Radio Opole » Kraj i świat
2022-11-26, 07:10 Autor: PAP

Naukowcy z SGGW pracują nad roślinami uprawnymi odpornymi na pasożytnicze nicienie

Naukowcy z Instytutu Biologii Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie pracują nad roślinami uprawnymi, odpornymi lub tolerancyjnymi na porażenie nicieniami pasożytniczymi. Swoje wyniki pracy prezentują w "Nature".

Na łamach czasopisma „Nature” (https://doi.org/10.1038/s41467-022-33769-w) opisali oni wyniki swoich wieloletnich badań, które zaowocowały nowym podejściem do zagadnienia ochrony roślin porażanych przez pasożytnicze nicienie. Skupili się na niebadanych dotychczas aspektach interakcji biotroficznej pomiędzy rośliną a pasożytem.


Dr inż. Sławomir Janakowski i dr inż. Mirosław Sobczak z Katedry Botaniki SGGW, we współpracy z naukowcami z University of Bonn, Wageningen University, University of Cambridge, INRAE oraz University of California Davies, wykorzystali podejścia bioinformatyczne, genetyczne i biochemiczne, aby kompleksowo przeanalizować szlaki metaboliczne roślin uprawnych oraz pasożytujących na nich nicieni cystowych oraz zróżnicowaną ekspresję warunkujących je genów.


Jak wyjaśniają, jest to zupełnie nowe podejście do identyfikacji tzw. genów podatności na nicienie. Wyciszenie tych genów lub przeciwnie - doprowadzenie do ich nadekspresji - może prowadzić do otrzymania odmian roślin trwale odpornych na pasożyty lub tolerancyjnych na porażenie nimi.


Nicienie to zwierzęta bezkręgowe zamieszkujące wody lub gleby. Część z nich prowadzi pasożytniczy tryb życia, żerując zarówno na zwierzętach, jak i roślinach. Jeśli chodzi o te ostatnie, to największe znaczenie gospodarcze, ze względu na poważne szkody w rolnictwie, mają niewątpliwie tzw. nicienie cystowe.


Pasożyty te atakują korzenie roślin, prowadząc do rozwoju poważnych chorób - namatoz. Porażone rośliny mają zaburzony lub całkowicie zahamowany wzrost, anomalie w systemie korzeniowym, są osłabione (zwiędnięte, pożółkłe), nierzadko obumierają. Pośrednio pasożyty zwiększają także podatność roślin żywicielskich na inne patogeny. Wszystko to stanowi bardzo poważne zagrożenie dla produkcji roślinnej we wszystkich systemach rolniczych.


Szacuje się, że w skali świata roczne straty w produkcji roślinnej powodowane przez te bezkręgowce wynoszą do 25 proc. plonów i wyceniane są na ponad 80 mld dolarów.


Problem jest tym poważniejszy, że nicienie cystowe są bardzo trudne do zwalczania. „Niedobór klasycznych genów odporności podkreśla pilną potrzebę znalezienia nowych sposobów na rozwój plazmy zarodkowej odpornej na nicienie” - piszą autorzy publikacji w „Nature”.


W ramach swojego badania zsekwencjonowali i opracowali genom modelowego nicienia cystowego z gatunku Heterodera schachtii, czyli znanego polskim rolnikom mątwika burakowego.


Genom ten posłużył jako platforma do pierwszej ogólnosystemowej, jednoczesnej analizy ekspresji genów żywiciela i genów pasożyta.


Szczegółowe analizy ujawniły istnienie szlaków metabolicznych, które były niekompletne u pasożyta, ale uzupełniane przez żywiciela.


Następnie, wykorzystując kombinację podejść bioinformatycznych, genetycznych i biochemicznych, badacze wytypowali jeden z takich szlaków - szlak biosyntezy witaminy B5 - i wykazali, że wyciszenie tych jego genów, które są kodowane w roślinie, efektywnie blokuje rozwój nicienia i znacząco zmniejsza jego potencjał pasożytniczy.


„Nasze eksperymenty pogłębiają wiedzę na temat ewolucji pasożytnictwa roślin i pokazują, że spójna, zróżnicowana ekspresja szlaków metabolicznych może być nowym sposobem identyfikowania genów podatności na nicienie - podsumowują autorzy publikacji. - Podejście to identyfikuje cele dla przyszłego rozwoju upraw odpornych na te pasożyty”.


Naukowcy mają nadzieję, że opisane przez nich podejście zostanie w przyszłości wykorzystane także na inne grupy nicieni pasożytniczych i wspomoże walkę nimi. (PAP)


Katarzyna Czechowicz


kap/ zan/


Kraj i świat

2024-07-23, godz. 14:50 GIS i Rzecznik Praw Pacjenta podpisali porozumienie dot. poprawy bezpieczeństwa pacjentów Główny Inspektor Sanitarny Paweł Grzesiowski oraz Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec podpisali porozumienie w sprawie współpracy w zakresie poprawy… » więcej 2024-07-23, godz. 14:50 Turniej WTA w Pradze - Fręch awansowała do ćwierćfinału Rozstawiona z numerem 6. Magdalena Fręch awansowała do ćwierćfinału turnieju WTA 250 na ziemnych kortach w Pradze. Polska tenisistka mierzyła się z Czeszką… » więcej 2024-07-23, godz. 14:50 Rzecznik PK: po ponownej analizie przepisów jest zażalenie na odmowę aresztu Romanowskiego (krótka) Prokuratorzy ws. wniosku o areszt dla Marcina Romanowskiego nie popełnili błędu; po ponownej analizie sprawy i przepisów dotyczących immunitetu Zgromadzenia… » więcej 2024-07-23, godz. 14:40 Sejm/ Koalicja za reformą TK, PiS za jej odrzuceniem; komisja musi jeszcze zaopiniować poprawki (opis) Kluby koalicji rządzącej jednoznacznie opowiedziały się we wtorek w drugim czytaniu za projektami reformującymi Trybunał Konstytucyjny. O odrzucenie projektów… » więcej 2024-07-23, godz. 14:40 Sejm/Projekt ws. sprzedaży nieruchomości SP na podstawie planu ogólnego ponownie do komisji Sejm po II czytaniu odesłał do komisji projekt nowelizacji ustaw dotyczących nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, który ma umożliwić sprzedaż nieruchomości… » więcej 2024-07-23, godz. 14:30 Hiszpania/ Instytut ds. zdrowia: od początku wakacji z powodu upałów zmarło ponad 180 osób Ponad 180 osób zmarło w Hiszpanii od początku wakacji z powodu wysokich temperatur, w tym ponad 90 zgonów nastąpiło w ostatnich 10 dniach - wynika z opublikowanego… » więcej 2024-07-23, godz. 14:30 Paryż - Darmanin: nie ma względów bezpieczeństwa, jakie mogłyby wpłynąć na ceremonię otwarcia Szef ministerstwa spraw wewnętrznych Francji Gerald Darmanin podkreślił we wtorek, że nie ma obecnie kwestii dotyczących bezpieczeństwa, jakie mogłyby zmienić… » więcej 2024-07-23, godz. 14:30 Wielkopolskie/ Wznowiono ruch autostradą A2 w kierunku Warszawy (aktl.) Po godz. 14 wznowiono ruch autostradą A2 między węzłami Krzesiny i Poznań Wschód w kierunku Warszawy. Na razie przejazd możliwy jest pasem awaryjnym. » więcej 2024-07-23, godz. 14:30 Sejmowa komisja regulaminowa pozytywnie o projekcie budżetu Kancelarii Sejmu na 2025 r. Sejmowa komisja regulaminowa, spraw poselskich i immunitetowych pozytywnie zaopiniowała we wtorek projekt budżetu Kancelarii Sejmu na 2025 rok. Szef kancelarii… » więcej 2024-07-23, godz. 14:30 Komunikat Totalizatora Sportowego (23-07-2024) Komunikat Totalizatora Sportowego Totalizator Sportowy Spółka z o.o. podaje wylosowane liczby w dniu 2024-07-23 o godz. 14:00W zakładach Kaskada wylosowano1… » więcej
17181920212223
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »