Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 85 lat temu zmarł arcybiskup Aleksander Kakowski…
2023-12-30, 11:00 Autor: IAR/E.Porycka/K.Koziełł/dok.

85 lat temu zmarł arcybiskup Aleksander Kakowski, ostatni prymas Królestwa Polskiego

Aleksander Kakowski (1939) [fot. wikipedia/domena publiczna]
Aleksander Kakowski (1939) [fot. wikipedia/domena publiczna]
85 lat temu, 30 grudnia 1938 roku, zmarł arcybiskup Aleksander Kakowski, metropolita warszawski w latach 1913-1938, mąż stanu, ostatni prymas Królestwa Polskiego. Należy do grona "ojców" polskiej niepodległości. Syn powstańca styczniowego, w okresie zaborów i I wojny światowej bronił praw Polaków, a po odzyskaniu wolności służył ojczyźnie i Kościołowi.
Jeszcze podczas wojny, w 1915 roku, metropolita warszawski powołał tzw. Opieki Parafialne, zakładające ochronki i tanie kuchnie dla ludności. W 1917-tym, wbrew działaniom niemieckim, zorganizował obchody stulecia arcybiskupstwa metropolitalnego, na które przyjechał cały episkopat Polski, gromadząc biskupów z trzech zaborów. Było to znakiem jedności ziem polskich i wyprzedzało niejako działania niepodległościowe. W tym samym roku arcybiskup Kakowski wszedł w skład Rady Regencyjnej, która - choć zależna od zaborców - wykonała wielką pracę organizacyjną na rzecz Polaków - powołała polskie sądownictwo, szkolnictwo i administrację niższego stopnia, a także sprawowała nadzór nad Polską Krajową Kasą Pożyczkową, czyli bankiem centralnym przyszłego państwa.

7 października 1918 roku Rada proklamowała niepodległość Polski, zaś miesiąc później, czyli 11 listopada przekazała władzę Józefowi Piłsudskiemu. Arcybiskup Kakowski we wspomnieniach "Z niewoli do niepodległości" pisał, że wchodząc do Rady, chciał jak najlepiej służyć sprawie polskiej.

Po wojnie kardynał Kakowski angażował się w sprawy kraju, między innymi przed decydującym starciem z bolszewikami w Bitwie Warszawskiej, w liście pasterskim z 10 sierpnia 1920 roku przypomniał duchowieństwu archidiecezji warszawskiej: "Tylko najemnik, a nie pasterz, opuszcza owce w chwili niebezpieczeństwa". Sam kardynał był z żołnierzami w pierwszej linii okopów pod Radzyminem.

W niepodległej Rzeczpospolitej odbudowywał i tworzył nowe struktury Kościoła, zwołał pierwszy synod biskupów polskich w Częstochowie. Jednym z priorytetów jego posługi nadal była troska o ubogich. Od 1925 roku był prymasem Królestwa Polskiego. Zasłużył się na rzecz podpisania w lutym 1925-go konkordatu z Watykanem. Po zamachu majowym hierarcha apelował o zgodę i szacunek dla władzy.

Decyzją Watykanu kardynał Aleksander Kakowski dożywotnio zachował tytuł prymasa Królestwa Polskiego. Zmarł 30 grudnia 1938 roku w Warszawie, w wieku 76 lat. Zgodnie z jego wolą, został pochowany na Cmentarzu Bródnowskim, wówczas - nekropolii ubogich. Spoczął obok tych, o których całe życie się troszczył.

(więcej)

Urodził się 5 lutego 1862 roku, w rodzinie szlacheckiej, w Dębinach na Mazowszu. Ukończył seminarium duchowne w Warszawie, Akademię Duchowną w Petersburgu i Uniwersytet Gregoriański w Rzymie. Święcenia kapłańskie przyjął 30 maja 1886 roku, z rąk arcybiskupa Wincentego Popiela.

Wykładał w warszawskim seminarium, od 1910 roku w Akademii Duchownej w Petersburgu, gdzie uzyskał doktorat, a później objął funkcję rektora tej uczelni. W 1913 roku został nominowany na arcybiskupa warszawskiego, a sześć lat później papież Benedykt XV kreował go kardynałem.

Aleksander Kakowski, jako metropolita warszawski, 28 października 1919 roku w archikatedrze św. Jana w Warszawie udzielił święceń biskupich księdzu Achille Rattiemu, nuncjuszowi apostolskiemu w Polsce. Niespełna trzy lata później, w lutym 1922 roku, kardynał Kakowski wraz z kardynałem Edmundem Dalborem uczestniczył w wyborze kardynała Achille Rattiego na papieża Piusa XI.

Oprócz zadań duszpasterskich i związanych z posługą w Kościele, arcybiskup prowadził szeroką działalność edukacyjną i wychowawczą, w tym wielką krucjatę antyalkoholową. Brał udział w organizowaniu Akcji Katolickiej, powołał 50 nowych parafii, rozpoczął budowę Muzeum Archidiecezjalnego. Kardynał Kakowski zabiegał o to, by w erygowanych przez niego parafiach powstawały świątynie zaprojektowane w tzw. dobrym stylu. W tym celu powołał specjalny komitet, do którego weszli miedzy innymi architekci i malarze. W 1926 roku wziął udział w sprowadzeniu do Polski relikwii św. Stanisława Kostki, w 1927-mym koronował w Wilnie słynący łaskami obraz Matki Bożej Ostrobramskiej.

Był kanclerzem kapituły Orderu Orła Białego. Spisał wspomnienia "Z niewoli do niepodległości", które - wydane w 2000 roku - stanowią cenne źródło historyczne. Historyk profesor Janusz Odziemkowski w rozmowie z Polskim Radiem w 2018 roku określił kardynała Aleksandra Kakowskiego "człowiekiem porozumienia".

Zobacz także

2024-01-24, godz. 10:00 103 lata temu urodził się Tadeusz Zawadzki "Zośka", harcmistrz, podporucznik AK 103 lata temu, 24 stycznia 1921 roku, urodził się Tadeusz Zawadzki, pseudonim "Zośka", harcmistrz, podporucznik Armii Krajowej, dowódca warszawskich Grup Szturmowych… » więcej 2024-01-24, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 24 stycznia » więcej 2024-01-23, godz. 15:00 Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu przygotowuje ekspozycję Garnki, dzbanki, fragmenty infrastruktury oraz inne przedmioty związane z działalnością dawnego Gimnazjum Piastowskiego w Brzegu zostaną udostępnione zwiedzającym… » więcej 2024-01-23, godz. 13:00 135 lat temu zmarł Ignacy Domeyko, geolog i mineralog, badacz Ameryki Południowej 135 lat temu, 23 stycznia 1889 roku, w Chile zmarł Ignacy Domeyko, geolog i mineralog, przyjaciel Adama Mickiewicza, badacz Ameryki Południowej. W latach 1867-1883… » więcej 2024-01-23, godz. 11:00 Polacy oddali hołd Powstańcom Styczniowym [DŹWIĘK] Powstanie objęło tereny zaboru rosyjskiego i miało charakter wojny partyzanckiej. Stoczono podczas jego trwania około 1200 potyczek. Największe z nich to… » więcej 2024-01-23, godz. 09:00 Toomas Hendrik Ilves laureatem Medalu Kuriera z Warszawy Były prezydent Estonii Toomas Hendrik Ilves został laureatem Medalu Kuriera z Warszawy. Wyróżnienie wręczono podczas uroczystej gali w Muzeum Powstania Warszawskiego… » więcej 2024-01-23, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 23 stycznia » więcej 2024-01-22, godz. 14:00 15 lat temu zmarł gen. Stanisław Karolkiewicz "Szczęsny", żołnierz AK i Zrzeszenia WiN 15 lat temu, 22 stycznia 2009 roku, zmarł Stanisław Karolkiewicz, pseudonim "Szczęsny", generał, żołnierz Armii Krajowej. Po wojnie działał w antykomunistycznym… » więcej 2024-01-22, godz. 12:32 Uroczystości z okazji 161. rocznicy wybuchu powstania styczniowego Dziś 161. rocznica wybuchu powstania styczniowego - skierowane przeciwko Rosji największego i najdłuższego zrywu narodowowyzwoleńczego Polaków. » więcej 2024-01-22, godz. 12:00 81 lat temu utworzono Kedyw - Kierownictwo Dywersji Komendy Głównej Armii 81 lat temu - 22 stycznia 1943 roku - w okupowanej Polsce utworzono Kedyw, czyli Kierownictwo Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej. Oficjalny rozkaz o utworzeniu… » więcej
8788899091
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »