Radio Opole » Muzyka » Felietony muzyczne » Czy godzi się... poprawiać mistrza?
2017-06-04, 21:58 Autor: Małgorzata Ślusarczyk

Czy godzi się... poprawiać mistrza?

Chaconne d-moll BWV 1004 J.S. Bacha, fragment [fot. www.imslp.org]
Chaconne d-moll BWV 1004 J.S. Bacha, fragment [fot. www.imslp.org]
Ile razy można poprawiać mistrza? Takie pytanie można sobie zadać, kiedy natrafia się na coraz to nowsze wersje tego samego utworu. Kto ma odwagę by jakkolwiek przerabiać samego Johanna Sebastiana Bacha!? Odpowiedź brzmi: wybitni kompozytorzy późniejszych epok. Czyżby w historii nowożytnej muzyka ponownie stała się dyscypliną sportową, a twórcy stanęli w wyścigu? Niekoniecznie.

Transkrypcja, to zjawisko w muzyce, oznaczające opracowanie utworu muzycznego na inny, niż pierwotnie instrument (oczywiście równie dobrze w obu przypadkach może być to głos wokalny lub dowolny zespół). Mianem transkrypcji określa się też efekta takich "przeróbek". Już sama definicja sugeruje, że nie jest to żaden zamach na spuściznę danego twórcy. Należy wręcz pójść o krok dalej. Dla wielu twórców, tworzenie transkrypcji to hołd złożony innemu kompozytorowi. Oczywiście transkrypcji dokonuje się też (dziś chyba częściej niż w przeszłości) z przyczyn prozaicznych, kiedy popularyzacja dzieła nie idzie w parze ze składem wykonawczym, jakim się dysponuje. Pozostańmy jednak przy hołdzie. Twórczość Bacha, mimo upływu czasu, nie przestaje zaskakiwać. Zmyślność i doskonałość w każdym detalu nie mogły nie odcisnąć piętna na kompozytorach wieków późniejszych. Nie tylko Felix Mendelssohn-Bartholdy, któremu w dużej mierze dziś możemy zawdzięczać znajomość dzieł Bacha, pozostawał pod silnym wpływem lipskiego kantora. Doskonała twórczość "boskiego Bacha" jest wdzięcznym materiałem dla rozwijania muzycznej wyobraźni i ćwiczeń w zakresie instrumentacji. Jeśli kompozytor uzyskał niezrównaną polifonię za sprawą jednego, z natury raczej melodycznego instrumentu, jakim są skrzypce (4 palce na 4 strunach), to jakie cuda można osiągnąć za sprawą fortepianu (10 palców na 88 klawiszach), nie mówiąc o całej orkiestrze? Tak też się stało - w wielkim skrócie rzecz ujmując - z Chaconną, ostatnim ogniwem Partity d-moll BWV 1004 przeznaczonej na skrzypce solo. Felix Mendelssohn-Bartholdy (1809-1847), Robert Schumann (1810-1856), Johannes Brahms (1833-1897) czy Ferruccio Busoni (1866-1924), to zaledwie kilka nazwisk, a lista jest znacznie dłuższa. Stała się też inspiracją do letniego cyklu w audycji "Opolskie klasycznie". Czy rzeczywiście kolejne transkrypcje odpowiadają na pytanie "co by było, gdyby w dawnych wiekach istniało silnie respektowane prawo autorskie"? A może raczej sprawiają, że nieśmiertelność muzyki Bacha zyskuje nowe oblicze? Warto przekonać się samemu.

Zobacz także

2017-09-25, godz. 10:54 "Mocne Granie" - to były wyjątkowe urodziny w opolskim amfiteatrze Druga taka okazja najprawdopodobniej się nie zdarzy. Ci, którzy postanowili przyjść na piątkowy, jubileuszowy koncert Radia Opole: "Mocne Granie", na pewno ni ... » więcej 2017-09-18, godz. 13:01 Legendy polskiego rocka zagrają na urodzinach Radia Opole Kiedy planowaliśmy skład koncertu rocznicowego Radia Opole, chcieliśmy podarować naszym słuchaczom nie tylko zestaw kilkunastu utworów po prostu odegranych na ... » więcej 2017-08-16, godz. 15:12 Przebojowa "Duma" Andrzeja Nowaka i Złych Psów już we wrześniu na winylu! „Duma” Andrzeja Nowaka i Złych Psów to album doskonale znany słuchaczom Radia Opole. Chociaż płyta trafiła do oficjalnej sprzedaży 9 czerwca, mieliśmy przyjem ... » więcej 2017-08-08, godz. 11:47 Klasyczne rozterki Jak mówić o muzyce, jak ją nazywać i określać? To rozterki, które pojawiają się, gdy trochę mocniej wchodzi się w muzyczny świat. Słabość do muzyki "Bacha, Be ... » więcej 2017-07-24, godz. 23:50 Muzyka zawsze jest rozrywką. O zaskakujących obliczach wiolonczeli Nie tak dawno przeżyliśmy jeden z koncertów urodzinowych zorganizowany pod budynkiem Radia Opole. Co wspólnego może mieć to wydarzenie z zakończoną właśnie IV ... » więcej 2017-07-11, godz. 11:54 Mozart: do kotleta czy na półce z rockiem? Podczas niedzielnego (09.07) koncertu promenadowego, w którym dominowała muzyka Mozarta, trudno było oprzeć się wrażeniu, że na chwilę wróciliśmy do czasów ws ... » więcej 2017-06-21, godz. 18:07 Echo w Pokoju W jednej ze scen "Pana Tadeusza": "(...) wszystkim się zdawało, że Wojski wciąż gra jeszcze, a to echo grało". W niewielkiej miejscowości o wdzięcznej nazwie ... » więcej 2017-06-14, godz. 14:47 Nowa płyta zespołu HORYZONT to konsekwentna kontynuacja debiutu Pochodzący z Nysy zespół, jest jednym z najbardziej wyrazistych w naszym regionie. Muzycy mają masę pomysłów i determinacji, czego dowodem jest drugi już albu ... » więcej 2017-05-29, godz. 14:09 Gitarowe brzmienie i dobre melodie. Pop-rockowy Sen promuje debiutancki album Opolsko-wrocławski zespół Sen pokazuje, jak szybko polscy muzycy potrafią się uczyć na światowych wzorcach. Nie jest to jednak naśladownictwo, ale próba połąc ... » więcej 2017-05-11, godz. 12:13 Współpraca Radia Opole i szkoły muzycznej przyniosła niezwykły album. Zapis koncertu jubileuszowego z okazji 70-lecia ... » więcej
7891011
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »