Radio Opole » W cztery oczy » Nasze rozmowy » Prof. Krzysztof Zuba i dr Marek Kawa o kompetencjach…
2019-10-17, 10:01 Autor: Marek Świercz

Prof. Krzysztof Zuba i dr Marek Kawa o kompetencjach senatu

Prof Krzysztof Zuba "W cztery oczy" (17.10.2019)
Prof. Krzysztof Zuba, politolog z Uniwersytetu Opolskiego, znawca polskiego systemu politycznego.
- Senat jest ustrojowo słabo uposażony, nie jest graczem, który może cokolwiek blokować. Radość opozycji z przejęcia Senatu jest o tyle uzasadniona, że mamy przekaz medialny o zwycięstwie, to fakt, ale to zwycięstwo nie będzie miało skutków ustrojowych. Senat nie ma kompetencji, które pozwalałyby w sposób istotny blokować decyzje Sejmu, konstytucja czegoś takiego nie przewiduje - stwierdził w rozmowie "W cztery oczy" prof. Krzysztof Zuba, politolog z Uniwersytetu Opolskiego.

Jak tłumaczy nasz gość, wystarczy popatrzeć na formalny tekst procedowania ustaw.
- Projekt ustawy staje się ustawą po trzecim czytaniu, co znaczy, że do Senatu nie trafia projekt, ale ustawa. Senat może wprowadzić poprawki do takiej ustawy albo zaproponować jej odrzucenie w całości. Sejm odrzuca jednak propozycje Senatu bezwzględną większością głosów. To połowa głosów plus jeden przy obecności co najmniej połowy posłów. To nie ma istotnego znaczenia, bo jak zwłaszcza pokazała ostatnia kadencja, posłów wstrzymujących się jest niewielu - tłumaczył prof. Zuba.
Senat ma co prawda inicjatywę ustawodawczą, ale przygotowany przez niego projekt ustawy (przy czym musi to być inicjatywa całego Senatu a nie grupy senatorów) trafia do Sejmu i podlega normalnemu procedowaniu.

Prof. Zuba zwraca jednak uwagę na to, że Senat ma 30 dni na wniesienie poprawek do ustaw przygotowanych przez Sejm. A to może oznaczać, że skończy się ekspresowe uchwalanie prawa, bo zdominowany przez opozycję Senat może wymusić merytoryczną debatę i opóźnić legislacyjny proces.

- A to byłoby dla naszej debaty publiczne dobre - ocenia Zuba. - W tej kadencji Senat nie wprowadził poprawek do 75 procent ustaw, czyli był maszynką do głosowania. I to się teraz może zmienić, Senat może wrócić do roli organu poprawiającego prawo.
Naszego gościa zapytaliśmy, na ile zmieni się sytuacja, jeśli opozycji uda się wygrać wybory prezydenckie.

- To będzie ogromna zmiana. O ile poprawki Senatu łatwo odrzucić, to prezydent ma w rękach bombę atomową w postaci veta. Odrzucenie veta wymaga większości trzech piątych głosów, co oznacza, że dla rządzącej ekipy jest nieosiągalne, o ile nie pozyska ona wsparcia części posłów opozycyjnych. Profity z posiadania własnego prezydenta są o wiele większe - wyjaśnia prof. Zuba.
Dr Marek Kawa "Poglądy i osądy" (17.10.2019)
Dr Marek Kawa, amerykanista z Uniwersytetu Opolskiego.

- Demokracja amerykańska to świetnie przemyślana demokracja. Działa na zasadzie check and ballance, czyli wzajemnej kontroli instytucji publicznych. Nie tylko dwie izby parlamentu kontrolują się nawzajem, ale mamy także kolegium elektorskie, które decyduje o wyborze prezydenta i stanowi swego rodzaju bufor legislacyjny pilnujący wyborców, którzy nie zawsze kierują się racjonalnymi przesłankami. Jest on swego rodzaju zabezpieczeniem przed jakimiś szaleńczymi decyzjami wyborców. Także amerykański senat jest podzielony na trzy kadencje - kadencja trwa sześc lat, ale co dwa lata wymienia się jedną trzecią senatorów - mówi dr Marek Kawa, amerykanista z Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Janusza Korczaka w Warszawie.

Zdaniem naszego gościa, amerykańska demokracja jest bardzo dobrze przemyślana.

- Prezydent jest bardzo mocno kontrolowany przez Senat, wszystkie proponowane przez niego zmiany personalne, także w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego, muszą być zatwierdzane przez Senat. I o ile proces impeachmentu, czyli odwołania prezydenta, jest wszczynany przez Izbę Reprezentantów, to decyzję podejmuje Senat większością dwóch trzecich głosów - mówi Kawa.


Jego zdaniem, o dojrzałości amerykańskiego systemu decyduje także to, że choć taki proces wszczęto w stosunku do kilku prezydentów, to do usunięcia żadnego z nich nie doszło. Najbliżej utraty stanowiska był Richard Nixon po aferze Watergate, ale ostatecznie sam zrezygnował. Teraz proces ten wszczęto wobec prezydenta Donalda Trumpa, któremu zarzuca się, że próbował wykorzystać relacje z Ukrainą do skompromitowania Joe Bidena, prawdopodobnego rywala w następnych wyborach prezydenckich.

Kawa uważa, że Amerykanom udało się stworzyć stabilny system, w którym jest miejsce i na władzę federalną, i na władzę poszczególnych legislatur stanowych. Ta autonomia stanów jest tak duża, że mogą w nich obowiązywać odmienne prawa: począwszy od wysokości podatków po karę śmierci.

- I to, paradoksalnie, nie osłabia Stanów Zjednoczonych, ale raczej wzmacnia mocarstwową pozycję tego państwa. Sprawdzona i w pewnym sensie zaskorupiała demokracja po prostu bardzo dobrze działa i decyduje o stabilności państwowej machiny - mówi nasz gość.

Zobacz także

2020-11-27, godz. 09:14 Tomasz Zawadzki o zmianach w rozkładach jazdy autobusów Porannym gościem Radia Opole był Tomasz Zawadzki, naczelnik Wydziału Komunikacji w opolskim ratuszu. Rozmawialiśmy o zmianach w rozkładach jazdy autobusów… » więcej 2020-11-26, godz. 08:40 Zbigniew Kubalańca o kondycji finansowej opolskich instytucji kulturalnych O kondycji finansowej opolskich instytucji kulturalnych i konkursie na dyrektora Muzeum Śląska Opolskiego rozmawialiśmy o poranku z wicemarszałkiem regionu… » więcej 2020-11-25, godz. 09:10 Tomasz Kostuś o "Czarnej Księdze PiS" – Stawię się na debacie, jestem do dyspozycji wojewody i tych, którzy chcieliby się zmierzyć z rozliczeniem Zjednoczonej Prawicy, ale uważam, że to nie… » więcej 2020-11-24, godz. 08:42 Grzegorz Adamczyk o zakazie handlu w niedzielę Powoli przyzwyczajamy się, że niedziela jest dniem wolnym. Chcemy, by praca w ten dzień była dopuszczalna tylko tam, gdzie jest to konieczne. Handel można… » więcej 2020-11-23, godz. 09:15 Violetta Porowska o ostatnich obradach sejmu oraz o „Czarnej Księdze PiS” – To było jasne i oczywiste, kara zawieszenia ma ten atrybut, że kiedyś się kończy – mówiła w porannej rozmowie „W cztery oczy” Violetta Porowska… » więcej 2020-11-20, godz. 09:12 Roman Kolek o sytuacji w centrum rehabilitacji w Korfantowie Z wielkim zaskoczeniem przyjąłem tę informację - powiedział w porannej rozmowie Roman Kolek, wicemarszałek województwa, zapytany o to jak przyjął informację… » więcej 2020-11-19, godz. 11:45 Grzegorz Czapla z OIP w Opolu o pracy w trakcie pandemii – Obecnie bardzo dużo pracy mamy w związku z napływającymi pytaniami dotyczącymi np. pracy zdalnej podczas kwarantanny – powiedział w porannej rozmowie… » więcej 2020-11-18, godz. 09:27 Ks. Arnold Dreschler o trudnej sytuacji w jakiej znaleźli się podopieczni Caritas jak i pielęgniarki środowiskowe – Dysponujemy 140 pielęgniarkami dyplomowanymi, 10% z nich jest na kwarantannie. Pielęgniarek nam stale brakuje, ale epidemia na nas specjalnie nie odcisnęła… » więcej 2020-11-17, godz. 08:52 Sabina Nowosielska o projektach budżetowych na kolejny rok w czasach koronawirusa Co roku jest trudno przewidzieć, co będzie w przyszłym roku. Dlatego co roku zmienia się budżet. Trudno powiedzieć co będzie w 2021 roku, bo nie wiemy jak… » więcej 2020-11-16, godz. 09:46 Janusz Kowalski o wagonówce i funduszach unijnych Porannym gościem był Janusz Kowalski, wiceminister aktywów państwowych i poseł Solidarnej Polski, a rozmawialiśmy o opolskiej wagonówce i kwestii powiązania… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »