Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 368 lat temu rozpoczęło się szwedzkie oblężenie…
2023-11-18, 09:00 Autor: IAR/E.Leo/E.Porycka/dok.

368 lat temu rozpoczęło się szwedzkie oblężenie klasztoru na Jasnej Górze

Obrona Jasnej Góry na obrazie Januarego Suchodolskiego [rys. wikipedia/domena publiczna]
Obrona Jasnej Góry na obrazie Januarego Suchodolskiego [rys. wikipedia/domena publiczna]
368 lat temu, 18 listopada 1655 roku, rozpoczęło się szwedzkie oblężenie klasztoru paulinów na Jasnej Górze. Trwało do końca grudnia. Wojska szwedzkie pod dowództwem generała Burcharda Müllera, po kilku nieudanych próbach ostrzelania klasztoru, poniosły dotkliwe straty i zostały zmuszone do odwrotu. Obrona klasztoru stała się najbardziej utrwalonym w polskiej świadomości historycznej epizodem z okresu "potopu szwedzkiego".
Dla Polaków miała wielkie znaczenie moralne. Było to pierwsze, spektakularne zwycięstwo militarne odniesione nad uznawaną za niepokonaną armią szwedzką, rzutujące na dalsze losy wojny polsko-szwedzkiej. Wielu historyków jest zdania, że obrona Jasnej Góry stanowiła przełom w zmaganiach wojennych.

Załoga klasztoru stawiała opór przez blisko 6 tygodni. Na czele obrońców Jasnej Góry stał przeor klasztoru ojciec Augustyn Kordecki. Wywiózł on cudowny obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, a na Jasnej Górze zawiesił jego kopię. Mimo "listu żelaznego”, gwarantującego nietykalność klasztoru, Szwedzi zażądali wpuszczenia swoich wojsk na jego teren.

Siły polskie, zgromadzone przez ojca Kordeckiego, składały się ze 160 żołnierzy, 50 puszkarzy, 20 szlachciców i 70 zakonników i były nieporównywalnie mniejsze od szwedzkich, liczących ponad 3 tysiące żołnierzy. Mimo to, przeor odrzucił trzy propozycje kapitulacji. W rezultacie, po licznych walkach i kilku nieudanych próbach ostrzelania klasztoru, w nocy z 26 na 27 grudnia Szwedzi odstąpili od jego oblężenia i odtrąbili odwrót. Powodem był rozkaz wyruszenia do Prus Królewskich i wsparcia walczących tam oddziałów.

Obrona klasztoru na Jasnej Górze w 1655 roku była punktem zwrotnym w wojnie, którą kilka miesięcy wcześniej król Szwecji Karol X Gustaw wypowiedział Rzeczypospolitej. Celem było objęcie panowania nad Morzem Bałtyckim. Zbrojny najazd Szwedów na nasz kraj przeszedł do historii jako "potop szwedzki", bo najeźdźcy niszczyli i palili całe wioski i miasta, grabiąc mienie i dobra kultury, a także łamiąc wszelkie prawa.

Polska, zaangażowana w wojnę z najazdem rosyjskim i osłabiona powstaniami kozackimi, nie zdołała odeprzeć militarnie najazdu, dlatego pierwsze miesiące "potopu" były pasmem szwedzkich sukcesów. Dopiero później znaczący opór stawili chłopi i mieszczanie, do których dołączyła szlachta. Sytuację zmieniła zwycięska obrona klasztoru na Jasnej Górze. Od tej pory kraj ruszył do walki z najeźdźcą i szala zwycięstwa przechyliła się na naszą stronę.

"Potop", nazywany też "drugą wojną północną", przerodził się w konflikt zbrojny na skalę europejską. Wzięli w nim udział Duńczycy, Brandenburczycy, Węgrzy, Polacy i Szwedzi. Zakończył się pokojem podpisanym w Oliwie, 3 maja 1660 roku.
Wojna ta stała się w XIX wieku inspiracją dla Henryka Sienkiewicza, który poświęcił jej część słynnej Trylogii, zatytułowanej "Potop". Napisana podczas zaborów "ku pokrzepieniu serc" Polaków cieszyła się ogromną popularnością.

Zobacz także

2024-02-09, godz. 21:15 Cykl filmowy IPN-u kolejny odcinek Można już oglądać kolejny odcinek cyklu filmowego Instytutu Pamięci Narodowej "Polacy ratujący Żydów - Nie tylko Ulmowie". Tym razem poświęcony jest… » więcej 2024-02-09, godz. 13:00 25 lat temu zmarł profesor Aleksander Gieysztor, wieloletni dyrektor Zamku Królewskiego 25 lat temu, 9 lutego 1999 roku, zmarł profesor Aleksander Gieysztor, historyk, jeden z najbardziej cenionych polskich mediewistów, wykładowca Uniwersytetu… » więcej 2024-02-09, godz. 11:00 81 lat temu oddział UPA wymordował mieszkańców polskiej wsi Parośla 81 lat temu, 9 lutego 1943 roku, oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii wymordował mieszkańców polskiej wsi Parośla w powiecie sarneńskim na Wołyniu. Zginęło… » więcej 2024-02-09, godz. 09:00 84. rocznica pierwszej masowej deportacji Polaków na Wschód 84 lata temu, w nocy z 9 na 10 lutego 1940 roku, rozpoczęła się pierwsza z czterech masowych deportacji Polaków na Sybir, przeprowadzona przez Sowietów, którzy… » więcej 2024-02-09, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 9 lutego » więcej 2024-02-08, godz. 13:00 15 lutego w Muzeum Auschwitz polska premiera filmu „Strefa interesów” Polska premiera filmu „Strefa interesów”, uhonorowanego Grand Prix na festiwalu w Cannes i pięciokrotnie nominowanego do Oscara, odbędzie się 15 lutego… » więcej 2024-02-08, godz. 11:00 84 lata temu Niemcy utworzyli getto żydowskie w Łodzi 84 lata temu, 8 lutego 1940 roku, Niemcy utworzyli getto żydowskie w Łodzi. Założone jako pierwsze na okupowanych ziemiach polskich, zostało zlikwidowane… » więcej 2024-02-08, godz. 10:00 40 lat temu został zamordowany Piotr Bartoszcze, lider rolniczej Solidarności 40 lat temu, między 7 a 8 lutego 1984 roku, został zamordowany Piotr Bartoszcze, działacz opozycji antykomunistycznej, jeden z przywódców NSZZ Rolników Indywidualnych… » więcej 2024-02-08, godz. 09:00 73 lata temu został stracony Zygmunt Szendzielarz "Łupaszka" 73 lata temu, 8 lutego 1951 roku, w warszawskim więzieniu na Mokotowie został stracony Zygmunt Szendzielarz "Łupaszka", major kawalerii Wojska Polskiego i Armii… » więcej 2024-02-08, godz. 07:30 Kalendarium historyczne 8 lutego » więcej
910111213
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »