Radio Opole » Kraj i świat
2022-05-21, 11:30 Autor: PAP

Czechy/ Venclova: sytuacja w Rosji jest gorsza niż w Związku Radzieckim

Litewski poeta, były sowiecki dysydent Tomas Venclova powiedział w Pradze, podczas dyskusji organizacji Gulag.cz, która blisko współpracuje z rosyjskim Memoriałem, że Rosja "cofnęła się" i panująca tam sytuacja jest gorsza niż w czasach Związku Radzieckiego. Przyznał, że nie spodziewał się agresji na Ukrainę.

Venclova opowiadał o sytuacji w ZSRR w latach 60. i 70. ubiegłego stulecia. O pozbawieniu prawa udziału w kulturze kraju osób nieprawomyślnych, którzy nie zgadzali się z jedynie obowiązującą ideologią. Stwierdził, że wielu młodych ludzi straciło iluzje po inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację w 1968 roku, a on sam ten proces przeszedł już wcześniej w związku z likwidacją powstania węgierskiego w 1956 r.


Venclova i inni dysydenci znaleźli się w ZSRR na marginesie życia społecznego, a przede wszystkim kulturalnego. Część jego kolegów i przyjaciół z zakładanych po 1975 roku Komitetów Helsińskich, dopominających się przestrzegania podstawowych praw człowieka w ZSRR, trafiało na przymusowe leczenie psychiatryczne. Innym udawało się wydawać podziemną literaturę, tak zwane samizdaty, i szmuglować ją zagranicę. Jeszcze inni, w tym Venclova, wyemigrowali na Zachód.


Głównym tematem dyskusji, w której obok Venclovy uczestniczył historyk literatury z Uniwersytetu w Nowym Jorku Jasza Klots, była kwestia docierania do zachodniej opinii publicznej ruchów dysydenckich z czasów sowieckich oraz obecnej, antyputinowskiej i antywojennej opozycji w Rosji. Klots stwierdził, że rosyjscy przeciwnicy wojny i Putina mają gorszy dostęp do najważniejszych tytułów w Stanach Zjednoczonych niż Tomas Venclova, gdy trafił na emigrację do USA. Wówczas miał on okazję przemawiać przed jedną z komisji Kongresu USA.


Klots podkreślił, że mimo wysiłków jego i kolegów z rosyjskiej diaspory w USA, kwestia przestrzegania praw człowieka w Rosji nie jest głównym tematem w mediach. "Widzę różnicę między tym, co było przed 40 laty, a tym, jak obecnie postrzega się przestrzeganie praw człowieka w Rosji" - stwierdził.


Venclova podkreślił, że aktualnie bardzo popularnym jest twierdzenie o poparciu ze strony prawie wszystkich Rosjan dla Putina, a co za tym idzie "wszyscy Rosjanie są winni". Jego zdaniem tak samo mówiono o Niemcach, że wszyscy popierają Hitlera. Przypomniał, że to poparcie skończyło się w 1945 roku. Jego zdaniem obecna sytuacje w Rosji przypomina okres z początku pierwszej wojny światowej, gdy po obu stronach frontów wyrażano dla niej poparcie. "Po kilku latach doszło do zmiany i teraz, może za kilka miesięcy, rok lub dwa sytuacja się zmieni, a poparcie Rosjan dla wojny będzie malało" - uznał.


Pytany przez PAP o dalsze postępowanie rosyjskich środowisk przeciwnych wojnie, stwierdził, że potrzebna jest cierpliwość. "Jak człowiek coś robi, to zawsze coś z tego wynika" - powiedział.


Venclova w rozmowie z PAP stwierdził, że ma wrażenie, iż współcześnie Internet, sieci społecznościowe lub YouTube mają teraz mniejsze oddziaływanie w Rosji niż kiedyś samizdat w ZSRR. "To się z czasem zmieni. W czasach sowieckich mówiono o podziemnych drukach, że nie dają nadziei, a z biegiem czasu okazało się, że dają efekty" - powiedział PAP.


Przyznał też, że przez dwadzieścia lat wydawało mu się, że takie działania w Rosji nie mogą się zdarzyć. "Pod wieloma aspektami sytuacja w Rosji jest gorsza niż w czasach ZSRR" - ocenił.


Były sowiecki dysydent powiedział, że jeden z ukraińskich pisarzy, kompletnie zszokowany tym, co zobaczył w Buczy, uznał, że zbrodnie tam popełnione są świadectwem prawdziwej kultury rosyjskiej, a wszyscy, którzy mówią o Puszkinie lub Bułhakowie, są po stronie zabójców. Zdaniem Venclovy takie podejście jest błędem, ale to samo można powiedzieć o okresie nazizmu. Według niego wiele osób, gdy poznało skalę zbrodni w Auschwitz, twierdziło, że jest to świadectwo prawdziwej niemieckiej kultury, a kto mówił o Goethem i Schillerze, stawał po stronie zabójców.


Venclova uznał, że jedno i drugie twierdzenie jest błędem, ale on rozumiem tego ukraińskiego pisarza. "Gdybym widział Buczę, to pewnie powiedziałbym to samo" - zakończył.


Z Pragi Piotr Górecki (PAP)


ptg/ zm/


Kraj i świat

2024-08-01, godz. 16:50 Turcja/ Władze: wśród wymienionych w Ankarze osób jest Ilja Jaszyn i Niemiec Rico Krieger Wśród osób wymienionych w czwartek w Ankarze jest rosyjski opozycjonista Ilja Jaszyn, obywatel Niemiec Rico Krieger i skazany w Niemczech były agent FSB Wadim… » więcej 2024-08-01, godz. 16:50 Paryż/kajakarstwo górskie - Polaczyka zabraknie w finale K1 Mateusz Polaczyk nie awansował do olimpijskiego finału slalomu K1 w kajakarstwie górskim. Reprezentant Polski zajął w półfinale 13. miejsce. Walka o medale… » więcej 2024-08-01, godz. 16:50 "New York Times": szef Hamasu zginął od ładunku podłożonego miesiące wcześniej Szef Hamasu Ismail Hanije zginął w Teheranie od ładunku podłożonego miesiące wcześniej w budynku chronionym przez rządowy Korpus Strażników Rewolucji… » więcej 2024-08-01, godz. 16:50 Dolnośląskie/ Rusza niwelacja terenu pod inwestycję Intela W czwartek przekazano plac budowy firmie, która ma przygotować teren pod inwestycję firmy Intel w podwrocławskiej gminie Miękinia. Jeden z największych producentów… » więcej 2024-08-01, godz. 16:50 Ekstraklasa piłkarska - Bośniak z Rakowa na wypożyczeniu Raków Częstochowa poinformował o wypożyczeniu jednego z bramkarzy do klubu ze Słowacji. Chodzi o 20-letniego Muhameda Sahinovica, który trafił pod Jasną… » więcej 2024-08-01, godz. 16:40 Politycy oddali cześć walczącym i poległym w Powstaniu Warszawskim Politycy różnych opcji oddali w czwartek hołd uczestnikom Powstania Warszawskiego, w 80. rocznicę jego wybuchu. W internetowych wpisach podkreślili nierówność… » więcej 2024-08-01, godz. 16:40 Marszałek Sejmu o powstańcach warszawskich: uczą, że przegrana może oznaczać zwycięstwo (opis) Powstańcy uczą nas, że wynik jest czymś innym niż rezultat, że przegrana może oznaczać zwycięstwo - powiedział przed pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego… » więcej 2024-08-01, godz. 16:40 W. Brytania/ „Daily Mail”: rosyjski portal z fake newsami podsycał zamieszki w Southport Rosyjski portal z fake newsami podsycał zamieszki, które wybuchły po zabiciu w Southport przez nożownika trzech dziewczynek, rozsiewając fałszywe informacje… » więcej 2024-08-01, godz. 16:40 Ekstraklasa piłkarska - Cracovia pozyskała pomocnika Besiktasu Ajdin Hasic został nowym piłkarzem Cracovii - poinformował krakowski klub, występujący w ekstraklasie. Bośniacki pomocnik był związany z Besiktasem Stambuł… » więcej 2024-08-01, godz. 16:30 Paryż/tenis - Świątek: po prostu zawaliłam... Iga Świątek nie ukrywała ogromnego rozczarowania po półfinałowej porażce 2:6, 5:7 w igrzyskach olimpijskich w Paryżu z Chinką Qinwen Zheng. Po meczu porozmawiała… » więcej
74757677787980
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »