Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 105 lat temu zakończyły się polsko-ukraińskie…
2023-11-22, 11:00 Autor: IAR/O.Kłosińska/K.Koziełł/dok.

105 lat temu zakończyły się polsko-ukraińskie walki o Lwów

Z walk z Ukraińcami w obronie polskości Lwowa... Lwów, listopad 1918. [ fot. Ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego]
Z walk z Ukraińcami w obronie polskości Lwowa... Lwów, listopad 1918. [ fot. Ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego]
Zwycięstwem Polaków 105 lat temu, 22 listopada 1918 roku, zakończyły się polsko-ukraińskie walki o Lwów. Były częścią jednej z kilku wojen o granice, jakie Polska stoczyła po odzyskaniu niepodległości. Wojsko polskie, wspierane przez mieszkańców miasta, w tym młodzież nazwaną później Orlętami Lwowskimi, odniosło zwycięstwo po trzech tygodniach starć. Ukraińcy zostali wyparcia ze Lwowa, choć potyczki trwały jeszcze do wiosny 1919 roku.
Miasto od XIV wieku należało do Polski. W pierwszych latach wieku XX było trzecim największym miastem na ziemiach polskich, po Warszawie i Łodzi. Zamieszkiwało je ponad 200 tysięcy ludzi, z czego Ukraińcy stanowili około czterdziestotysięczną mniejszość. Konflikt ukraińsko-polski istniał od końca XIX wieku. Zaczął narastać pod koniec I wojny światowej, wskutek ożywienia ukraińskich dążeń niepodległościowych. 19 października 1918 roku Ukraińska Rada Narodowa uchwaliła we Lwowie utworzenie państwa w Galicji Wschodniej, a 31 października podjęto decyzję o rozpoczęciu działań zbrojnych przeciwko Polakom stanowiącym większość mieszkańców miasta. Atak nastąpił 1 listopada.

Ukraińska ofensywa była możliwa dzięki temu, że wycofujący się stamtąd austriaccy zaborcy militarnie wsparli siły ukraińskie, przekazując im cały arsenał broni i amunicji. Z kolei polska społeczność w mieście w pierwszych dniach listopada była odcięta od jakiejkolwiek pomocy militarnej, bo odrodzona Polska dopiero powstawała. Nie istniały jeszcze polskie siły, ośrodki władzy były rozproszone albo pozbawione autorytetu. W tej sytuacji za broń chwycili mieszkańcy miasta. W starciach o Lwów po stronie polskiej brało udział z bronią w ręku lub w służbach pomocniczych ponad 6 tysięcy osób, w tym niemal 450 kobiet. Ponad 1400 obrońców Lwowa nie miało ukończonych 17 lat.

Odsiecz oddziałów Wojska Polskiego, dowodzonych przez podpułkownika Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza (od 1924 - generał), dotarła do Lwowa 20 listopada. Ostateczna bitwa o miasto rozegrała się dzień później. 22 listopada, po ciężkich bojach, cały Lwów był już w polskich rękach. Próba przejęcia władzy przez Ukraińców zakończyła się fiaskiem.

W walkach o Lwów zginęło lub zmarło od ran 439 żołnierzy i członków wojskowej służby sanitarnej, w tym 12 kobiet. 120 poległych było uczniami, a 76 - studentami wyższych uczelni. Spoczywają na Cmentarzu Obrońców Lwowa, nazywanym też Cmentarzem Orląt Lwowskich. Nekropolia została wzniesiona w latach 20. ubiegłego wieku jako część Cmentarza Łyczakowskiego.

Walki o Lwów były częścią polsko-ukraińskiej wojny o ziemie między Sanem a Zbruczem. Zakończyła się w lipcu 1919 roku, gdy wojska polskie wyparły siły ukraińskie za Zbrucz. Po odzyskaniu niepodległości Polska prowadziła jednocześnie kilka wojen o swoje granice. Poza polsko-ukraińską w latach 1918-1919, także z Niemcami (powstanie wielkopolskie i trzy powstania śląskie), z Litwinami, Czechami i z Rosją bolszewicką.

(więcej)

Opanowanie Lwowa przez Polaków nie zakończyło walk o miasto. Aż do wiosny 1919 roku było ono okrążone przez żołnierzy ukraińskich. Walki toczyły się na przedmieściach, a sam Lwów znajdował się pod ostrzałem artyleryjskim. Był prawie całkowicie pozbawiony wody i energii elektrycznej.

21 marca 1919 roku Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego wydało rozkaz wstrzymania wszelkich akcji zaczepnych do czasu powrotu do kraju Armii Hallera, którą zamierzano wykorzystać w walkach o Lwów. Polska ofensywa rozpoczęła się w połowie maja 1919 roku. Osiem dni później, 22 maja, oddziały ukraińskie obawiając się okrążenia, wycofały się, kończąc półroczne oblężenie.

Zobacz także

2024-02-16, godz. 11:00 "Encyklopedia Solidarności. Opozycja w PRL 1976-1989" Piąty tom wydawnictwa "Encyklopedia Solidarności. Opozycja w PRL 1976-1989" zostanie zaprezentowany w lubelskim oddziale Instytutu Pamięci Narodowej. W publikacji… » więcej 2024-02-16, godz. 09:00 83. rocznica pierwszego zrzutu cichociemnych na teren okupowanej Polski [DŹWIĘK] W Warszawie uczczono 83. rocznicę pierwszego zrzutu cichociemnych na teren okupowanej Polski. » więcej 2024-02-16, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 16 lutego » więcej 2024-02-15, godz. 16:00 Muzeum Auschwitz zorganizuje „Akademię dla nauczycieli z Polski” Seminarium „Akademia dla nauczycieli z Polski” przygotowuje należące do Muzeum Auschwitz centrum edukacyjne. Jego dyrektor Andrzej Kacorzyk zapowiedział… » więcej 2024-02-15, godz. 14:00 Asperger - zbrodniarz zwany "przyjacielem dzieci" Hans Asperger brał udział w eksterminacji dzieci. Był jednym z austriackich lekarzy, który uczestniczyli w zbrodniach na pacjentach szpitali psychiatrycznych… » więcej 2024-02-15, godz. 11:45 45 lat temu wybuch zniszczył warszawską Rotundę 45 lat temu, 15 lutego 1979 roku, potężny wybuch gazu zniszczył warszawską Rotundę, w której mieściła się placówka PKO Banku Polskiego. Zginęło 49… » więcej 2024-02-15, godz. 09:00 83. rocznica pierwszego zrzutu cichociemnych na teren okupowanej Polski 83 lata temu, w nocy z 15 na 16 lutego 1941 roku, na teren okupowanego kraju zostali zrzuceni pierwsi cichociemni, czyli polscy żołnierze elitarnej jednostki… » więcej 2024-02-15, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 15 lutego » więcej 2024-02-14, godz. 15:16 Obchody 82. rocznicy powstania Armii Krajowej w Opolu Była największą armią podziemną podczas II wojny światowej. Dokładnie 82 lata temu Związek Walki Zbrojnej został przekształcony w Armię Krajową. Przed… » więcej 2024-02-14, godz. 09:00 Uroczystości 82. rocznicy przekształcenia Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową w Polsce 82 lata temu Związek Walki Zbrojnej został przekształcony w Armię Krajową. Jest ona uważana za największe i najlepiej zorganizowane podziemne wojsko w okupowanej… » więcej
7891011
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »