Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 156. roczn. urodzin Marii Skłodowskiej-Curie i 112…
2023-11-07, 18:00 Autor: IAR/E.Leo/K.Koziełł

156. roczn. urodzin Marii Skłodowskiej-Curie i 112. otrzymania po raz drugi Nobla

Maria Skłodowska-Curie [fot. www.europeana.eu]
Maria Skłodowska-Curie [fot. www.europeana.eu]
156 lat temu, 7 listopada 1867 roku, urodziła się Maria Skłodowska-Curie, polska uczona, współtwórczyni nauki o promieniotwórczości, dwukrotna laureatka Nagrody Nobla. Po raz pierwszy otrzymała ją w dziedzinie fizyki, po raz drugi - chemii.
Polka należy do grona jedynie czterech osób, które otrzymały to wyróżnienie więcej niż raz. Wśród nich jest jedną z dwóch osób, które zostały uhonorowane w różnych dyscyplinach. W tej czwórce jest też jedyną kobietą oraz jedynym uczonym nagrodzonym Noblem w dwóch różnych przyrodniczych dyscyplinach naukowych.

Maria Skłodowska-Curie była też jedną z pierwszych kobiet, które studiowały nauki ścisłe na paryskiej Sorbonie, a także pierwszą kobietą będącą doktorem fizyki i wykładowczynią na tej prestiżowej uczelni. Polska noblistka zmarła 4 lipca 1934 roku. W 2018 roku, w 100. rocznicę odzyskania przez nasz kraj niepodległości, uczona została uhonorowana pośmiertnie Orderem Orła Białego.

Do dokonań Marii Skłodowskiej-Curie, oprócz opracowania teorii promieniotwórczości, należą: stworzenie technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych oraz odkrycie dwóch nowych pierwiastków - radu i polonu w 1898 roku. Ten drugi został nazwany na cześć, będącej wówczas pod zaborami, ojczyzny uczonej.

Odkrycia Polki dały początek nowej gałęzi chemii - radiochemii. Były też punktem wyjścia dla radiologii. Z jej inicjatywy prowadzono także pierwsze badania nad leczeniem raka za pomocą promieniotwórczości.

Dziś (7 listopada) przypada też 112. rocznica uhonorowania Marii Skłodowskiej-Curie w 1911 roku, po raz drugi Nagrodą Nobla, tym razem w dziedzinie chemii, za odkrycie polonu i radu, wydzielenie czystego radu i pracę nad własnościami chemicznymi pierwiastków promieniotwórczych. Polkę wyróżniono w dniu jej 44. urodzin.

Wcześniej, w 1903 roku, Maria Skłodowska-Curie i jej mąż Piotr Curie otrzymali wspólnie z Henrim Becquerelem Nagrodę Nobla z fizyki. Uhonorowano ich za badania nad zjawiskiem promieniotwórczości odkrytym przez Becquerela.

Polka stała się powszechnie znana nie tylko dzięki swoim dokonaniom naukowym, lecz również dzięki działalności na rzecz ochrony praw człowieka. W czasie I wojny światowej zorganizowała Francuską Wojskową Służbę Radiologiczną. Mieszkając we Francji, nie zerwała kontaktów z krajem. Często przyjeżdżała do ojczyzny, wygłaszała odczyty, publikowała w polskich czasopismach naukowych.

Przez jej paryską pracownię przewinęło się wielu Polaków, którzy później w kraju rozwijali badania jądrowe. Od 1913 roku kierowała za pośrednictwem swych asystentów Pracownią Radiologiczną przy Towarzystwie Naukowym Warszawskim. Z jej inicjatywy powstał w Warszawie Instytut Radowy, któremu przekazała pierwszy gram radu. Pieniądze na cenny dar zebrała wśród kobiet z amerykańskiej Polonii.

Mimo polskiej narodowości, sentymentów i sympatii do ojczyzny, nigdy nie otrzymała polskiego obywatelstwa. Do Francji wyjechała z paszportem Imperium Rosyjskiego, potem uzyskała obywatelstwo francuskie.

Uczona zmarła 4 lipca 1934 roku w Passy we Francji, spoczęła na cmentarzu w Sceaux. W 1995 roku, w uznaniu zasług naukowych, jej szczątki zostały przeniesione do paryskiego Panteonu, w którym pochowani są wybitni Francuzi. Była pierwszą osobą nieurodzoną we Francji, która spoczęła w Panteonie.

W 2009 roku brytyjski magazyn "New Scientist" uznał Polkę za "kobietę, która wywarła największy wpływ na naukę". Z kolei w 2018 roku czytelnicy "BBC History Magazine" wskazali Marię Skłodowską-Curie jako najbardziej wpływową kobietę w historii. "Zmieniła świat nie raz, ale dwa razy" - głosił werdykt.

Zobacz także

2023-11-28, godz. 12:00 80 lat temu "Wielka Trójka" spotkała się na konferencji w Teheranie 80 lat temu - 28 listopada 1943 roku - w Teheranie rozpoczęła się konferencja "Wielkiej Trójki", czyli przywódców koalicji antyhitlerowskiej podczas drugiej… » więcej 2023-11-28, godz. 08:30 "Walery Sławek - wspomnienia zebrane" - najlepsze wspomnienia 14. konkursu "Książka Historyczna Roku" "Walery Sławek - wspomnienia zebrane" to zwycięska publikacja w kategorii "Najlepsze wspomnienia dotyczące historii Polski i Polaków w XX wieku". 14. Konkursu… » więcej 2023-11-28, godz. 10:00 Nagroda Moczarskiego dla "Pińskich błot" Sławomira Łotysza Książka "Pińskie błota" Sławomira Łotysza wyróżniona Nagrodą Historyczną miasta stołecznego Warszawy imienia Kazimierza Moczarskiego. Publikacja przedstawia… » więcej 2023-11-28, godz. 09:00 Wystawa "Pomiędzy… historią a pamięcią. Górny Śląsk w latach 1918–1922" W południe (29.11) ekspozyjca nowej wystawy w Muzeum Czynu Powstańczego w Górze św. Anny pt. "Pomiędzy… historią a pamięcią. Górny Śląsk w latach… » więcej 2023-11-28, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 28 listopada » więcej 2023-11-27, godz. 15:00 Dobiega końca wystawa „Koniec i początek. Powstańcy warszawscy w niewoli niemieckiej” w Pruszkowie Wystawa przygotowana przez Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach pt.: „Koniec i początek. Powstańcy warszawscy w niewoli niemieckiej” prezentowana… » więcej 2023-11-27, godz. 13:00 Dziś poznamy laureatów 14. Konkursu "Książka Historyczna Roku" Konkurs, który ma popularyzować dzieje Polski w XX wieku oraz promować czytelnictwo książek historycznych, organizują: Instytut Pamięci Narodowej, Polskie… » więcej 2023-11-27, godz. 11:00 81. rocznica niemieckiej pacyfikacji Zamojszczyzny 81 lat temu, w nocy z 27 na 28 listopada 1942 roku, Niemcy rozpoczęli pacyfikację Zamojszczyzny. Do sierpnia 1943 roku okupant wysiedlił blisko 110 tysięcy… » więcej 2023-11-27, godz. 09:00 Obchody rocznicy wybuchu Powstania Listopadowego Będziemy zawsze pamiętać, we wspólnocie siła - mówił prezes Komitetu Katyńskiego, przewodniczący Kręgu Pamięci Narodowej Andrzej Melak podczas uroczystości… » więcej 2023-11-27, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 27 listopada » więcej
115116117118119
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »