Radio Opole » Kraj i świat
2021-07-20, 13:40 Autor: PAP

Nauczyciel ze Świątkowej Wielkiej spisał 7 tys. łemkowskich przysłów

Bolesław Bawolak, nauczyciel ze Świątkowej Wielkiej (Podkarpackie) przez pół wieku spisał 7 tysięcy łemkowskich przysłów. Jego praca została utrwalona w formie książki, która ukazała się właśnie nakładem wydawnictwa Żyznowski.

"Łemkowskie przysłowia i powiedzenia ze Świątkowej Wielkiej i okolic" to, zgodnie z opisem wydawcy, "kompendium przysłów, powiedzeń i powiedzonek oraz interesujących zdań łemkowskich". W publikacji są przysłowia używane w różnych okresach, a szczególnie w pierwszej połowie XX w.


Zdania zostały zebrane w publikacji tematycznie, zarówno w języku polskim, jak również w łemkowskim, wraz z transkrypcją fonetyczną.


"Przysłowia poruszają tematy, które były obecne w codziennym życiu Łemków. Jeśli nie pojawia się w nich jakaś sfera życia, to znaczy, że dla Łemków ze Świątkowej nie była ona ważna" – powiedział Bolesław Bawolak, cytowany przez wydawcę.


Autor w nagraniu na YouTube zachęca do przeczytania książki. "Jak ja dałem rady napisać, to wy dacie radę przeczytać" – mówi podkreślając, że spuściznę przodków trzeba zachować od zapomnienia.


Bolesław Bawolak zainteresował się przysłowiami za sprawą ojca, również Bolesława, który podobnie jak dziadek Michał, interesował się folklorem łemkowskim.


"Ponieważ dziadek pisać nie umiał, przyśpiewki zapamiętywał. Wszystkie przyśpiewki i przemowy weselne, powiedzenia i tradycje zaczął spisywać dopiero ojciec. Nigdy go nie zapytałem, kiedy zrodziła się jego pasja. Na początku ojciec przekazał mi około 300 przysłów, spisanych na luźnych kartkach. Sam nie chciał już ich notować. +Ty prowadź to dalej+ – powiedział do mnie któregoś dnia" – relacjonował Bawolak. Jak dodał, większość zebranych przez niego przysłów ma łemkowski rodowód, ale często były one spisywane po ukraińsku. "W danej rodzinie staruszek ojciec sam nie był już w stanie ich zapisać, a syn, który to robił, nie znał łemkowskiego" – wyjaśnił Bawolak, który zbierał przysłowia w różnych sytuacjach. Wśród jego rozmówców było wielu starszych świątkowian, mieszkających na Ukrainie.


Zdaniem folklorystki i etnologa Marty Graban-Butryn, w zbiorze przysłów zgromadzonych przez Bolesława Bawolaka odbija się, zarówno w wymiarze społecznym, jak i przyrodniczym, dawna Łemkowszczyzna.


"Możemy tam odnaleźć mieszkańców tych ziem z ich przywarami i cechami godnymi pochwały, świat przyrody czy językową topografię wsi. Jest i cerkiew, i karczma, pole i las, zagroda i chyża, stół i piec, gazda i gazdyni. Mimo uniwersalności tych tekstów oraz żywotności części z nich odnosimy wrażenie, że to opowieść o Łemkowszczyźnie dawnej, o krainie naszych przodków sprzed akcji +Wisła+. Przedwojenna Łemkowszczyzna jawi się w nich wprawdzie jako biedna, ale szczęśliwa kraina. Codzienność wyznaczana rytmem przyrody i ciężką pracą, zmianą pór roku, miesięcy od czasu do czasu zostaje przerwana świętowaniem" – opisywała Marta Graban-Butryn.


Bolesław (Wasyl) Bawolak (ur. 1951) od dzieciństwa grał na akordeonie, przyuczany przez swojego ojca. W wieku kilkunastu lat dołączył do zespołu grającego na weselach w okolicach Świątkowej Wielkiej. Po ukończeniu studiów w Wyższej Szkole Ekonomicznej i Akademii Rolniczej rozpoczął pracę jako nauczyciel w Szkole Podstawowej w Myscowej, a następnie w Zespole Szkół Ekonomicznych w Gorlicach. Pracował także – do emerytury – jako leśniczy w Nadleśnictwie Żmigród (dziś Magurski Park Narodowy).


Wcześniej wydawnictwo Żyznowski opublikowało inną książkę Bawolaka – "Łemkowskie wesele w Świątkowej Wielkiej".(PAP)


autor: Beata Kołodziej


bko/ pat/


Kraj i świat

2024-08-03, godz. 17:40 Paryż/badminton - Chen Qing Chen i Jia Yi Fan wygrały chiński finał debla Rozstawione z numerem jeden Chinki Chen Qing Chen i Jia Yi Fan, wicemistrzynie z 2021 roku w Tokio, triumfowały w grze podwójnej olimpijskiego turnieju w badmintonie… » więcej 2024-08-03, godz. 17:30 USA i Wielka Brytania wzywają swoich obywateli, by opuścili Liban Władze USA i Wielkiej Brytanii zaapelowały w sobotę do swoich obywateli, aby opuścili Liban w związku z eskalacją napięcia na Bliskim Wschodzie. Szwecja… » więcej 2024-08-03, godz. 17:20 Paryż/strzelectwo - skeet (wyniki) Wyniki strzelania w konkurencji skeet: 1. Vincent Hancock (USA) 58 pkt2. Conner Lynn Prince (USA) 573. Lee Meng Yuan (Tajwan) 454. Tammaro Cassandro (Włochy)… » więcej 2024-08-03, godz. 17:20 Ukraina/ Sztab: zatopiliśmy rosyjski okręt podwodny „Rostów nad Donem” Ukraińskie wojska zatopiły w porcie wojskowym w Sewastopolu rosyjski okręt podwodny „Rostów nad Donem” i zniszczyły na okupowanym Krymie kompleks rakietowy… » więcej 2024-08-03, godz. 17:20 Czechy/ Uroczystości upamiętniające ofiary niemieckiej zbrodni w Żywocicach na Zaolziu Podczas uroczystości upamiętniających 80. rocznicę zbrodni w Żywocicach na Zaolziu, gdzie Niemcy zamordowali 36 Polaków i Czechów, wypuszczono 36 gołębi… » więcej 2024-08-03, godz. 17:20 Paryż/strzelectwo - Amerykanin Vincent Hancock złotym medalistą w skeecie Amerykanin Vincent Hancock zdobył złoty medal igrzysk olimpijskich w Paryżu w strzeleckiej konkurencji skeet. Srebrny medal przypadł jego rodakowi Connerowi… » więcej 2024-08-03, godz. 17:20 USA/ Reuters: troje doradców kampanii Baracka Obamy w sztabie wyborczym Kamali Harris Wiceprezydent USA Kamala Harris zaprosiła do swej kampanii wyborczej przed listopadowymi wyborami prezydenckimi troje czołowych doradców dwóch zwycięskich… » więcej 2024-08-03, godz. 17:10 Kujawsko-pomorskie/ Po wypadku zablokowana dk 25 koło Kamienia Krajeńskiego - objazd Zablokowana jest droga krajowa nr 25 w Orzełku koło Kamienia Krajeńskiego (woj. kujawsko-pomorskie), gdzie zderzyły się dwa samochody osobowe. Jedna osoba… » więcej 2024-08-03, godz. 17:00 Ekstraklasa piłkarska – GKS Katowice – Raków 0:1 (opis,) GKS Katowice - Raków Częstochowa 0:1 (0:1) Bramki: 0:1 Jean Carlos Silva (29-głową). Żółta kartka - Raków Częstochowa: Jonatan Braut Brunes, Kacper… » więcej 2024-08-03, godz. 17:00 Paryż/jeździectwo - awans Niemki Werth na czwarte miejsce multimedalistów letnich igrzysk (dokumentacja) Niemka Isabell Werth zdobywając w sobotę złoty medal igrzysk w Paryżu w jeździeckim drużynowym konkursie ujeżdżenia Grand Prix przesunęła się z dwunastego… » więcej
157158159160161162163
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »