Radio Opole » Kraj i świat
2024-04-16, 11:10 Autor: PAP

Badanie: wysoki poziom bezpieczeństwa egzystencjalnego związany z szybszą sekularyzacją

Sekularyzacja, czyli zeświecczenie, postępuje szybciej w społeczeństwach, gdzie występuje wysoki poziom bezpieczeństwa egzystencjalnego. Wygląda ona podobnie w różnych krajach, mimo różnic kulturowych czy tradycji religijnych - wynika z międzynarodowych badań pod kierownictwem dr hab. Konrada Talmonta-Kamińskiego z UwB.

Międzynarodowy zespół badaczy prowadził dr hab. Konrad Talmont-Kamiński, prof. UwB z Zakładu Socjologii Poznawczej na Wydziale Socjologii Uniwersytetu w Białymstoku. Projekt odbywał się w partnerstwie z Centrum Modelowania Systemów Społecznych w Norwegii oraz ekspertami: psychologami, socjologami specjalizującymi się w obszarach religijności i modelowania procesów społecznych.


Jak powiedział PAP Talmont-Kamiński, do rozpoczęcia tych badań skłonił go raport Pew Research Center z 2018 roku, gdzie przyglądano się aspektom religijności. Jeszcze dziesięć lat temu polscy socjolodzy pisali bowiem, że sekularyzacja w Polsce jest bardzo powolna, a z badań z 2018 roku, wynikało, że ten proces jest bardzo szybki.


Dlatego - jak wyjaśnił - chciał sprawdzić, jak przebiega ten proces w różnych społeczeństwach. Wykorzystał do tego modele komputerowe, gdzie na podstawie wprowadzonych danych całych społeczeństw, ale też pojedynczych osób, można sprawdzać, jak zachowają się w danej sytuacji.


Naukowiec podkreślił, że ważną rzeczą, którą udało się zrobić, jest model tego procesu sekularyzacji dla Polski, Norwegii i Stanów Zjednoczonych. Poza dostępnymi danymi historycznymi z tych krajów z całego XX wieku, wzięto pod uwagę zmienne, które mogą wpływać na sekularyzację: edukację; wolność religijną; poziom pluralizmu, czyli akceptacji różnorodności; oraz poczucie bezpieczeństwa egzystencjalnego, czyli bezpieczeństwa finansowego i fizycznego, kiedy - jak opisał badacz - człowiek wie, że jak wyjdzie na ulicę, to jest bezpieczny, a jak straci pracę, to otrzyma zasiłek.


Jak się okazało, zmienną, która najbardziej wskazuje na poziom religijności w tych trzech społeczeństwach, jest poziom bezpieczeństwa egzystencjalnego. W badaniach ustalono, że historyczny poziom bezpieczeństwa pozwala przewidzieć zmiany w religijności, co - jak zauważył rozmówca PAP - sugeruje, że wysoki poziom bezpieczeństwa jest głównym czynnikiem sekularyzacji. "Wydaje się, w tym momencie, że to jest to, co leży u podstaw sekularyzacji. To od strony teoretycznej bardzo ważny krok do przodu" - podkreślił. Dodał, że ma to też znaczące konsekwencje dla polityki państw, które chciałyby wpływać na proces sekularyzacji. "Chęć przyspieszenia go bądź wstrzymywania ma znikomą szansę sukcesu" - ocenił.


Badania wykazały też, że proces sekularyzacji wygląda podobnie w różnych społeczeństwach. "Nikt by się tego nie spodziewał, że będzie aż tak podobny. Przecież w różnych państwach są różne tradycje religijne, są różne kultury etc., a proces wygląda jednak bardzo podobnie" - powiedział naukowiec. Podkreślił, że nie muszą to być kraje europejskie, czy chrześcijańskie. Sekularyzacja postępuje też w takich krajach jak Iran czy Arabia Saudyjska - tam też ludzie stają się mniej religijni.


W ramach projektu w kilku krajach m.in. w Polsce, Irlandii, Czechach i Stanach Zjednoczonych przeprowadzono też ankiety na reprezentatywnych grupach, by stworzyć profile indywidualne poszczególnych osób dotyczące religijności.


Talmont-Kamiński wyjaśnił, że były one potrzebne, bo dostępne dane dotyczyły całych społeczeństw, a nie poszczególnych osób.


Po przeanalizowaniu anikiet naukowcy doszłi do wniosku, że w większości krajów najwyższy poziom religijności ma się w wieku 12-14 lat, następnie ten poziom spada aż do wieku 25 lat, a w kolejnych latach życia jest stały.


Zdaniem Talmonta-Kamińskiego widać to na przestrzeni pokoleń. Jeśli obecni seniorzy są religijni, to znaczy, że tacy byli w wieku 25 lat, a ponieważ społeczeństwo się sekularyzuje, mogą być postrzegani jako bardzo religijni, bo obecni dwudziestolatkowie mniej identyfikują się z religią - opisał.


Jednym z wniosków badań jest też to, że osoby religijne mają większą tendencję do akceptowania przekonań na podstawie autorytetów, a nie ich treści. "To wynika ze społecznej funkcji przekonań religijnych, która nie jest zależna od ich trafności, oraz tego, że społeczeństwa są zdolne do dopasowywania norm akceptacji przekonań do tego, które z ich cech są znaczące" - powiedział naukowiec.


Projekt trwał trzy i pół roku. W ramach niego zakupiono komputer Thor o dużej mocy obliczeniowej, który pozwolił na przeprowadzenie symulacji. Talmont-Kamiński poinformował, że stworzono specjalny zbiór danych dotyczący religijności DIM-R (Dataset of Integrated Measures of Religion), który jest - jak podkreślił - największym takim dostępnym zbiorem. Stworzono też model sekularyzacji, który może służyć do dalszych badań. Na jego podstawie można przewidywać zmiany społeczne, a dzięki temu kreować odpowiednią politykę społeczną.


Projekt "Religia, ideologia i prospołeczność: Symulowanie sekularyzacji społeczeństw" otrzymał finansowanie w wysokości 1,2 mln euro z Norweskiego Instrumentu Finansowego, uzyskane w konkursie GRIEG, którego operatorem jest Narodowe Centrum Nauki.(PAP)


autorka: Sylwia Wieczeryńska


swi/ agt/


Kraj i świat

2024-05-21, godz. 21:30 Piłkarskie ME do lat 17 - Polska rozpoczęła od porażki z Włochami Polscy piłkarze do lat 17 przegrali z Włochami 0:2 (0:1) w swoim pierwszym meczu mistrzostw Europy, które odbywają się na Cyprze. W drugim meczu grupy C Słowacja… » więcej 2024-05-21, godz. 21:20 Komunikat Totalizatora Sportowego (21-05-2024) Komunikat Totalizatora Sportowego Totalizator Sportowy Spółka z o.o. podaje wyniki i wygrane w grze Eurojackpotw dniu 2024-05-21Wyniki5 liczb ze zbioru 50… » więcej 2024-05-21, godz. 21:10 Ukraina/ Mimo końca kadencji Zełenskiego społeczeństwo nie podważa prawowitości prezydentury Choć kadencja Wołodymyra Zełenskiego upłynęła po pięciu latach, większość ukraińskiego społeczeństwa nie podważa prawomocności jego prezydentury… » więcej 2024-05-21, godz. 21:10 USA wezwały Izrael do zwrócenia sprzętu skonfiskowanego agencji AP USA nieoficjalnymi kanałami wezwały władze Izraela do zwrotu sprzętu agencji AP i cofnięcia zakazu transmiji na żywo obrazu ze Strefy Gazy - poinformowała… » więcej 2024-05-21, godz. 21:10 MZ: pierwsze posiedzenie Zespołu ds. poprawy bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet Odbyło się pierwsze spotkanie Zespołu ds. poprawy bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet. Poprowadził je wiceminister zdrowia Wojciech Konieczny - poinformował… » więcej 2024-05-21, godz. 21:10 Tomczyk: polska granica będzie najbezpieczniejszą granicą zewnętrzną UE 'Tarcza Wschód' to projekt, który ma zabezpieczyć naszą granicę z punktu widzenia militarnego, nie migracyjnego; nie zakłada budowy muru, czy płotu - mówił… » więcej 2024-05-21, godz. 21:00 Dolnośląskie/ Paweł Gancarz (PSL) marszałkiem województwa (opis) Wiceminister infrastruktury, szef regionalnego PSL, Paweł Gancarz został we wtorek wybrany na marszałka województwa dolnośląskiego. Wcześniej sejmik nie… » więcej 2024-05-21, godz. 21:00 Tomczyk: rosyjskie wpływy na Polskę są faktem Wiceszef MON Cezary Tomczyk oświadczył, że rosyjskie wpływy na Polskę są faktem. Jego zdaniem efektem prac nowej komisji ds. badania wpływów rosyjskich… » więcej 2024-05-21, godz. 21:00 Łódzkie/ Na trzecim posiedzeniu sejmiku radni nie wybrali marszałka We wtorek podczas trzeciego posiedzenia sesji inaugurującej VII kadencję Sejmiku Województwa Łódzkiego radni znów nie wybrali nowego marszałka i zarządu… » więcej 2024-05-21, godz. 20:50 Sejm/ Komisja bez merytorycznych poprawek do projektu ws. dopłat dla małych gospodarstw Projekt noweli ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 trafi do drugiego czytania; we wtorek sejmowa komisja rolnictwa nie… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »