Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 81 lat temu powstała Rada Pomocy Żydom Żegota
2023-12-04, 13:28 Autor: IAR/K.Koziełł/E.Leo/E.Porycka/dok./w kry

81 lat temu powstała Rada Pomocy Żydom Żegota

Działacze Rady Pomocy Żydom "Żegota" podczas obchodów trzeciej rocznicy powstania w getcie warszawskim, kwiecień 1946. [fot. domena publiczna]
Działacze Rady Pomocy Żydom "Żegota" podczas obchodów trzeciej rocznicy powstania w getcie warszawskim, kwiecień 1946. [fot. domena publiczna]
81 lat temu, 4 grudnia 1942 roku, powołano Radę Pomocy Żydom, pod konspiracyjnym kryptonimem "Żegota". Była to jedyna w okupowanej przez nazistów Europie instytucja państwowa, która ratowała żydowskich współobywateli, masowo mordowanych przez Niemców w latach II wojny światowej. Ryzykując własnym życiem, cywilni konspiratorzy ocalili z zagłady co najmniej kilka tysięcy osób.
"Żegota" powstała z przekształcenia Tymczasowego Komitetu Pomocy Żydom im. Konrada Żegoty, powołanego jesienią 1942 roku przez Delegaturę Rządu na Kraj. Powołanie "Żegoty" było inicjatywą pisarki Zofii Kossak-Szczuckiej oraz Wandy Krahelskiej-Filipowiczowej, plastyczki i wydawcy, związanej z Polską Partią Socjalistyczną.

Kilkunastoosobowy zespół "Żegoty" tworzyli ludzie reprezentujący różne poglądy polityczne, przedstawiciele polskich i żydowskich ugrupowań. Prowadzili swoją działalność, mimo iż od jesieni 1941 roku na okupowanych ziemiach polskich za pomoc ukrywającym się Żydom groziła kara śmierci. W wyniku działań "Żegoty" Żydzi otrzymywali wsparcie materialne - około 4 tysiące osób, a także fałszywe dokumenty - karty pracy, metryki, świadectwa ślubu, produkowane przez biuro legalizacyjne "Żegoty". Członkowie Rady szukali dla nich mieszkań i kryjówek, starali się też zapewnić im opiekę medyczną. Dzięki wysiłkom Ireny Sendlerowej i kierowanego przez nią referatu "Żegoty", z warszawskiego getta uratowano i objęto opieką 2 i pół tysiąca dzieci żydowskich. Rada dostarczała też konspiracyjnej prasie informacje dotyczące zagłady Żydów, wydawała ulotki i kolportowała plakaty.

Jej pierwszym przewodniczącym został Julian Grobelny z PPS-WRN. Kontakty z "Żegotą" z ramienia Delegatury Rządu na Kraj utrzymywali - kierownik jej Referatu Żydowskiego Witold Bieńkowski oraz jego zastępca Władysław Bartoszewski. Usytuowanie Rady w strukturach związanych z rządem londyńskim zapewniało jej wsparcie Polskiego Państwa Podziemnego oraz finansowanie. Rada otrzymywała środki nie tylko od Delegatury Rządu, ale także od organizacji żydowskich za granicą i od obywateli. Funkcjonowała w stolicy do chwili wybuchu Powstania Warszawskiego, a potem kontynuowała działalność w mniejszym zakresie w Milanówku pod Warszawą aż do stycznia 1945 roku.

Zobacz także

2024-02-23, godz. 13:00 IPN: projekt edukacyjny o Wandzie Madlerowej Postaci Wandy Madlerowej, organizatorki tajnego nauczania, więźniarki Ravensbruck, był poświęcony projekt edukacyjny IPN w Lublinie, skierowany do młodzieży… » więcej 2024-02-23, godz. 10:30 79. rocznica zakończenia okupacji niemieckiej w Poznaniu Dziś 79. rocznica zakończenia okupacji niemieckiej w Poznaniu. 23 lutego 1945 roku był ostatnim dniem walk o miasto. Uroczystości z okazji tej rocznicy odbędą… » więcej 2024-02-23, godz. 11:00 Szczątki ponad 276 osób odnaleziono na terenie b. obozu jenieckiego Stalag II Szczątki cywili, w tym kobiet i dzieci, prawdopodobnie także powstańców warszawskich, odnaleziono na terenie byłego niemieckiego obozu jenieckiego Stalag… » więcej 2024-02-23, godz. 09:00 165 lat temu zmarł Zygmunt Krasiński, wybitny poeta i pisarz epoki romantyzmu 165 lat temu, 23 lutego 1859 roku, zmarł Zygmunt Krasiński, wybitny poeta, pisarz i myśliciel epoki romantyzmu. Autor dramatu metafizycznego "Nie-boska komedia"… » więcej 2024-02-23, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 23 lutego » więcej 2024-02-22, godz. 13:00 210 lat temu urodził się Oskar Kolberg, wybitny etnograf, badacz polskiego folkloru 210 lat temu, 22 lutego 1814 roku, urodził się Oskar Kolberg, wybitny etnograf, badacz polskiego folkloru, a także kompozytor. Był jednym z pionierów badań… » więcej 2024-02-22, godz. 12:00 Obchody 214. rocznicy urodzin Fryderyka Chopina w Warszawie Wystawa, spektakle i warsztaty dla dzieci, a także recitale fortepianowe i koncert w Filharmonii Narodowej - w ten sposób przez tydzień w Warszawie obchodzona… » więcej 2024-02-22, godz. 11:00 214 lat temu urodził się Fryderyk Chopin 214 lat temu, 22 lutego 1810 roku (podawane są także inne daty), w Żelazowej Woli urodził się Fryderyk Chopin, uznawany za najwybitniejszego polskiego kompozytora… » więcej 2024-02-22, godz. 09:00 W Opolu wystawa z okazji 100-lecia I Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech. Jej bohaterkami są kobiety - żony, matki, sanitariuszki, nauczycielki, działaczki, walczące słowem i czynem o polski Śląsk. » więcej 2024-02-22, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 22 lutego » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »