Radio Opole » Kraj i świat
2023-03-20, 18:10 Autor: PAP

Min. Czarnek w 81. rocznicę likwidacji lubelskiego getta: nigdy więcej wojny, także dzisiaj

W 81. rocznicę likwidacji lubelskiego getta przedstawiciele wspólnoty żydowskiej i katolickiej oddali hołd jego żydowskim mieszkańcom, którzy zostali zamordowani przez niemieckich nazistów. "Nigdy więcej wojny, także dzisiaj" – powiedział podczas uroczystości szef MEiN Przemysław Czarnek.

Poniedziałkowe uroczystości rozpoczęto od chwili ciszy, po której delegacje złożyły kwiaty w miejscu dawnego placu przeładunkowego (z niem. Umschlagplatz) w Lublinie, skąd pomiędzy 17 marca a 14 kwietnia 1942 r. niemieccy naziści wysyłali transporty lubelskich Żydów do obozu zagłady w Bełżcu.


"Stąd wywożono naszych żydowskich braci" – powiedział minister edukacji i nauki dodając, że przed wojną w Lublinie było 110 tys. mieszkańców, z czego ok. 40 tys. stanowili Żydzi. Po wojnie – wskazał Czarnek - przy życiu pozostała garstka.


Jak podał, lubelskich Żydów wywożono do obozu w Bełżcu, gdzie "na niewielkiej przestrzeni w ciągu zaledwie dziewięciu miesięcy Niemcy przy pomocy swoich koalicjantów wymordowali ponad 0,5 mln ludzi". Dodał, że czytając o Bełżcu, Sobiborze i innych miejscach człowiek "przenosi się do zupełnie innej, nieludzkiej rzeczywistości".


"Jesteśmy tutaj po to, żeby pamiętać o tym, co tu się działo w tamtym czasie, wspominać ofiary, naszych żydowskich braci i modlić się za nich" – powiedział szef MEiN. "Jeszcze ważniejszy powód naszego pobytu tutaj to jest nasz krzyk, choć niemy. Krzyk do społeczności międzynarodowej, ażeby hasło +nigdy więcej wojny+ przerodziło się w czyn" – dodał.


Czarnek stwierdził, że wystarczy przejechać sto kilkadziesiąt kilometrów na wschód, żeby zobaczyć "bardzo podobne rzeczy". "Niestety historia się powtarza tylko dlatego, że nie ma reakcji świata, nie ma wystarczającej mocno reakcji społeczności międzynarodowej, żeby przypominać te rzeczy, które się działy tutaj i mówić: +nigdy więcej wojny, także dzisiaj+" – powiedział nawiązując do "zbrodni podobnego kalibru na Ukrainie".


"Nasz pobyt tutaj w miejscu kaźni naszych żydowskich braci sprzed 81 lat, niewyobrażalnych wydarzeń, które tu się odbywały jest przede wszystkim naszym krzykiem pod adresem społeczności międzynarodowej: +zróbcie coś w końcu takiego, co spowoduje zakończenie tego rodzaju bestialstwa także dzisiaj i także w tej części świata+" – stwierdził mówiąc o "brutalnej wojnie Putina, Rosji przeciwko Ukraińcom".


Zdaniem Czarnka, wojnie na Ukrainie nie widać końca. "Jest konieczność podejmowania dalszych, dalej idących kroków, bo od zwycięstwa nad Putinem, od zwycięstwa Ukrainy zależy to czy tego typu przypadki jak tutaj, gdzie rozpoczynała się akcja Reinhardt nie będą się powtarzały w przyszłości dla was, młodych ludzi, przed którymi świat stoi otworem i przed którymi cała przyszłość" - powiedział zwracając się do młodzieży zgromadzonej podczas uroczystości.


Dyrektor Centrum Relacji Katolicko-Żydowskich KUL i organizator spotkania ks. prof. Mirosław S. Wróbel przypomniał, że na ziemi lubelskiej niemieccy okupanci stworzyli sztab akcji wymordowania polskich żydów i sieć fabryk śmierci. Oprawcom – wskazał – nie wystarczyło zamknięcie ofiar w getcie, odizolowanie, głodzenie i wykorzystywanie w pracy przymusowej.


"Żydzi z getta byli najpierw prowadzeni w kierunku rzeźni miejskiej, a następnie byli wywożeni w bydlęcych wagonach do obozu śmierci w Bełżcu. Chorych i słabych mordowano na miejscu" – podał.


Jak stwierdził, od 17 marca do 15 kwietnia 1942 r. do obozu śmierci w Bełżcu wywieziono ok. 28 tys. żydowskich mieszkańców Lublina, a wiele setek zamordowano na terenie getta i w jego okolicy. "W ciągu miesiąca co czwarty mieszkaniec Lublina został zamordowany" – podkreślił.


Wyjaśnił, że likwidacja getta była początkiem akcji Reinhardt, w ramach której zamordowano prawie 2 mln Żydów. "Nasza obecność tutaj i upamiętnienie tych wydarzeń świadczy, że nie chcemy być obojętni. Chcemy czynić dobro i przeciwstawiać się złu" – podkreślił.


Mówiąc o działalności Centrum Relacji Katolicko-Żydowskich KUL wskazał, że dzięki wsparciu finansowemu MEiN centrum może organizować upamiętnienia ofiar, organizować wydarzenia z udziałem katolików i Żydów, prowadzić działalność naukową, edukacyjną i kulturalną, w celu upamiętniania i rozpowszechniania wiedzy na temat dziedzictwa żydowskiego w Polsce.


Józefina Ciepiela Bakall z Zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Lublinie podała, że Żydzi mieszkali na Lubelszczyźnie od XIV w., natomiast już w XVI w. gmina lubelska stała się trzecią pod względem ilości członków gminą w Koronie po lwowskiej i krakowskiej. Na początku XVI w. – wskazała – w Lublinie założono pierwszą na ziemiach polskich jesziwę, a miasto zyskało tytuł "Jerozolimy Królestwa Polskiego".


"Wraz z odzyskaniem przez Polskę niepodległości pojawiły się nowe perspektywy rozwoju politycznego, kulturalnego i religijnego. Z wybuchem II wojny światowej to wspaniałe życie zostało przerwane" – przyznała.


Po wystąpieniach kantor Symcha Keller i biskup pomocniczy archidiecezji lubelskiej Mieczysław Cisło odmówili modlitwy w intencji ofiar.


W nocy z 16 na 17 marca 1942 r. komando złożone z Niemców i wachmanów z Trawnik dowodzone przez Hermanna Worhoffa (referent ds. żydowskich w Komendanturze Sipo i SD w Lublinie) oraz Hermanna Hoeflego (szef sztabu akcji Reinhardt) wkroczyło do getta na Podzamczu w Lublinie, rozpoczynając brutalną akcję deportacyjną. Na terenie dzielnicy żydowskiej stworzono kilka punktów koncentracji ofiar, przy czym największy działał w Synagodze Maharszala położonej u podnóża Zamku. Oficjalnie deportacją mieli być objęci tylko Żydzi nieposiadający ostemplowanych kilka dni wcześniej przez policję bezpieczeństwa kart pracy, lecz w rzeczywistości także oni byli wywożeni.


Podczas "wysiedlenia" w okolicach Lublina rozstrzelano ok. 100 dzieci z Ochronki przy ul. Grodzkiej, kilkudziesięciu pensjonariuszy domu starców i kilkuset pacjentów szpitali żydowskich. Wiele osób zamordowano także na ulicach i w domach.


Likwidację getta na Podzamczu zakończono 14 kwietnia, kiedy to Niemcy zarządzili przesiedlenie pozostałych przy życiu Żydów do getta wtórnego w peryferyjnej dzielnicy Majdan Tatarski. Miało ono pełnić rolę "rezerwuaru siły roboczej" dla pobliskich obozów na Majdanku i Flugplatzu.(PAP)


Autor: Piotr Nowak


pin/ mhr/


Kraj i świat

2024-05-04, godz. 13:20 Czechy/ Co najmniej jedna ofiara śmiertelna w wypadku na autostradzie D1 przy granicy z Polską Do poważnego wypadku drogowego z udziałem kilku samochodów doszło w sobotę na autostradzie D1 z Ostrawy w kierunku Polski. Dwie ciężarówki zmiażdżyły… » więcej 2024-05-04, godz. 13:20 Wielkopolskie/ Tłumy miłośników kolei bawią się Wolsztynie na Paradzie Parowozów Tłumy miłośników kolei pojawiły się w sobotę w Wolsztynie (Wielkopolskie) na 28. Paradzie Parowozów. Swoje wdzięki na imprezie prezentuje siedem lokomotyw… » więcej 2024-05-04, godz. 13:10 Liga hiszpańska - Lewandowski bliski wyprzedzenia Iniesty Piłkarz Barcelony Robert Lewandowski w sobotę może wyprzedzić Andresa Iniestę pod względem liczby strzelonych goli dla katalońskiego klubu. O godzinie 18.30… » więcej 2024-05-04, godz. 13:00 Belgia/ Marszałek Senatu przybyła do Brukseli, gdzie weźmie udział w święcie polonijnym Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska przybyła w sobotę do Brukseli w związku z obchodami Dnia Polonii i Polaków za Granicą. Marszałek weźmie udział… » więcej 2024-05-04, godz. 13:00 Prezydent: dziękuję strażakom za służbę ludziom i Rzeczypospolitej (krótka) Prezydent Andrzej Duda podziękował w sobotę strażakom za służbę ludziom i Rzeczypospolitej. Podczas centralnych obchodów Dnia Strażaka przypomniał, że… » więcej 2024-05-04, godz. 13:00 Koszalin/ Sprawę rozbiórki Związkowca przejęła prokuratura okręgowa Prokuratura Okręgowa w Koszalinie przejęła śledztwo dotyczące rozbiórki najwyższego w mieście budynku, tzw. Związkowca - poinformował PAP rzecznik prasowy… » więcej 2024-05-04, godz. 12:50 UE/ Instytucje unijne otworzyły drzwi dla odwiedzających W ramach obchodów Dnia Europy instytucje UE w Brukseli zorganizowały w sobotę dni otwarte. Zainteresowani mogli odwiedzić m.in. siedziby Komisji Europejskiej… » więcej 2024-05-04, godz. 12:30 Chorzów/ W Świętego Floriana przez dzielnicę Batory przeszedł Pochód Ludzi Ognia Pochód Ludzi Ognia przeszedł w sobotę 4 maja, w dniu Świętego Floriana, przez związaną z hutnictwem chorzowską dzielnicę Batory. Święty Florian patronuje… » więcej 2024-05-04, godz. 12:20 Kalisz/Ostrzeżenie pierwszego stopnia o burzach w regionie Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej oddział w Poznaniu ostrzega przed możliwością wystąpienia burz pierwszego stopnia w Kaliszu i regionie południowej… » więcej 2024-05-04, godz. 12:20 W. Brytania/ Resort obrony: średnie dzienne straty Rosji w kwietniu to 899 żołnierzy Średnia dzienna liczba rosyjskich ofiar wojny na Ukrainie, uwzględniając łącznie zabitych i rannych, wyniosła w kwietniu 899, co jest zgodne z trendem w… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »