Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 105 lat temu wprowadzono biało-czerwoną szachownicę…
2023-12-01, 09:00 Autor: IAR/O.Kłosińska/D.Panek/K.Koziełł/dok.

105 lat temu wprowadzono biało-czerwoną szachownicę, znak polskiego lotnictwa wojskowego

Szachownica lotnicza stosowana w lotnictwie polskim w latach 1918–1921 [Grafika: wikipedia/domena publiczna]
Szachownica lotnicza stosowana w lotnictwie polskim w latach 1918–1921 [Grafika: wikipedia/domena publiczna]
105 lat temu, 1 grudnia 1918 roku, wszedł w życie rozkaz wprowadzający biało-czerwoną szachownicę, jako standardowe oznaczenie polskich samolotów wojskowych. Dokument określał zarówno wielkość i kształt szachownicy, jak i układ kolorów na niej. Mimo to przez pierwsze lata od jej wprowadzenia występowała w kilku wariantach. Dopiero po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej oraz reorganizacji lotnictwa w 1921 nastąpiło jej usystematyzowanie. We ustanowionej wówczas formie szachownica obowiązywała do 1993 roku, kiedy wprowadzono dużą zmianę - odwrócono ją o 90 stopni, tak by była zgodna z zasadami heraldyki.
Pierwotnie instrukcja mówiła, że kolor biały będzie malowany w prawym górnym i lewym dolnym rogu, patrząc na szachownicę. Jednak zgodnie z zasadami heraldyki, kolory powinny być odwrócone, ponieważ określano je patrząc od strony herbu, a nie "na herb”. Dlatego właśnie od 1993 kolor biały znajduje się w lewym górnym i prawym dolnym rogu.

Twórcą znaku jest lotnik Stefan Stec, który - zgodnie z obowiązującym wówczas zwyczajem - ozdobił swoją maszynę, Albatrosa D.III, godłem osobistym. Była nim właśnie wymyślona przez niego biało-czerwona szachownica. Kiedy pilot tak oznaczonym dwupłatowcem przyleciał w połowie listopada 1918 roku do Warszawy z meldunkiem z oblężonego Lwowa, dowódca lotnictwa, podpułkownik Hipolit Łossowski, uznał, że szachownica spełnia wszystkie kryteria, jakie powinien mieć znak przynależności państwowej: jest oryginalna, ma polskie barwy i łatwo można ją namalować na skrzydłach i kadłubie.

Przed wprowadzeniem szachownicy zdobyczne samoloty malowano na kilka sposobów. W Krakowie w miejsce austriackich oznaczeń byłego zaborcy stosowano białe kwadraty, na które nanoszono literę "Z” w kolorze czerwonym. We Lwowie samoloty oznaczano biało-czerwonymi pasami, natomiast na maszynach przejętych od Niemców w Warszawie zamalowywano krzyże, a na ich miejscu malowano tarcze z kolorami białym i czerwonym. Podczas II wojny światowej samoloty, którymi latali polscy piloci po klęsce wrześniowej, miały wymalowane szachownice obok znaków sił państw, w których służyli.

Za zgodą Ministerstwa Obrony Narodowej polski skoczek narciarski Kamil Stoch wystąpił na XXII Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w Soczi w 2014 roku w kasku z szachownicą lotniczą. W obu konkursach uzyskał tytuły mistrza olimpijskiego.

Zobacz także

2024-02-23, godz. 09:00 165 lat temu zmarł Zygmunt Krasiński, wybitny poeta i pisarz epoki romantyzmu 165 lat temu, 23 lutego 1859 roku, zmarł Zygmunt Krasiński, wybitny poeta, pisarz i myśliciel epoki romantyzmu. Autor dramatu metafizycznego "Nie-boska komedia"… » więcej 2024-02-23, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 23 lutego » więcej 2024-02-22, godz. 13:00 210 lat temu urodził się Oskar Kolberg, wybitny etnograf, badacz polskiego folkloru 210 lat temu, 22 lutego 1814 roku, urodził się Oskar Kolberg, wybitny etnograf, badacz polskiego folkloru, a także kompozytor. Był jednym z pionierów badań… » więcej 2024-02-22, godz. 12:00 Obchody 214. rocznicy urodzin Fryderyka Chopina w Warszawie Wystawa, spektakle i warsztaty dla dzieci, a także recitale fortepianowe i koncert w Filharmonii Narodowej - w ten sposób przez tydzień w Warszawie obchodzona… » więcej 2024-02-22, godz. 11:00 214 lat temu urodził się Fryderyk Chopin 214 lat temu, 22 lutego 1810 roku (podawane są także inne daty), w Żelazowej Woli urodził się Fryderyk Chopin, uznawany za najwybitniejszego polskiego kompozytora… » więcej 2024-02-22, godz. 09:00 W Opolu wystawa z okazji 100-lecia I Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech. Jej bohaterkami są kobiety - żony, matki, sanitariuszki, nauczycielki, działaczki, walczące słowem i czynem o polski Śląsk. » więcej 2024-02-22, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 22 lutego » więcej 2024-02-21, godz. 15:00 Wystawa pt. „Władysław Kozielsko-Bytomski” Już od 29 lutego w Muzeum Ziemi Kozielskiej nowa wystawa czasowa pt. Władysław Kozielsko-Bytomski. » więcej 2024-02-21, godz. 13:00 Powstanie warszawskie w dokumentach z Archiwum IPN – warsztaty dla nauczycieli Archiwum IPN zaprasza nauczycieli i edukatorów na cykl warsztatów pt. Powstanie warszawskie w dokumentach z Archiwum IPN. Zajęcia realizowane są we współpracy… » więcej 2024-02-21, godz. 12:00 Portret Adama Stanisława Naruszewicza” powrócił do Wilanowa Obraz „Portret Adama Stanisława Naruszewicza” utracony w czasie II wojny światowej powrócił do zbiorów Muzeum Pałacu Króla Jana III w warszawskim W… » więcej
34567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »