Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 105 lat temu rozpoczęła się paryska konferencja…
2024-01-18, 15:00 Autor: IAR/O.Kłosińska/K.Koziełł/dok.

105 lat temu rozpoczęła się paryska konferencja pokojowa

Wielka Czwórka Konferencji: David Lloyd George, Vittorio Emanuele Orlando, Georges Clemenceau i prezydent USA Woodrow Wilson. [fot. wikipedia/domena publiczna]
Wielka Czwórka Konferencji: David Lloyd George, Vittorio Emanuele Orlando, Georges Clemenceau i prezydent USA Woodrow Wilson. [fot. wikipedia/domena publiczna]
105 lat temu - 18 stycznia 1919 roku - rozpoczęła się konferencja pokojowa w Paryżu, w czasie której został zawarty traktat wersalski, wprowadzający nowy ład w Europie po I wojnie światowej. Dokument sankcjonował odrodzenie Polski, ustalając zarys zachodnich, północnych i południowych granic Rzeczpospolitej. Dwa miesiące wcześniej niepodległość naszego kraju została zapisana w rozejmie kończącym wojnę, zawartym w Compiegne pod Paryżem. Polska wracała na mapy Europy po 123 latach niewoli.
W konferencji pokojowej w Paryżu, która trwała do 21 stycznia 1920 roku, wzięli udział przedstawiciele 27 zwycięskich państw koalicji antyniemieckiej. Polskę reprezentowali: minister spraw zagranicznych Ignacy Jan Paderewski, polityk i publicysta Roman Dmowski oraz ekonomista i poseł Władysław Grabski. Traktat przywracał Polsce niepodległość, jednak konieczne były wielodniowe negocjacje na temat polskich ziem zagarniętych wcześniej przez zaborców.

Dyskusje koncentrowały się między innymi wokół przywrócenia Polsce dostępu do morza czy włączenia Śląska w granice Rzeczpospolitej. Zgodnie z postanowieniami traktatu nasz kraj odzyskał większość ziem utraconych na rzecz Prus w I i II rozbiorze - większą część Wielkopolski i Prus Zachodnich z dostępem do morza. Utworzono Wolne Miasto Gdańsk, pod nadzorem Ligi Narodów, z własnym rządem, konstytucją i polityką gospodarczą. Włączono je do polskiego obszaru celnego, Polska mogła korzystać z portu gdańskiego. O przynależności państwowej Górnego Śląska, Warmii i Mazur miały zadecydować przeprowadzone tam plebiscyty. W granice państwa polskiego zostały włączone obszary o powierzchni około 45 tysięcy kilometrów kwadratowych z ponad 3 milionami mieszkańców.

Zgodnie z postanowieniami traktatu wersalskiego rozbrojone Niemcy, z armią ograniczoną do 100 tysięcy żołnierzy, miały oddać Francji Alzację i Lotaryngię, Belgii - okręg Eupen i Malmédy, Polsce - Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie, Czechosłowacji - Kraik Hulczyński. Przeprowadzono demilitaryzację Nadrenii, a Kłajpeda i okręg Saary objęte zostały międzynarodowym nadzorem. Kolonie niemieckie przeszły w posiadanie zwycięzców. Zobowiązano Niemcy do wypłaty odszkodowań wojennych w wysokości 132 miliardów marek w złocie. Była to kwota praktycznie niemożliwa do spłacenia i nigdy nie została uregulowana. Zawarte w Paryżu ustalenia miały zagwarantować w Europie pokój. Jednak nadzieje na stabilizację okazały się złudne. Dojście do władzy w Niemczech nacjonalistów oraz objęcie przez Hitlera stanowiska kanclerza w 1933 roku sprawiły, że sytuacja polityczna na kontynencie zaczęła się komplikować, doprowadzając w 1939 roku do wybuchu II wojny światowej.

(więcej)

W paryskiej konferencji pokojowej wzięło udział 27 państw koalicji antyniemieckiej, w tym pięć mocarstw: Wielka Brytania, Francja, Stany Zjednoczone, Włochy i Japonia. Państwa pokonane w I wojnie światowej, czyli Niemcy, Austro-Węgry, Bułgaria i Turcja, zostały dopuszczone do udziału w obradach dopiero po przygotowaniu projektów traktatów. Rosja Radziecka nie brała udziału w obradach, ze względu na przejęcie władzy przez bolszewików i toczącą się wojnę domową.

Na posiedzeniach plenarnych obradowano rzadko, decyzje zapadały na posiedzeniach Rady Najwyższej, zwanej także Radą Dziesięciu. W jej skład wchodzili szefowie rządów i ministrowie spraw zagranicznych pięciu mocarstw.

Głównym delegatem Polski na konferencję pokojową w Paryżu był Roman Dmowski. 29 stycznia wygłosił na posiedzeniu Rady Dziesięciu pięciogodzinne exposé dotyczące całości polskich żądań, które sam przekładał od razu na język angielski i francuski, ponieważ nie ufał obcym tłumaczom. W trakcie konferencji narodziła się także międzynarodowa organizacja - Liga Narodów, mająca strzec światowego ładu.

Zobacz także

2024-01-12, godz. 09:00 100 lat temu urodził się Henryk Kończykowski, ps. Halicz, żołnierz batalionu Zośka Sto lat temu, 12 stycznia 1924 roku, urodził się Henryk Kończykowski, pseudonim "Halicz", żołnierz legendarnego batalionu "Zośka", uczestnik Powstania Warszawskiego… » więcej 2024-01-12, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 12 stycznia » więcej 2024-01-11, godz. 15:00 "Powstaniec 1863" wejdzie do kin w piątek. W Warszawie odbyła się premiera filmu "Powstaniec 1863" w reżyserii Tadeusza Syki - pierwszego od ponad 30 lat filmu fabularnego opowiadającego o powstaniu… » więcej 2024-01-11, godz. 13:00 Rok temu zmarł Jan Ludwiczak, przewodniczący "Solidarności" w kopalni Wujek Rok temu, 11 stycznia, w wieku 85 lat zmarł Jan Ludwiczak, przewodniczący "Solidarności" w kopalni Wujek w Katowicach w 1981 roku. To w jego obronie, gdy został… » więcej 2024-01-11, godz. 11:00 100 lat temu Sejm uchwalił ustawę o naprawie Skarbu Państwa i reformie walutowej 100 lat temu, 11 stycznia 1924 roku, Sejm uchwalił ustawę o naprawie Skarbu Państwa i reformie walutowej, zwanej reformą Grabskiego. Była to jedna z kluczowych… » więcej 2024-01-11, godz. 09:00 105 lat temu Józef Piłsudski podpisał dekret o ubezpieczeniu pracowników na wypadek choroby 105 lat temu, 11 stycznia 1919 roku, Naczelnik Państwa Józef Piłsudski podpisał dekret o obowiązkowym ubezpieczeniu pracowników na wypadek choroby. Był… » więcej 2024-01-11, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 11 stycznia » więcej 2024-01-10, godz. 15:00 15 lat temu zmarła generał Elżbieta Zawacka, kurierka AK, cichociemna 15 lat temu, 10 stycznia 2009 roku, zmarła generał Elżbieta Zawacka, legendarna kurierka Komendy Głównej Armii Krajowej, podczas II drugiej wojny światowej… » więcej 2024-01-10, godz. 13:00 105 lat temu zmarł Antoni Wiwulski, twórca Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie 105 lat temu, 10 stycznia 1919 roku, zmarł Antoni Wiwulski, rzeźbiarz, architekt, twórca Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie i pomnika Trzech Krzyży w Wilnie… » więcej 2024-01-10, godz. 11:00 II edycja konkursu „Opowiem Ci o Kresach” – śląskie losy kresowej rodziny Instytut Śląski zaprasza do udziału w konkursie „Opowiem Ci o Kresach” – śląskie losy kresowej rodziny. » więcej
8081828384
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »