Radio Opole » Kraj i świat
2022-01-22, 08:20 Autor: PAP

Niemcy/ Polska nauka w czasie niemieckiej okupacji, prezentacja w Instytucie Pileckiego

Historyk z Uniwersytetu Wiedeńskiego Friedrich Cain opowiadał na zaproszenie Instytutu Pileckiego w Berlinie o swojej książce, w której opisał pracę polskich naukowców pod niemiecką okupacją. Wojna i okupacja stworzyły nowe "reguły gry” narzucane przez okupanta.

"Forschen im Untergrund. Neue Perspektiven auf den Alltag unter deutscher Besatzung in Polen, 1939-1945" (Badania w podziemiu. Nowe spojrzenie na życie codzienne pod niemiecką okupacją w Polsce w latach 1939-1945) to tytuł książki historyka z Uniwersytetu Wiedeńskiego Friedricha Caina. Badacz opowiadał o niej na zaproszenie Instytutu Pileckiego w Berlinie.


W latach 1939-1945, jak wszystkie grupy społeczne, także naukowcy byli zmuszeni albo do porzucenia swojej działalności, albo do jej potajemnej reorganizacji. Równocześnie programy neutralności naukowej musiały być pogodzone z programami politycznymi.


"Wiemy wszyscy jak wygląda praca naukowa w sytuacji normalnej, w demokracji i w czasie pokoju. Friedrich Cain ciekawie pokazał jak naukowcy zmieniają swój modus operandi w sytuacji wyjątkowej – w czasie wojny" - mówi PAP zastępca dyrektora Instytutu Pileckiego w Berlinie Mateusz Fałkowski, który zorganizował spotkanie z historykiem. "Korzystając z narzędzi historii i socjologii nauki pokazał, jak wyglądała codzienność i praktyka badawcza polskich naukowców: badaczy społeczeństwa, fizyków i biologów w czasie niemieckiej okupacji 1939-1945".


Polska nauka i naukowcy "byli wówczas częścią polskiego Państwa Podziemnego i podlegali w związku z tym normom wyznaczanym przez podziemie" - podkreśla Fałkowski. "Częściowo ich praca była przez polskie państwo podziemne wspierana także finansowo, a po wojnie opublikowane zostały teksty naukowe napisane w czasie wojny".


Jednak "wojna i okupacja stworzyły nowe +reguły gry+ narzucane przez okupanta. Badacze musieli przynajmniej do pewnego stopnia je uwzględniać, również pracując w bibliotekach i instytutach badawczych zarządzanych przez niemieckie władze okupacyjne. Cain te wszystkie zmiany nowatorsko interpretuje" - mówi PAP Mateusz Fałkowski.


"Nauka uprawiana w sytuacji nienormalnej, w czasie wojny, gdzie każda czynność ma także polityczne i moralne znaczenie, jest ciekawym socjologicznym zjawiskiem" - zauważa wice szef Instytutu Pileckiego w Berlinie, mówiąc o książce Caina. Wskazuje na to "nie tylko analiza pracy np. naukowców badających tyfus we Lwowie, czy krakowskich fizyków, ale także lektura wojennych prac Stanisława Ossowskiego, jednego z ojców polskiej socjologii, czy słynnego tekstu badacza literatury Kazimierza Wyki +Życie na niby+".


Polski ruch oporu "umożliwił funkcjonowanie polskiej nauki i sprawił, że inteligenci tacy jak Ossowski, Plezia, Wyka czy Miłosz pisali w czasie wojny teksty interpretujące wojenne doświadczenie, pokazujące m.in. psychologiczne i społeczne konsekwencje wojny, również dla samych inteligentów" - konkluduje Mateusz Fałkowski.


Z Berlina Berenika Lemańczyk (PAP)


bml/ jar/


Kraj i świat

2024-07-17, godz. 08:00 Prof. Beata Guczalska: spektakle Wajdy ukształtowały sceniczny wizerunek Jerzego Stuhra (wywiad) Najlepsze, najgłośniejsze role Jerzego Stuhra to kreacje u Andrzeja Wajdy. Nimi zapisał się w historii polskiego teatru, to one ukształtowały jego sceniczny… » więcej 2024-07-17, godz. 08:00 Gdańsk/ Trwają prace rozbiórkowe hali magazynowej Trwają prace rozbiórkowe hali magazynowej w dzielnicy Nowy Port w Gdańsku, w której w niedzielę wybuchł pożar - poinformował oficer prasowy gdańskiej… » więcej 2024-07-17, godz. 07:50 Abel Ferrara pisze książkę o swojej szalonej karierze i ludziach, których spotkał Twórca takich filmów jak „Zły porucznik” czy „Zabójca z wiertarką”, Abel Ferrara, pracuje nad książką. Jak sam podkreśla, „Scene” („Scena”)… » więcej 2024-07-17, godz. 07:50 Odnaleziono trzy dotąd niepublikowane teksty pisarza Pawła Huellego (wywiad) Od chwili odnalezienia tych pożółkłych teczek było wzruszenie i poczucie doniosłości chwili; jakbym dawał Pawłowi życie po życiu - powiedział PAP Wojciech… » więcej 2024-07-17, godz. 07:50 Ekstraklasa piłkarek ręcznych - Kinga Achruk kończy karierę Kinga Achruk, była kapitan reprezentacji Polski piłkarek ręcznych i zawodniczka klubów Lubina, Podgoricy i Lublina, w wieku 35 lat zakończyła karierę s… » więcej 2024-07-17, godz. 07:50 IMGW ostrzega przed wezbraniami wody powyżej stanów ostrzegawczych i alarmowych W środę Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia hydrologiczne I, II i III stopnia dla kilku miejsc w kraju. » więcej 2024-07-17, godz. 07:40 IMGW ostrzega przed burzami w południowo-wschodniej części kraju W środę Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia I i II stopnia przed burzami dla południowo-wschodniej części kraju oraz ostrzeżenia… » więcej 2024-07-17, godz. 07:40 "DGP": Każdy samorząd zyska, nie wszyscy będą zadowoleni Taki może być efekt reformy dochodów samorządów zaproponowanej przez Ministerstwo Finansów. W lokalnych budżetach w przyszłym roku będzie łącznie o… » więcej 2024-07-17, godz. 07:30 Kolejny kaskaderski popis Toma Cruise’a. Aktor zawisł na lecącym do góry nogami dwupłatowcu W angielskim Oxfordshire trwają zdjęcia do ósmej części serii „Mission: Impossible”. Występujący w niej w roli głównej Tom Cruise popisał się w… » więcej 2024-07-17, godz. 07:30 Warmińsko-mazurskie/ Prawie 10 tys. odbiorców bez prądu po burzach Prawie 10 tys. odbiorców w woj. warmińsko-mazurskim nie miało w środę rano prądu wskutek awarii spowodowanych wtorkowymi burzami - podały służby wojewody… » więcej
44454647484950
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »