Radio Opole » Kraj i świat
2022-09-29, 14:20 Autor: PAP

Amnestia, to jednak nie uniewinnienie - kasacja RPO ws. świadka Jehowy z czasów PRL

Choć w latach 60. XX wieku sprawa świadka Jehowy została umorzona z powodu amnestii, to nie było to uniewinnienie. Tymczasem obywatel ten nie popełnił żadnego przestępstwa, aby można go było obejmować amnestią - wskazał RPO, kierując kasację w tej historycznej sprawie.

Do Sądu Najwyższego trafiają co pewien czas sprawy dotyczące wyroków orzekanych w PRL wobec świadków Jehowy. SN wielokrotnie uwzględniał takie kasacje kierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.


W sprawie, o której Biuro RPO poinformowało w czwartek, obywatel - podobnie, jak w analogicznych tego typu sprawach - został oskarżony w 1964 r. o "udział w zdelegalizowanym związku Świadków Jehowy", którego istnienie, ustrój i cel działalności miały być tajemnicą wobec władz państwowych. Tym razem jednak, jak przekazało Biuro RPO, "na podstawie amnestii jego sprawę umorzono, orzekając przepadek i zniszczenie należących do niego książek".


Jak podkreślono w kasacji Rzecznika, "amnestii udzielić można było jedynie, gdy nie ma wątpliwości, iż sprawca popełnił zarzucane mu przestępstwo". Natomiast, jak wskazuje RPO, nie ma wątpliwości, że oskarżony był niewinny.


Wspólnota Świadków Jehowy została zdelegalizowana w 1950 r. z powodu - jak to określono - działalności powodującej "zagrożenie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego". Przez następne dekady polityka władz PRL wobec tej wspólnoty podlegała różnym modyfikacjom, jednak do formalnej legalizacji wyznania doszło dopiero w maju 1989 r.


"Istnienie wspólnoty Świadków Jehowy również nie stanowiło tajemnicy dla ówczesnych władz państwowych, jako że jawnie funkcjonowała ona w Polsce już od czasów międzywojennych, a po delegalizacji wspólnoty w 1950 r. jej przywódcy aktywnie zabiegali o ponowną rejestrację" - zaznacza RPO.


RPO przywołał orzeczenie SN ze stycznia 1995 r. Już wtedy sąd ten orzekł, że uznawanie "tajności związku" w odniesieniu do struktur religijnych wyznania, któremu "oficjalnie i bezpodstawnie odmówiono prawa do jawnego funkcjonowania, było rażącym nadużyciem prawa karnego, w celu korzystania wyłącznie z jego represyjnej funkcji".


Dodał, że w takim stanowisku władz PRL była ponadto hipokryzja. "Za tajne uznawano to, czego władza państwowa nie chciała przyjąć do wiadomości" - podkreślił SN w 1995 r., a powtórzył w aktualnej kasacji RPO.


W dziejach Polski komunistycznej władze wielokrotnie już od lat 40. sięgały do amnestii jako narzędzia zdobywania legitymizacji społecznej oraz zasygnalizowania "nowego etapu budowania socjalizmu". Prawnicy i historycy wskazują, że ogłaszane co pewien czas amnestie były w PRL sposobem na rozładowanie więzień.


W epoce rządów Władysława Gomułki amnestie zarządzano z okazji rocznic powstania "Polski Ludowej" - 20. i 25. - w 1964 i 1969 r. Podobną amnestię zarządził w 1974 r. Edward Gierek. Trzy lata później zorganizowano amnestię dla więźniów skazanych po wydarzeniach czerwca 1976 r. Amnestie dla więźniów politycznych ogłaszano też po zniesieniu stanu wojennego w 1983 r., a także w 1984 r., 1986 r. i dwukrotnie w 1989 r. (PAP)


autor: Marcin Jabłoński


mja/ itm/


Kraj i świat

2024-07-30, godz. 22:00 Paryż/szermierka - Włoszki triumfowały w szpadzie drużynowej Włoszki triumfowały w olimpijskim turnieju drużynowym szpadzistek. W finale pokonały ekipę gospodarzy 30:29 po dogrywce. To pierwsze złoto dla szermierzy… » więcej 2024-07-30, godz. 22:00 W MPW otwarto wystawę "Rzeczywiste. 80 wyjątkowych przedmiotów z Powstania Warszawskiego" Wystawę 'Rzeczywiste' poświęconą przedmiotom należącym do osób związanych z Powstaniem Warszawskim można oglądać od środy. Prezentowane pamiątki Muzeum… » więcej 2024-07-30, godz. 22:00 Wenezuela/ Prokurator generalny: zatrzymaliśmy 749 uczestników antyrządowych protestów Prokurator generalny Wenezueli Tarek William Saab ogłosił we wtorek, że w efekcie masowych protestów i zamieszek służby policyjne zatrzymały 749 demons… » więcej 2024-07-30, godz. 21:50 Komunikat Totalizatora Sportowego (30-07-2024) Komunikat Totalizatora Sportowego Totalizator Sportowy Spółka z o.o. podaje wyniki i wygrane w grze Eurojackpotw dniu 2024-07-30Wyniki5 liczb ze zbioru 50… » więcej 2024-07-30, godz. 21:50 Paryż - prezydent Duda pogratulował szpadzistkom brązowego medalu olimpijskiego Prezydent Andrzej Duda pogratulował polskim szpadzistkom zdobycia brązowego medalu olimpijskiego w turnieju drużynowym. Jest to drugi medal biało-czerwonych… » więcej 2024-07-30, godz. 21:50 Paryż - 31 lipca (program-Polacy) Program wydarzeń olimpijskich z udziałem Polaków - 31 lipca, środa: BOKS21.52, 75 kg kobiet, 1/8 finału: Elżbieta Wójcik - Aoife O'Rourke (Irlandia)JEŹDZIECTWO10.00… » więcej 2024-07-30, godz. 21:50 Paryż - 31 lipca (program) Program wydarzeń olimpijskich 31 lipca - środa: 20 finałów----------GIMNASTYKA SPORTOWA17.30, wielobój mężczyznJUDO 17.18, 70 kg kobiet, o brązowy… » więcej 2024-07-30, godz. 21:50 Paryż - w środę mecze drużyn siatkarskich i Świątek, szansa medalowa wioślarzy Środa na arenach igrzysk olimpijskich w Paryżu będzie obfitować w ciekawe dla polskich kibiców wydarzenia. Siatkarze zagrają z Brazylią, siatkarki z Kenią… » więcej 2024-07-30, godz. 21:50 Szef MSZ: Myślę, że Viktor Orban gra na zwycięstwo Donalda Trumpa Szef MSZ Radosław Sikorski uważa, że premier Węgier Viktor Orban obecnie 'gra na zwycięstwo Donalda Trumpa, który nadal jest faworytem wyborów amerykańskich… » więcej 2024-07-30, godz. 21:50 Piłkarska LM - gol Szymańskiego w 2. rundzie eliminacji, awans Fenerbahce Piłkarz reprezentacji Polski Sebastian Szymański zdobył bramkę dla Fenerbahce Stambuł w wygranym 2:1 (0:1) u siebie rewanżowym meczu z FC Lugano w 2. rundzie… » więcej
87888990919293
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »