Radio Opole » Kraj i świat
2024-07-06, 08:30 Autor: PAP

Tajwan/ Pionierska monografia relacji Tajwanu i Polski od 1636 roku

Relacje tajwańsko-polskie od 1636 roku po współczesność obejmuje monografia "Klucze Świata – Tajwan i Polska między wielkimi mocarstwami" Wei-Yun Lin. "Tożsamość i kultura Tajwanu jest mieszanką tak jak Bubble Tea, dlatego chciałabym, aby Polacy mogli je bliżej poznać" – powiedziała PAP badaczka.

Licząca ponad 600 stron książka wydana w języku chińskim w Tajpej zwiera historię relacji polsko-tajwańskich datowanych od 1636 r., kiedy to na wyspę przybył pierwszy Polak jezuita Wojciech Męciński. Zakończenie monografii to czasy współczesne – opisano m.in. badania nad Tajwanem prowadzone przez dr. Bogdana Zemanka na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz relacje wideo z Tajwanu polskiego podróżnika Wojciecha Siryka zamieszczone na YouTubie.


"Wśród opisujących Tajwan przez cztery stulecia znajdują się duchowni, wojskowi, dziennikarze, artyści, ale też biznesmeni, naukowcy, podróżnicy, marynarze... każdy inny od drugiego. Zauważyłam, że mają oni skłonność zwracać uwagę na dwie rzeczy: na naturę i ludzi. Opisy są drobiazgowe, ale interesują ich ważne rzeczy" – stwierdziła Wei-Yun Lin.


Jednocześnie autorka zauważyła, że w swoich relacjach Polacy mylili się, pisząc, że "Tajwan to część Chin albo dobre Chiny, że brakuje mu własnej kultury i tożsamości". "Tymczasem Tajwan jest od dawna unikalnym bytem. Pojęcie narodu tajwańskiego sięga co najmniej lat 30. XX w. Ma własną kulturę, tożsamość, które nie są tylko chińskie, japońskie, amerykańskie, austronezyjskie, tylko są tajwańskie. Tajwan to mieszanina tego wszystkiego, mieszamy i tworzymy coś innego, nowego, własnego, tak jak w Bubble Tea, która jest tutaj dobrą metaforą" – wyjaśniła.


Pytana o to, czego dowiedzą się Tajwańczycy, czytając monografię, odpowiedziała, że książka wskaże, jak bliskie są więzi między narodami. "Polska jest między Zachodem i Wschodem Europy, a Tajwan jest między USA a Rosją i Chinami. To bycie na skrzyżowaniu polityki i geografii może być złym losem, ale też dobrą szansą. Wszystko zależy, jak toczy się ruletka świata i jak my gramy, czasem zależy coś od nas, a czasem nie. I tu właśnie jest pies pogrzebany" – powiedziała Wei-Yun Lin.


"Dawniej myślałam, że i Polska, i Tajwan są ofiarami wielkich mocarstw, ale kiedy patrzę na to, jak te państwa grają, jak handlowały ze sobą w latach 1970-1980, a potem jak walczyły o demokrację, żeby przetrwać i wygrać dla siebie wolność, szacunek i uznanie, jak próbowały żyć w trudnych czasach, zobaczyłam ich siły i przestałam uważać je za ofiary. Długo to przerabiałam. Myślę, że wielu Tajwańczyków i Polaków nie przepracowało tego i mają syndrom połączenia dumy i niskiej samooceny. Aby to przerobić, potrzebna jest wiedza o historii" – dodała rozmówczyni PAP.


Według Wei-Yun Lin Tajwańczycy i Polacy wiedzą o sobie wciąż za mało choć - jak zaznaczyła - mieszkańcy wyspy wiedzą o Polsce trochę więcej. "Dla Polaków, czyli dla zwykłego Kowalskiego, ale też dla sinologów czy badaczy stosunków międzynarodowych, Tajwan tkwi wciąż w jakimś lustrze ciągle niewyraźnym. W mojej ocenie dla większości Polaków Tajwan to +najbardziej niebezpieczne miejsce na świecie+, +zaraz wybucha tu trzecia wojna światowa+, +Tajwan to część Chin+ albo +Tajwan to marionetka USA+. Mało kto z Polski próbuje patrzeć na Tajwan twarzą w twarz” – twierdzi autorka.


"Wzajemne zrozumienie i wsparcie są niemożliwe, jeśli nie wchodzimy w dialog. Rozmawiając z Polakami, odkryłam, że jest możliwość głębszego wzajemnego zrozumienia. To daje mi odwagę i nadzieję. Nie powinniśmy zamykać się w sobie, ale trzeba rozmawiać, wymieniać zdanie, nawet jeśli są konflikty i kłótnie, niezgody, to jest OK” – wyjaśniła.


Monografia zawiera pierwsze studium toponimów o nazwie Tajwan i Formoza, czyli portugalskiej nazwy wyspy, w Polsce. Autorka odkryła pierwszy "Tajwan" w Polsce już w 2009 r. Podczas intensywnych badań prowadzonych od 2019 do 2023 r. znalazła ich 48, w tym zarówno nazwy oficjalne, jak i nieoficjalne. Te ostatnie określają m.in. obszary na peryferiach miast lub wsi, budynki akademii policyjnej, las przy lotnisku, trasy kolejowe czy restauracje. W opinii Wei-Yun Lin większość toponimów pojawiła się w latach od 1950 do 1980 i mają związek z okresem zimnowojennym. Jak zauważyła, najczęściej określano tak miejsca, które są daleko od centrum.


"Na Tajwanie nie ma toponimów dotyczących Polski, jest natomiast żart internetowy, idiom, że kiedy wydarza się coś wprawiającego w zakłopotanie, to mówi się, że +uciekam do Polski+, +kupię bilet do Polski+ lub +jestem już w Polsce+. To też wzięło się z tego, że Polska wydaje się Tajwańczykom daleko. Ale Polska wcale nie jest daleko, tak samo Tajwan nie jest daleko od Polski. Mamy wspólną historię od 1636 do dziś. Chcę, żeby wszyscy o tym wiedzieli” – dodała autorka monografii.


Książka pod angielskim tytułem "The Keys of the World: Taiwan and Poland between Great Powers" została wydana przez prestiżowe tajwańskie wydawnictwo Avanguard Publishing House i jest dostępna również jako e-book.


Marta Zabłocka(PAP)


mzb/ fit/ wus/


Kraj i świat

2024-07-06, godz. 14:10 Ekstraklasa piłkarska – wygrana Korony Kielce w sparingu Występujący w ekstraklasie piłkarze Korony Kielce wygrali 6:1 (2:1) w sobotnim meczu kontrolnym z pierwszoligowym Górnikiem Łęczna. Spotkanie rozegrano na… » więcej 2024-07-06, godz. 14:10 Tatry/ Śmiertelny wypadek na Orlej Perci Ratownicy TOPR na pokładzie śmigłowca przetransportowali do Zakopanego ciało młodego turysty, który spadł w przepaść idąc Orlą Percią pomiędzy Pośrednim… » więcej 2024-07-06, godz. 14:00 Ekstraklasa piłkarska - zwycięski sparing Motoru Beniaminek ekstraklasy Motor Lublin wygrał spotkanie kontrolne z drugoligową Resovią Rzeszów 1:0 (1:0). » więcej 2024-07-06, godz. 14:00 Armenia i USA przeprowadzą wspólne manewry w dniach 15-24 lipca Armenia i Stany Zjednoczone przeprowadzą wspólne ćwiczenia wojskowe w dniach 15-24 lipca - poinformowało w sobotę armeńskie ministerstwo obrony. Odbędą… » więcej 2024-07-06, godz. 13:50 Ekstraklasa piłkarska - zwycięstwo GKS Katowice w sparingu z Odrą Opole Beniaminek ekstraklasy GKS Katowice pokonał w sobotnim sparingu pierwszoligową Odrę Opole 2:0 (0:0). Mecz rozegrano na obiekcie drużyny ze stolicy woj. ś… » więcej 2024-07-06, godz. 13:50 Przywódcy Chin i Indii gratulują prezydentowi elektowi Iranu Przywódca Chin Xi Jinping i premier Indii Narendra Modi pogratulowali w sobotę reformiście Masudowi Pezeszkianowi zwycięstwa w II turze wyborów prezydenckich… » więcej 2024-07-06, godz. 13:50 Ekstraklasa piłkarska - Widzew - Banik Ostrawa 2:1 w sparingu Piłkarze występującego w ekstraklasie Widzewa Łódź pokonali w Opalenicy w meczu sparingowym czwarty zespół czeskiej ekstraklasy Banik Ostrawa 2:1. » więcej 2024-07-06, godz. 13:50 W. Brytania/ Resort obrony: Rosja zaostrza kontrolę nad przekazem medialnym Rosja nasila działania w celu usuwania aplikacji i usług telekomunikacyjnych, które pozwalają jej obywatelom na dostęp do niezależnych oraz zagranicznych… » więcej 2024-07-06, godz. 13:40 Paryż – trener polskich siatkarek ogłosił skład Trener reprezentacji Polski siatkarek Stefano Lavarini podał w sobotę listę 13 zawodniczek, które pojadą na igrzyska olimpijskie w Paryżu - poinformował… » więcej 2024-07-06, godz. 13:40 Paryż - trener reprezentacji Finlandii koszykarzy Tuovi: przykro mi po meczu z Polską (wywiad) „Przykro mi, przepraszam” - powiedział w wywiadzie dla PAP Lassi Aleksi Tuovi, trener reprezentacji Finlandii koszykarzy, która po wyeliminowaniu polskiej… » więcej
10111213141516
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »