Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 80. rocznica zbrodni na Polakach w Hucie Pieniackiej…
2024-02-28, 07:30 Autor: IAR/E.Leo/K.Koziełł/dok.

80. rocznica zbrodni na Polakach w Hucie Pieniackiej na Ukrainie

Huta Pieniacka - szkic odręczny. [fot. źródło: ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/139138,Archiwum-Pelne-Pamieci-Zbrodnia-w-Hucie-Pieniackiej.html]
Huta Pieniacka - szkic odręczny. [fot. źródło: ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/139138,Archiwum-Pelne-Pamieci-Zbrodnia-w-Hucie-Pieniackiej.html]
80 lat temu, 28 lutego 1944 roku, doszło do zbrodni na Polakach w Hucie Pieniackiej na Ukrainie. Miejscowy oddział UPA oraz ukraińscy ochotnicy z dywizji SS wymordowali w tej nieistniejącej dziś wsi - według danych IPN - ponad tysiąc osób. Byli to mieszkańcy Huty Pieniackirj i pobliskich miejscowości, którzy znaleźli tam schronienie, uciekając przed UPA. Masakrę przeżyło około 160 osób .Zbrodnia była jednym z wydarzeń, do których doszło podczas rzezi wołyńskiej.
W czasie wojny Huta Pieniacka stała się polską placówką samoobrony przed Ukraińską Powstańczą Armią. Dodatkowo kilka dni przed pacyfikacją doszło do starcia oddziału samoobrony z patrolem policyjnym złożonym z Ukraińców służących w 4. Galicyjskim Ochotniczym Pułku Policji SS powiązanym z 14. Dywizją SS „Galizien". Zginęło dwóch ukraińskich żołnierzy.

Z relacji świadków wynika, że 28 lutego pacyfikacja rozpoczęła się wczesnym rankiem. Ukraińscy żołnierze 4. Pułku Policyjnego dywizji SS „Galizien”, pod dowództwem niemieckiego kapitana, wspierani przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii i członków paramilitarnego oddziału ukraińskich nacjonalistów, zapędzili mieszkańców do szkoły i kościoła, położonych w centrum wsi. Resztę zabudowań splądrowali i spalili. Po brutalnych przesłuchaniach, które miały na celu między innymi zidentyfikowanie członków oddziału samoobrony, ludzi zagnano do okolicznych zabudowań i żywcem spalono. Tych, którzy usiłowali uciekać, rozstrzeliwano. Wieś została zrównana z ziemią.

Tragedia w Hucie Pieniackiej była jednym z wydarzeń, do których doszło podczas rzezi wołyńskiej - masowych akcji nacjonalistów ukraińskich przeciwko ludności polskiej, przeprowadzanych z największym nasileniem w 1943 roku. Trudno ustalić dokładną liczbę ofiar rzezi, ponieważ wiele miejscowości zostało zrównanych z ziemią. Według szacunków Instytutu Pamięci Narodowej w latach 1943-1945 na Wołyniu, w Galicji Wschodniej i na Lubelszczyźnie zginęło około 100 tysięcy obywateli II Rzeczpospolitej. Po stronie ukraińskiej liczba ofiar wyniosła od 10 do 12 tysięcy. Ludzie ci zginęli z rąk Polaków w akcjach odwetowych i samoobrony lub zostali zamordowani przez samych Ukraińców za udzielenie pomocy polskim sąsiadom.

(więcej)

Kilka dni przed pacyfikacją, 23 lutego (1944), w okolicy Huty Pieniackiej doszło do starcia miejscowego oddziału samoobrony z patrolem policyjnym złożonym z Ukraińców służących w 4. Pułku Policyjnym dywizji SS „Galizien”. W wyniku walk dwóch żołnierzy ukraińskich zginęło, a ośmiu zostało rannych. W starciu wzięły też udział oddziały UPA wspierające żołnierzy SS.

Po starciach z 23 lutego mieszkańcy Huty Pieniackiej przygotowywali się do mającej nastąpić niemieckiej akcji odwetowej. Wywiad Inspektoratu AK w Złoczowie w nocy z 27 na 28 lutego przekazał oddziałowi samoobrony w Hucie Pieniackiej dowodzonemu przez Kazimierza Wojciechowskiego, że do wsi zdążają oddziały 14. Dywizji SS „Galizien”. Zalecono, aby nie stawiać oporu, liczono, że oddziały SS jedynie skontrolują wieś. Podobna sytuacja miała miejsce kilka dni wcześniej we wsi Majdan, gdzie obyło się bez ofiar.

W 2005 roku w miejscu dawnej wsi Huta Pieniacka postawiono pomnik ku czci Polaków zamordowanych w 1944 roku. Jest to krzyż z kamiennymi tablicami, na których wyryto nazwiska zidentyfikowanych osób. Monument wzniesiono dzięki staraniom Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. W 2013 roku w geście dobrej woli miejscowi Ukraińcy przekazali Polakom monstrancję z kościoła, który znajdował się we wsi i został zniszczony w czasie pacyfikacji.

Od 2008 roku funkcjonuje Stowarzyszenie Huta Pieniacka, zrzeszające ocalonych, ich rodziny oraz osoby działające na rzecz godnego upamiętnienia ofiar zbrodni, a także budowania dialogu polsko-ukraińskiego.

Zobacz także

2024-04-17, godz. 11:10 Pamiętnik Aliny Janowskiej trafił do Muzeum Powstania Warszawskiego [DŹWIĘK] Oryginał pamiętnika Aliny Janowskiej z sierpnia 1944 roku został przekazany do Muzeum Powstania Warszawskiego. To dwudziestostronicowy rękopis, opisujący… » więcej 2024-04-17, godz. 09:00 230 lat temu wybuchła insurekcja warszawska 230 lat temu, 17 kwietnia 1794 roku, wybuchła insurekcja warszawska, zwycięskie powstanie żołnierzy wojska polskiego i mieszkańców stolicy przeciwko okupacyjnemu… » więcej 2024-04-17, godz. 07:00 Kalendarium historyczne 17 kwietnia » więcej 2024-04-16, godz. 16:30 Hejnał mariacki. Najstarsza na świecie cykliczna audycja radiowa 16 kwietnia 1927 roku Polskie Radio po raz pierwszy transmitowało w południe hejnał wprost z wieży kościoła Mariackiego w Krakowie. Od tego czasu rozbrzmiewa… » więcej 2024-04-16, godz. 15:57 Do Muzeum Powstania Warszawskiego zostanie przekazany dziennik Aliny Janowskiej Zbiory Muzeum Powstania Warszawskiego wzbogacą się dzisiaj o dziennik Aliny Janowskiej, uczestniczki Powstania Warszawskiego, aktorki teatralnej, filmowej i… » więcej 2024-04-16, godz. 11:00 Rusza nabór do konkursu Do hymnu Ruszył nabór do konkursu Do hymnu. Narodowe Centrum Kultury zaprasza do udziału w nim szkoły podstawowe działające w Polsce i przy placówkach dyplomatycznych… » więcej 2024-04-16, godz. 09:00 95 lat temu urodziła się Elżbieta Dziębowska "Dewajtis" 95 lat temu, 16 kwietnia 1929 roku, urodziła się Elżbieta Dziębowska "Dewajtis", żołnierz Szarych Szeregów i oddziału dywersji bojowej Kedywu "Agat", później… » więcej 2024-04-16, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 16 kwietnia » więcej 2024-04-15, godz. 15:00 80 lat temu doszło do niemiecko-ukraińskiej zbrodni na Polakach w Chodaczkowie Wielkim 80 lat temu, w nocy z 15 na 16 kwietnia 1944 roku, policjanci z 4. Pułku Policji SS, sformowanego z ukraińskich ochotników z Galicji pod dowództwem niemieckim… » więcej 2024-04-15, godz. 13:00 W roku 80. rocznicy bitwy o Monte Cassino przygotowano pakiet edukacyjny dla nauczycieli Pakiet edukacyjny dla nauczycieli, edukatorów, pracowników instytucji kultury oraz uczniów przygotowało Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Warszawie… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »