Radio Opole » Kraj i świat
2022-06-27, 19:10 Autor: PAP

Włochy/ Prezentacja książki o damie polskiej kultury i nauki Karolinie Lanckorońskiej

"Karolina Lanckorońska. W służbie nauki i Polski" - to tytuł tomu poświęconego jednej z najwybitniejszej postaci włoskiej Polonii, ambasadorce polskiej kultury, historyk i mecenas sztuki, która zmarła w 2002 roku w Rzymie w wieku 104 lat. Książkę zaprezentowano w poniedziałek w Instytucie Polskim w Wiecznym Mieście.

Redaktorem polsko-włoskiego tomu jest historyk Wojciech Biliński, a współautorem Paweł Pencakowski. Obaj autorzy książki-albumu to byli stypendyści Lanckorońskiej.


Książkę dedykowaną wielkiej damie polskiej kultury i nauki w związku ze zbliżającą się 20. rocznicą jej śmierci wydał Instytut Polski nad Tybrem, obchodzący właśnie 30-lecie działalności, przy wsparciu Fundacji Rzymskiej Margrabiny J. S. Umiastowskiej.


Karolina Maria Adelajda Franciszka Ksawera Małgorzata Edina Lanckorońska urodziła się w arystokratycznej rodzinie w 1898 roku w Buchberg am Kamp w Austrii. W Wiedniu studiowała historię sztuki i tam zrobiła doktorat, a w 1935 roku habilitowała się na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie także pracowała.


Po wybuchu II wojny światowej i wkroczeniu Armii Czerwonej do Lwowa zaczęła działać tam w konspiracji. Należała do Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. W 1942 roku została aresztowana w Stanisławowie przez Gestapo, a potem przewieziono ją do niemieckiego obozu Ravensbrueck. Prowadziła tam lekcje historii sztuki.


Z obozu została zwolniona pod koniec wojny. Swoje przeżycia opisała w książce "Wspomnienia wojenne". Gdy odzyskała wolność i zamieszkała we Włoszech, nawiązała współpracę z 2 Korpusem Polskim generała Władysława Andersa; była oficerem prasowym. Zaangażowała się między innymi w pomoc dla byłych żołnierzy, by mogli podjąć naukę. Dzięki niej ponad tysiąc z nich rozpoczęło studia na uniwersytetach w Rzymie, Bolonii i Turynie.


Karolina Lanckorońska była jedną z inicjatorek i fundatorek utworzenia w Wiecznym Mieście Polskiego Instytutu Historycznego, którego została dyrektorem. Wspierała także różne emigracyjne instytucje, fundowała stypendia dla polskich naukowców. Jednocześnie przez kolejne dekady prowadziła własną pracę naukową.


W 1994 roku przekazała Polsce zachowaną część kolekcji dzieł sztuki zgromadzonej przez jej ojca w Wiedniu. Dzieła, w tym dwa Rembrandta, otrzymał Zamek Królewski w Warszawie. Obdarowała także między innymi zamek na Wawelu, Bibliotekę Jagiellońską, Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Wojska Polskiego, Polską Akademię Umiejętności.


W 1997 roku, gdy kataklizmy nawiedziły zarówno Polskę, jak i Włochy, przekazała pieniądze na pomoc dla obiektów sakralnych, które ucierpiały w wyniku powodzi we Wrocławiu i trzęsienia ziemi w Asyżu.


Otrzymała liczne polskie odznaczenia, wśród nich Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Walecznych, Krzyż Armii Krajowej.


Zmarła 25 sierpnia 2002 roku w Rzymie.


Dyrektor Instytutu Polskiego Łukasz Paprotny powiedział PAP, że Karolina Lanckorońska była "wieloletnią ambasador polskiej nauki i kultury w Wiecznym Mieście".


"Chociaż Instytut Historyczny w Rzymie zakończył działalność po śmierci pani profesor, a biblioteka trafiła do zbiorów krajowych, jestem przekonany, że Rzym nadal pozostaje jej miastem" - dodał szef polskiej placówki nad Tybrem.


Z Rzymu Sylwia Wysocka (PAP)


sw/ akl/


Kraj i świat

2024-07-12, godz. 13:40 Litwa/ Prezydent Nauseda po zaprzysiężeniu na drugą kadencję: relacje z Polską są najlepsze od 15 lat Stosunki litewsko-polskie są najlepsze od 15 lat - oświadczył w piątek prezydent Litwy Gitanas Nauseda, który tego dnia został zaprzysiężony na drugą… » więcej 2024-07-12, godz. 13:40 Majszczyk: w przyszłym tygodniu zostanie opublikowany projekt ustawy o dochodach samorządów W pierwszych dniach przyszłego tygodnia zostanie opublikowany projekt ustawy o dochodach samorządów, wprowadzający reformę ich finansowania - powiedziała… » więcej 2024-07-12, godz. 13:40 Gdynia/ Wojsko: M-346 Bielik podczas lotu treningowego uderzył w płytę lotniska (krótka) Na lotnisku w Gdyni w piątek podczas lotu treningowego M-346 Bielik uderzył w płytę lotniska. Trwa akcja ratunkowa - poinformowało w serwisie X Dowództwa… » więcej 2024-07-12, godz. 13:40 Prezydent Duda powrócił do kraju Prezydent Andrzej Duda w piątek powrócił do Warszawy z wizyty w Waszyngtonie, gdzie wraz z wicepremierem, szefem MON Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem oraz… » więcej 2024-07-12, godz. 13:40 Copa America - triumfatorzy (dokumentacja) Argentyna i Urugwaj to najbardziej utytułowane reprezentacje w historii Copa America, czyli rywalizacji o piłkarskie mistrzostwo Ameryki Południowej. Oba te… » więcej 2024-07-12, godz. 13:40 Copa America - Messi o trzecie trofeum z reprezentacją, rywalem Kolumbia Jeden z najlepszych piłkarzy w historii Lionel Messi powalczy o trzecie w karierze trofeum z drużyną narodową. Jego Argentyna zmierzy się w niedzielę z Kolumbią… » więcej 2024-07-12, godz. 13:30 Śląskie/ Ponad dwa miesiące bez pierwszego wicewojewody Od ponad dwóch miesięcy w województwie śląskim nie ma pierwszego wicewojewody. Rzeczniczka Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w piątek poinformowała PAP… » więcej 2024-07-12, godz. 13:30 Dyrektor Instytutu Książki: Rynek księgarski mierzy się z ogromnymi trudnościami Rynek księgarski mierzy się z ogromnymi trudnościami i jesteśmy tych trudności świadomi - podkreślił dyrektor Instytutu Książki Grzegorz Jankowicz, który… » więcej 2024-07-12, godz. 13:30 Kowal: przypominamy o ludobójstwie dokonanym na Tatarach krymskich W projekcie uchwały Sejmu przypominamy o tym, że Polska nie uznaje siłowych zmian granic, przypominamy o ludobójstwie dokonanym na Tatarach krymskich, z którym… » więcej 2024-07-12, godz. 13:30 Jaki o zapowiedzi aresztowania Romanowskiego: może to być oceniane jako atak na demokrację Sytuacje, w której aresztuje się posła, powinny być sytuacjami absolutnie wyjątkowymi, które nie pozostawiają żadnej wątpliwości, inaczej może to być… » więcej
248249250251252253254
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »