackiego powiadomiła, że władze nie przekazują mu leków… » więcej 2024-07-10, godz. 19:50 USA/ Szef MSZ Węgier: powrót Trumpa na urząd prezydenta to szansa na pokój w Ukrainie Minister spraw zagranicznych Węgier Peter Szijjarto powiedział w środowym wywiadzie dla Reutera, że Budapeszt uważa, iż powrót Donalda Trumpa na urząd… » więcej 2024-07-10, godz. 19:50 A. Papierz: służby konsularne miały dosyć umiarkowane wsparcie prawne ze strony MSZ (opis) Andrzej Papierz zeznał w środę przed komisją ds. tzw. afery wizowej, że w czasie pełnienia obowiązków nie był informowany o nieprawidłowościach ws… » więcej 2024-07-10, godz. 19:40 IMGW: w środę burze i możliwe trąby powietrzne (aktl.3) W środę Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia I, II i III stopnia przed burzami. Należy spodziewać się ich w zachodniej połowie kraju… » więcej 2024-07-10, godz. 19:40 Piłkarska LE - trener Wisły Kraków: zrobiliśmy wszystko, aby przygotować się jak najlepiej 'Myślę, że zrobiliśmy wszystko, aby jak najlepiej przygotować się do tej rywalizacji” - powiedział Kazimierz Moskal, trener piłkarzy Wisły Kraków przed… » więcej 2024-07-10, godz. 19:30 UE/ Raport: tylko co druga osoba z niepełnosprawnościami ma pracę Tylko połowa osób z niepełnosprawnościami ma pracę, podczas gdy zatrudnienie wśród osób bez niepełnosprawności wynosi 75 proc. W najgorszej sytuacji… » więcej 2024-07-10, godz. 19:30 Rumunia/ Po zabiciu kobiety przez niedźwiedzia premier zapowiada nadzwyczajną sesję parlamentu 19-letnia turystka zginęła, zaatakowana na górskim szlaku przez niedźwiedzia. Minister środowiska przyznał, że „populacja niedźwiedzi wymknęła się… » więcej 2024-07-10, godz. 19:30 Podkarpackie/ Do gaszenia pożaru marketu w Krośnie strażacy używają specjalnego robota(aktl.2) Trwa gaszenie marketu budowlanego w Krośnie na Podkarpaciu. Na miejscu jest obecnie 55 zastępów straży pożarnych, ponad 200 strażaków z terenu całego województwa… » więcej 2024-07-10, godz. 19:30 Szczyt NATO/ Biden: Nie możemy pozwolić, by Sojusz pozostał w tyle za Rosją Nie możemy pozwolić, by Sojusz pozostał w tyle za Rosją, jeśli chodzi o produkcję przemysłu zbrojeniowego - powiedział prezydent USA Joe Biden, rozpoczynając… » więcej
206207208209210211212
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »