Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 168 lat temu zmarł Adam Mickiewicz
2023-11-26, 09:00 Autor: IAR/E.Leo/O.Kłosińska/K.Koziełł/dok.

168 lat temu zmarł Adam Mickiewicz

Adam Mickiewicz [Jan Mieczkowski/domena publiczna/wikipedia]
Adam Mickiewicz [Jan Mieczkowski/domena publiczna/wikipedia]
168 lat temu, 26 listopada 1855 roku, zmarł Adam Mickiewicz, poeta i pisarz epoki romantyzmu, autor dramatu "Dziady" i epopei narodowej "Pan Tadeusz", jeden z trzech wieszczów uznawanych za najwybitniejszych twórców polskiej poezji romantycznej. W tym gronie znaleźli się też Juliusz Słowacki i Zygmunt Krasiński.
Adam Mickiewicz bywa nazywany "poetą przeobrażeń" i "słowiańskim bardem". Jego twórczość wywarła wpływ na rozwój polskiej literatury, a także świadomość narodową, kulturę i sztukę. Do dziś stanowi źródło inspiracji artystycznej.

W jego bogatym dorobku znalazły się między innymi powieść poetycka "Konrad Wallenrod", napisana w trakcie zsyłki do Rosji, "Sonety krymskie", ukazujące tęsknotę za ojczyzną, i słynna "Oda do młodości". Mickiewicz jest też autorem "Ballad i romansów" oraz "Ksiąg narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego". Pisał przypowieści moralno-filozoficzne, teksty krytyczno-literackie i zajmował się przekładami, w tym dzieł George'a Byrona.

Jako główny reprezentant Wielkiej Emigracji przez ponad 20 lat aktywnie działał w polskich środowiskach patriotycznych w Paryżu. W latach 1839-1840 był profesorem literatury łacińskiej w szwajcarskiej Lozannie, a następnie objął katedrę języków słowiańskich w College de France, gdzie wygłaszał tzw. prelekcje paryskie. Na jego wykłady uczęszczało wielu znanych twórców i myślicieli. Był też prezesem Wydziału Historycznego Towarzystwa Literackiego w Paryżu.

Adam Mickiewicz zmarł 26 listopada 1855 roku w Konstantynopolu (obecnie Stambuł), gdzie tworzył legion polski do walki z carską Rosją. Trumnę z ciałem poety przetransportowano do Francji i pochowano na największej polskiej nekropolii w Montmorency, a w 1890 roku przeniesiono do ojczyzny i złożono na Wawelu w krypcie Wieszczów Narodowych.

(więcej)

Urodził się 24 grudnia 1798 roku w Nowogródku na Litwie. Dzieciństwo i wczesną młodość spędził w rodzinnym dworku. Tam poznał liczne ludowe baśnie, podania i legendy, głównie dzięki służbie, rekrutującej się z okolicznego chłopstwa. Te ludowe motywy wykorzystywał potem w swej twórczości.

W okresie studiów na uniwersytecie wileńskim był współzałożycielem i działaczem tajnego patriotycznego Towarzystwa Filomatycznego, a następnie bardziej radykalnego Zgromadzenia Filaretów. Literackim wyrazem doświadczeń z tamtego okresu jest między innymi "Pieśń filaretów" i "Oda do młodości".

Po wykryciu organizacji przez carskie władze Adam Mickiewicz, wraz z grupą przyjaciół, został aresztowany i zesłany do Rosji. Mieszkał w Petersburgu, Odessie i Moskwie, odbył podróż na Krym. Napisał wtedy "Sonety krymskie" i "Konrada Wallenroda". Był już wówczas znanym poetą, przyjaźnił się między innymi z Aleksandrem Puszkinem i dekabrystami.

W 1829 roku opuścił Rosję i udał się w podróż po Europie. Odwiedził między innymi Niemcy, Włochy i Szwajcarię. W Berlinie słuchał wykładów filozoficznych Hegla. W 1831 roku przyjechał do Wielkopolski z zamiarem przekroczenia granicy i udania się do ogarniętego powstaniem Królestwa Polskiego, lecz ostatecznie pozostał w Dreźnie. Tam powstała III część dramatu romantycznego "Dziady", w której Mickiewicz połączył problematykę polityczno-historyczną z metafizyczną. Z Drezna udał się do Paryża, gdzie osiadł na stałe. W 1834 roku ożenił się z Celiną Szymanowską, z którą miał sześcioro dzieci.

W Paryżu zaangażował się w działalność wśród polskich emigrantów. Uczęszczał na spotkania, pisał liczne artykuły, redagował "Pielgrzyma Polskiego", pełnił funkcję wiceprezesa Towarzystwa Historyczno-Literackiego, a także należał do zarządu Biblioteki Polskiej. W 1834 roku ukazało się pierwsze wydanie "Pana Tadeusza", epopei, będącej wyrazem tęsknoty za utraconą ojczyzną, w której poeta przedstawił pełną nostalgii i humoru wizję Polski szlacheckiej. W liście do Juliana Ursyna Niemcewicza w maju 1833 roku donosił: "Piszę teraz poema wiejskie, w którym staram się zachować pamiątkę dawnych naszych zwyczajów i skreślić jakkolwiek obraz naszego życia wiejskiego: łowów, zabaw, bitew, zajazdów".

Z powodu radykalnych poglądów politycznych i społecznych Mickiewicza, a także w związku z propagowaniem idei towianizmu, poeta został zawieszony w funkcji wykładowcy uniwersyteckiego. W czasie Wiosny Ludów w 1848 roku utworzył we Włoszech legion polski. Po powrocie do Paryża został współzałożycielem i redaktorem pisma "Trybuna Ludów", jednak wskutek interwencji ambasady rosyjskiej działalność wydawnictwa została zawieszona, a poetę objęto nadzorem policyjnym.

Zmarł 26 listopada 1855 roku, prawdopodobnie na cholerę, choć nie brakowało sugestii, że został otruty.

Zobacz także

2024-02-10, godz. 15:00 104 lata temu odbyły się zaślubiny Polski z Bałtykiem 104 lata temu, 10 lutego 1920 roku, odbyły się zaślubiny Polski z Bałtykiem. Tego dnia w Pucku generał broni Józef Haller, dowódca Frontu Pomorskiego, wrzucił… » więcej 2024-02-10, godz. 13:45 105 lat temu po raz pierwszy zebrał się Sejm Ustawodawczy 105 lat temu, 10 lutego 1919 roku, Tymczasowy Naczelnik Państwa Józef Piłsudski otworzył pierwszą sesję Sejmu Ustawodawczego. Ten jednoizbowy Sejm, wybrany… » więcej 2024-02-10, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 10 lutego » więcej 2024-02-09, godz. 21:15 Cykl filmowy IPN-u kolejny odcinek Można już oglądać kolejny odcinek cyklu filmowego Instytutu Pamięci Narodowej "Polacy ratujący Żydów - Nie tylko Ulmowie". Tym razem poświęcony jest… » więcej 2024-02-09, godz. 13:00 25 lat temu zmarł profesor Aleksander Gieysztor, wieloletni dyrektor Zamku Królewskiego 25 lat temu, 9 lutego 1999 roku, zmarł profesor Aleksander Gieysztor, historyk, jeden z najbardziej cenionych polskich mediewistów, wykładowca Uniwersytetu… » więcej 2024-02-09, godz. 11:00 81 lat temu oddział UPA wymordował mieszkańców polskiej wsi Parośla 81 lat temu, 9 lutego 1943 roku, oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii wymordował mieszkańców polskiej wsi Parośla w powiecie sarneńskim na Wołyniu. Zginęło… » więcej 2024-02-09, godz. 09:00 84. rocznica pierwszej masowej deportacji Polaków na Wschód 84 lata temu, w nocy z 9 na 10 lutego 1940 roku, rozpoczęła się pierwsza z czterech masowych deportacji Polaków na Sybir, przeprowadzona przez Sowietów, którzy… » więcej 2024-02-09, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 9 lutego » więcej 2024-02-08, godz. 13:00 15 lutego w Muzeum Auschwitz polska premiera filmu „Strefa interesów” Polska premiera filmu „Strefa interesów”, uhonorowanego Grand Prix na festiwalu w Cannes i pięciokrotnie nominowanego do Oscara, odbędzie się 15 lutego… » więcej 2024-02-08, godz. 11:00 84 lata temu Niemcy utworzyli getto żydowskie w Łodzi 84 lata temu, 8 lutego 1940 roku, Niemcy utworzyli getto żydowskie w Łodzi. Założone jako pierwsze na okupowanych ziemiach polskich, zostało zlikwidowane… » więcej
56789
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »