Radio Opole » Kraj i świat
2023-04-02, 09:10 Autor: PAP

Podlaskie/ Męka i zmartwychwstanie Chrystusa tematem wystawy w Muzeum Ikon

Tematowi ukrzyżowania i zmartwychwstania Chrystusa w tradycji chrześcijańskiego Wschodu i Zachodu – poświęcona jest najnowsza wystawa w Muzeum Ikon w Supraślu k. Białegostoku. Prezentowane są na niej zabytkowe relikwiarze, krzyże, ikony, obrazy i płaskorzeźby.

Muzeum Ikon działa w zabudowaniach męskiego klasztoru prawosławnego Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Supraślu. W zbiorach ma jedną z najbogatszych w Polsce kolekcję ikon z XVIII, XIX i XX w., a także unikatowe XVI-wieczne freski.


Najnowsza wystawa "Pasja i Zmartwychwstanie Chrystusa w tradycji chrześcijańskiego Wschodu i Zachodu" zostanie otwarta w niedzielę po południu.


Jak powiedziała PAP kierownik Muzeum Ikon w Supraślu, a także jedna z kuratorek wystawy Ewa Zalewska, wystawa ma uwrażliwić widza, że nie ma jednego właściwego sposobu na to, żeby wyrazić kwestie Pasji i zmartwychwstania Chrystusa w sztuce sakralnej tradycji wschodniej i zachodniej.


"Taki cel był tej wystawy, żeby uświadomić, że tak naprawdę nie ma jednego właściwego spojrzenia, że te spojrzenia bywają różne, bywają odrębne, czasami też przenikają się wzajemnie, powodując w ikonografii jednego i drugiego wyznania zmiany, których wcześniej nie było i później jednocześnie tworzą obrazy, które się dopełniają, a przez to wizja staje się jeszcze ciekawsza" – mówiła Zalewska.


Wystawa prezentowana jest w kilku salach Muzeum Ikon. Najstarsze zabytki to relikwiarze pochodzące z IX–XIII, a także różne formy krzyża czy przedmioty liturgiczne, jak kropielnice, ikony, obrazy, rzeźby i płaskorzeźby prezentujące sceny związane z ukrzyżowaniem i zmartwychwstaniem Chrystusa, datowane od XVI do początku XX w.


"Wystawa pokazuje bardzo szerokie spektrum i uwrażliwia na to, co jest ciekawego, interesującego, mądrego wzajemnie w tej sztuce sakralnej, która dotyczy najważniejszego święta w chrześcijaństwie – święta Zmartwychwstania" – mówiła Zalewska.


Jak pisze w tekście do wystawy jeden z kuratorów Tomasz Peszke, poza zilustrowaniem widzom wydarzeń Wielkiego Tygodnia, "chodziło o taki dobór dzieł, aby wciągnąć zwiedzających w grę odnajdywania podobieństw i różnic w przedstawieniach o tej samej tematyce, pochodzących z jednej strony z obszaru zachodniej kultury łacińskiej, z drugiej strony – z kręgu szeroko rozumianego chrześcijaństwa wschodniego".


"W tradycji chrześcijańskiej rozpamiętywanie męki Chrystusa stanowiło i nadal stanowi istotny element w przeżywaniu Wielkiego Postu" – zauważyła w swoim tekście kuratorskim Aneta Jurgielewicz-Stępień. Dodała, że najwcześniejsze cykle pasyjne sięgają czasów wczesnochrześcijańskich, a od VIII–IX w. ukrzyżowanie jako najważniejsze wydarzenie pasji stało się kluczowym wizerunkiem w świątyniach.


Jurgielewicz-Stępień wskazała, że sceny ukrzyżowania w kościołach umieszczano początkowo na tzw. belce tęczowej, a od XV wieku ilustracje męki Chrystusa najchętniej ukazywano na ruchomych skrzydłach retabulów ołtarzowych. W tradycji wschodniej – jak pisze kuratorka – sceny pasyjne umieszczane były na ścianach naw bocznych cerkwi i w ikonostasach.


Mówiąc o różnicach w przedstawieniu Pasji i zmartwychwstania w tradycji wschodniej i zachodniej, Jurgielewicz-Stępień wskazała, że wypływały one z interpretacji teologiczno-filozoficznej tematu.


"Zmiany w kanonach ikonograficznych najwyraźniej zaznaczają się w okresie średniowiecza, gdzie w sztuce zachodniego chrześcijaństwa następuje przejście z relacjonującego charakteru scen do emocjonalnego obrazowania pasji Chrystusowej" – podała kuratorka.


Dodała, że zachodnia tradycja, akcentując emocjonalną stronę tematu, podkreśla człowieczeństwo Chrystusa. Chrześcijański Wschód – pisze kuratorka – skupia się na boskiej naturze Chrystusa, w przedstawieniach widzi go "jako Zwycięzcę, Króla Chwały".


Jurgielewicz-Stępień zwróciła też uwagę, że inne jest podejście w obu tradycjach do obrazu krzyża i ukrzyżowania Jezusa.


"Krzyż łaciński składa się z pionowej belki – oznaczającej zjednoczenie nieba z ziemią, tego co Boskie, z tym, co ludzkie w Chrystusie – i krótszej poziomej – mówiącej o zjednoczeniu ludzi chrześcijańskiego Wschodu i Zachodu, a zarazem podkreśla uniwersalny charakter zbawienia dokonanego na krzyżu. W prawosławiu najbardziej rozpowszechnionym jest krzyż o ośmiu końcach. Na osi wertykalnej znajdują się trzy belki poprzeczne: górna – tzw. titulus – z napisem wskazującym na winę Chrystusa, środkowa oraz dolna, której jeden koniec uniesiony jest do góry, co oznacza miejsce – niebo – do którego udał się Dobry Łotr razem z Chrystusem" – podaje kuratorka.


Eksponaty prezentowane na wystawie pochodzą m.in. ze zbiorów Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Muzeum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, z Działu Sztuki Muzeum Podlaskiego (którego oddziałem jest Muzeum Ikon), a także z kolekcji prywatnych. Wystawę można zwiedzać do 28 maja.(PAP)


Autorka: Sylwia Wieczeryńska


swi/ joz/


Kraj i świat

2024-07-19, godz. 14:50 Węgry/ Ambasada USA krytykuje rząd Orbana za zależność energetyczną od Rosji Ambasada USA na Węgrzech skrytykowała rząd Viktora Orbana za zwiększanie zależności energetycznej kraju od Rosji, publikując w mediach społecznościowych… » więcej 2024-07-19, godz. 14:40 Ciechanów/ Do partnerskiego miasta Chmielnicki na Ukrainie trafią agregaty prądotwórcze Urząd Miasta Ciechanowa (Mazowieckie) wyśle do partnerskiego miasta Chmielnicki na Ukrainie 10 agregatów prądotwórczych dla tamtejszych przedszkoli i szkół… » więcej 2024-07-19, godz. 14:40 Wrocław/ W największym szpitalu w regionie powstało Uniwersyteckie Centrum Neurologii i Neurochirurgii W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym (USK) we Wrocławiu, największym szpitalu w regionie, po połączniu dwóch klinik powstało Uniwersyteckie Centrum Neurologii… » więcej 2024-07-19, godz. 14:30 Wojewoda pomorska po pożarze hali w Gdańsku: nie ma środowiskowych zagrożeń, możemy otworzyć plaże (opis) Po pożarze hali magazynowej w Gdańsku Nowym Porcie nie ma środowiskowych zagrożeń i kąpieliska w Sopocie oraz w Gdańsku na odcinku od Nowego Portu do Jelitkowa… » więcej 2024-07-19, godz. 14:30 Komunikat Totalizatora Sportowego (19-07-2024) Komunikat Totalizatora Sportowego Totalizator Sportowy Spółka z o.o. podaje ilości i wysokości wygranych w grach losowychw dniu 2024-07-19 o godz. 14:00Kaskada… » więcej 2024-07-19, godz. 14:30 Rosja/ Amerykański dziennikarz Evan Gershkovich skazany na 16 lat więzienia za szpiegostwo (krótka) Rosyjski sąd uznał w piątek, że amerykański dziennikarz 'Wall Street Journal' Evan Gershkovich jest winny szpiegostwa, i skazał go na 16 lat więzienia -… » więcej 2024-07-19, godz. 14:30 Komunikat Totalizatora Sportowego (19-07-2024) Komunikat Totalizatora Sportowego Totalizator Sportowy Spółka z o.o. podaje wylosowane liczby w dniu 2024-07-19 o godz. 14:00W zakładach Kaskada wylosowano1… » więcej 2024-07-19, godz. 14:30 Piłkarskie MŚ 2030 – hiszpański związek wybrał 11 mundialowych stadionów Hiszpański Związek Piłki Nożnej (RFEF) wybrał 11 stadionów, na których na terenie Hiszpanii rozgrywane będą zaplanowane na 2030 r. piłkarskie mistrzostwa… » więcej 2024-07-19, godz. 14:20 Zełenski: Polska umożliwi szybsze przekazanie Ukrainie F-16 Polska zgodziła się przyśpieszyć dostawę myśliwców F-16 na Ukrainę - napisał w piątek ukraiński prezydent Wołodymyr Zełenski na platformie X. Jak… » więcej 2024-07-19, godz. 14:20 Na Warmii i Mazurach trwa sprzątanie po nawałnicach i szacowanie strat Na Warmii i Mazurach trwa sprzątanie na nawałnicach i szacowanie strat w mieniu komunalnym i uprawach rolnych. Samorząd Rucianego Nidy udrażnia wciąż drogi… » więcej
50515253545556
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »