Radio Opole » Kultura i rozrywka
2014-04-18, 12:54 Autor: Radio Opole

Skąd przykicał wielkanocny zając?

Przynosi prezenty na Wielkanoc. Dawniej pełnił funkcję magiczną. W mitologii germańskiej symbolizował płodność i witalność. – To właśnie w kulturze niemieckiej swoje korzenie ma tradycja związana z wielkanocnym zajączkiem. Obecnie jej znaczenie uległo banalizacji – wyjaśnia prof. Teresa Smolińska.

- Zając w mitach indogermańskich występował jako symbol światła i wiosennej odnowy. Generalnie w kulturze prapragermańskiej jako zwierzę, które jest niezwykle płodne, chowa się w bruzdach ziemi, pozostaje w bliskim związku z ziemią, był symbolem ciągłej odnowy życia – dodaje prof. Smolińska.

Jak podkreśla nasza rozmówczyni, na Górnym Śląsku zajączek pojawił się w okresie międzywojennym. Dawniej szczególnie popularny był w tej części Wielkopolski, która była pod zaborem pruskim.

Jak wygląda tradycja z związana z zającem rozdającym prezenty?

- Dla zająca szykuje się gniazdka w ogrodzie, w sadzie. Są one wypełnione specjalnie dla dzieci jajeczkami – wyjaśnia prof. Smolińska. – Po II wojnie światowej to były takie jajeczka nie najlepszej jakości z lukrowanego cukru i kolorowane na różne sposoby. Dzieci szukały tych jajeczek, sądząc, że to zając je przynosi. Później cukrowe jajeczka wątpliwej jakości smakowej zastąpiono różnego rodzaju innymi słodyczami i ozdobami wielkanocnymi. Im bliżej naszych czasów do tego koszyczka czy gniazdeczka wkłada się kolorowe mydełka czy różne kolonialne rzeczy – dodaje prof. Smolińska

Jak dawniej wyglądał zwyczaj szukania prezentów, które przynosił zajączek?

- Pamiętam moje wielokrotne rozmowy ze zmarłym już twórcą ludowym Jerzym Lipką z Gogolina, który przypominał o symbolice tego zajączka – kontynuuje opowieść prof. Smolińska. – Otóż pan Jerzy jeszcze jako mały chłopiec musiał biec do sadu, bo tylko na zewnątrz, poza domem ten zając przychodził. Zanim można było szukać gniazdka zająca, należało opukiwać drzewa. To było magiczne zachowanie, bo należało uderzać w te drzewa, potrząsać gałęziami, żeby je budzić do życia, żeby je w ten sposób mobilizować do obfitego dawania owoców. Mówił mi pan Lipka, że małe dzieci uderzały tylko w pień drzewa. Młodzieńcy natomiast potrząsali gałęziami. Dla młodzieży gniazdka były umiejscowione na drzewie, natomiast dla maluchów gdzieś tam na przykład pod krzakiem agrestu – dodaje prof. Smolińska.

 Katarzyna Zawadzka

Kultura i rozrywka

2023-06-18, godz. 15:08 Kiedyś wieś, dziś dzielnica. Sławice świętują 800 lat 800-lecie istnienia świętują Sławice, niegdyś wieś w gminie Dąbrowa, od 2017 roku XII dzielnica Opola. Położone w dorzeczu Odry oraz Potoku Prószkowskiego… » więcej 2023-06-17, godz. 19:00 Prace absolwentów "plastyczniaka" dostępne na wystawie w GSW To kolejna prezentacja prac absolwentów Publicznego Liceum Plastycznego w Opolu. W Galerii Sztuki Współczesnej dostępna jest wystawa pod tytułem ,,Moja odpowiedź… » więcej 2023-06-17, godz. 09:00 O bł. kardynale Stefanie Wyszyńskim w różnych formach. Ogłoszono konkurs Do połowy września (15.09) można nadsyłać prace plastyczne, literackie oraz muzyczne na konkurs 'Społeczna krucjata miłości bł. kardynała Stefana Wyszyńskiego'… » więcej 2023-06-16, godz. 20:27 Mieszanka dźwięków i stylów podczas koncertu Francisa Tuana w Studiu M Radia Opole [ZDJĘCIA] Polsko-wietnamski artysta wystąpił wraz z zespołem w legendarnym Studiu M im. SBB w Radiu Opole. Fransis Tuan zaprezentował utwory ze swojej najnowszej płyty… » więcej 2023-06-16, godz. 17:59 Dziecięce teatry z całej Polski na występach w Opolu. Ruszyły "Miniatury 2023" W Opolskim Teatrze Lalki i Aktora rozpoczęło się 21. Ogólnopolskie Forum Teatrów Dziecięcych i Młodzieżowych 'Miniatury 2023'. Czternaście zespołów… » więcej 2023-06-16, godz. 17:57 "Prezent urodzinowy" w Filharmonii Opolskiej Teatr Capitol z Warszawy wystąpi gościnnie w Filharmonii Opolskiej. Aktorzy zagrają przedstawienie Robina Hawdona 'Prezent urodzinowy'. Akcja rozgrywa się… » więcej 2023-06-15, godz. 18:00 Koncertowy maraton w ośrodku kultury w Głubczycach Występ Daryla Strodesa, amerykańskiego gitarzysty grającego blusa, R&B, funk i jazz, koncert pt. ''Ogrody'' oraz zakończenie sezonu artystycznego wokalistów… » więcej 2023-06-15, godz. 13:10 Performatywne czytanie sztuki w Teatrze Jana Kochanowskiego w Opolu Aktorzy Teatru Jana Kochanowskiego w Opolu przygotowali performatywne czytanie sztuki Kristo Šagor 'Kocham cię (Ich Lieb Dich)'. Przedstawienie pokazuje historię… » więcej 2023-06-15, godz. 12:10 Są szczegóły koncertu "Schody do Wolności". Wydawanie wejściówek od poniedziałku Poznaliśmy szczegóły trzeciego koncertu 'Schody do Wolności' w Opolu. Występy zaplanowano za tydzień - w czwartek (22.06) wieczorem. » więcej 2023-06-14, godz. 17:50 Noc pełna kultury w Opolu. Zapraszają wszystkie instytucje 42 wydarzenia na kilka godzin - tak zapowiada się tegoroczna edycja Nocy Kultury w Opolu, która odbędzie się w przyszły piątek (23.06). Imprezy w muzeach… » więcej
87888990919293
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »