Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 105 lat temu zakończyły się polsko-ukraińskie…
2023-11-22, 11:00 Autor: IAR/O.Kłosińska/K.Koziełł/dok.

105 lat temu zakończyły się polsko-ukraińskie walki o Lwów

Z walk z Ukraińcami w obronie polskości Lwowa... Lwów, listopad 1918. [ fot. Ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego]
Z walk z Ukraińcami w obronie polskości Lwowa... Lwów, listopad 1918. [ fot. Ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego]
Zwycięstwem Polaków 105 lat temu, 22 listopada 1918 roku, zakończyły się polsko-ukraińskie walki o Lwów. Były częścią jednej z kilku wojen o granice, jakie Polska stoczyła po odzyskaniu niepodległości. Wojsko polskie, wspierane przez mieszkańców miasta, w tym młodzież nazwaną później Orlętami Lwowskimi, odniosło zwycięstwo po trzech tygodniach starć. Ukraińcy zostali wyparcia ze Lwowa, choć potyczki trwały jeszcze do wiosny 1919 roku.
Miasto od XIV wieku należało do Polski. W pierwszych latach wieku XX było trzecim największym miastem na ziemiach polskich, po Warszawie i Łodzi. Zamieszkiwało je ponad 200 tysięcy ludzi, z czego Ukraińcy stanowili około czterdziestotysięczną mniejszość. Konflikt ukraińsko-polski istniał od końca XIX wieku. Zaczął narastać pod koniec I wojny światowej, wskutek ożywienia ukraińskich dążeń niepodległościowych. 19 października 1918 roku Ukraińska Rada Narodowa uchwaliła we Lwowie utworzenie państwa w Galicji Wschodniej, a 31 października podjęto decyzję o rozpoczęciu działań zbrojnych przeciwko Polakom stanowiącym większość mieszkańców miasta. Atak nastąpił 1 listopada.

Ukraińska ofensywa była możliwa dzięki temu, że wycofujący się stamtąd austriaccy zaborcy militarnie wsparli siły ukraińskie, przekazując im cały arsenał broni i amunicji. Z kolei polska społeczność w mieście w pierwszych dniach listopada była odcięta od jakiejkolwiek pomocy militarnej, bo odrodzona Polska dopiero powstawała. Nie istniały jeszcze polskie siły, ośrodki władzy były rozproszone albo pozbawione autorytetu. W tej sytuacji za broń chwycili mieszkańcy miasta. W starciach o Lwów po stronie polskiej brało udział z bronią w ręku lub w służbach pomocniczych ponad 6 tysięcy osób, w tym niemal 450 kobiet. Ponad 1400 obrońców Lwowa nie miało ukończonych 17 lat.

Odsiecz oddziałów Wojska Polskiego, dowodzonych przez podpułkownika Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza (od 1924 - generał), dotarła do Lwowa 20 listopada. Ostateczna bitwa o miasto rozegrała się dzień później. 22 listopada, po ciężkich bojach, cały Lwów był już w polskich rękach. Próba przejęcia władzy przez Ukraińców zakończyła się fiaskiem.

W walkach o Lwów zginęło lub zmarło od ran 439 żołnierzy i członków wojskowej służby sanitarnej, w tym 12 kobiet. 120 poległych było uczniami, a 76 - studentami wyższych uczelni. Spoczywają na Cmentarzu Obrońców Lwowa, nazywanym też Cmentarzem Orląt Lwowskich. Nekropolia została wzniesiona w latach 20. ubiegłego wieku jako część Cmentarza Łyczakowskiego.

Walki o Lwów były częścią polsko-ukraińskiej wojny o ziemie między Sanem a Zbruczem. Zakończyła się w lipcu 1919 roku, gdy wojska polskie wyparły siły ukraińskie za Zbrucz. Po odzyskaniu niepodległości Polska prowadziła jednocześnie kilka wojen o swoje granice. Poza polsko-ukraińską w latach 1918-1919, także z Niemcami (powstanie wielkopolskie i trzy powstania śląskie), z Litwinami, Czechami i z Rosją bolszewicką.

(więcej)

Opanowanie Lwowa przez Polaków nie zakończyło walk o miasto. Aż do wiosny 1919 roku było ono okrążone przez żołnierzy ukraińskich. Walki toczyły się na przedmieściach, a sam Lwów znajdował się pod ostrzałem artyleryjskim. Był prawie całkowicie pozbawiony wody i energii elektrycznej.

21 marca 1919 roku Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego wydało rozkaz wstrzymania wszelkich akcji zaczepnych do czasu powrotu do kraju Armii Hallera, którą zamierzano wykorzystać w walkach o Lwów. Polska ofensywa rozpoczęła się w połowie maja 1919 roku. Osiem dni później, 22 maja, oddziały ukraińskie obawiając się okrążenia, wycofały się, kończąc półroczne oblężenie.

Zobacz także

2023-11-10, godz. 08:00 Ponad 19 tys. zgłoszeń do udziału w kolejnej edycji akcji „Szkoła do hymnu” Mamy już ponad 19 tys. zgłoszeń do udziału w kolejnej edycji akcji MEiN "Szkoła do hymnu" - poinformowało na portalu X Ministerstwo Edukacji Narodowej. … » więcej 2023-11-10, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 10 listopada » więcej 2023-11-09, godz. 16:00 34 lata temu runął mur berliński 34 lata temu, 9 listopada 1989 roku, runął mur berliński, który przez 28 lat dzielił Niemcy na dwa różne państwa. Był też symbolem ideologicznego podziału… » więcej 2023-11-09, godz. 15:00 Pokaz cennych starodruków związanych z postacią M. Kopernika w Bibliotece Narodowej Francji W Bibliotece Narodowej Francji w Paryżu odbył się nadzwyczajny pokaz cennych starodruków związanych z postacią Mikołaja Kopernika. Wydarzenie zorganizowano… » więcej 2023-11-09, godz. 10:30 85. rocznica tak zwanej nocy kryształowej Dziś przypada 85. rocznica tak zwanej nocy kryształowej, w trakcie której zapłonęły synagogi. To jedno z najbardziej dramatycznych wydarzeń poprzedzających… » więcej 2023-11-09, godz. 13:00 73 lata temu bezpieka aresztowała generała Augusta Fieldorfa "Nila" 73 lata temu, 9 listopada 1950 roku, funkcjonariusze bezpieki aresztowali w Łodzi generała Augusta Fieldorfa "Nila", organizatora i dowódcę Kedywu Armii Krajowej… » więcej 2023-11-09, godz. 11:00 Spektakl "Czekając na dzień" w muzeum POLIN Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN wraz z Teatrem Polskim przygotowało spektakl "Czekając na dzień". Powstał na podstawie wspomnień ocalałej z powstania… » więcej 2023-11-09, godz. 09:00 84. rocznica Sonderaktion Lublin 84 lata temu, 9 listopada 1939 roku, w okupowanej Polsce, na terenach przedwojennego województwa lubelskiego, rozpoczęła się niemiecka operacja Sonderaktion… » więcej 2023-11-09, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 9 listopada » więcej 2023-11-08, godz. 16:00 Listopad w Muzeum Niepodległości Muzeum Niepodległości w Warszawie zaprasza na uroczystości, wystawy i koncerty związane ze 105. rocznicą odzyskania przez Polskę niepodległości. „W sobotę… » więcej
113114115116117
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »