Radio Opole » Operacja Dunaj, albo Lech kontra Czech

Posłuchaj cyklu

2018-08-17, 07:54

„Incydent w Jiczynie” – czarna karta z historii interwencji w 1968 roku

Tłum protestujących wokół sowieckich czołgów w pierwszych dniach inwazji [By Engramma.it - Engramma.it, n. 64, agosto 2008, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=18375507 ]
Tłum protestujących wokół sowieckich czołgów w pierwszych dniach inwazji [By Engramma.it - Engramma.it, n. 64, agosto 2008, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=18375507 ]
Operacja Dunaj, albo Lech kontra Czech - odc. 9.
O ile zdecydowana większość zaplanowanych operacji polskich jednostek podczas operacji „Dunaj” przebiegła bez strat dla ludności cywilnej, o tyle jednak zdarzyły się incydenty, które do dziś pozostają powodem do wstydu. Choć podkreślić od razu trzeba, że były to indywidualne wyskoki, najczęściej pijanych lub niezrównoważonych psychicznie żołnierzy, a nie skutek wydanych rozkazów operacyjnych.więcej »
2018-08-16, 07:50

Opolskie ślady operacji „Dunaj”

Barykady i płonący radziecki czołg T-55, 21 sierpnia 1968 [By National Archives (archive.org) - https://archive.org/details/gov.archives.arc.1536420, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=31502243]
Barykady i płonący radziecki czołg T-55, 21 sierpnia 1968 [By National Archives (archive.org) - https://archive.org/details/gov.archives.arc.1536420, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=31502243]
Operacja Dunaj, albo Lech kontra Czech - odc. 8.
Wśród interweniujących w Czechosłowacji jednostek nie zabrakło również oddziałów stacjonujących w okresie pokojowym na terenie województwa opolskiego. Największy wkład wniosła oczywiście, ze względu na swój rozmiar i znaczenie, 10. Sudecka Dywizja Pancerna, dowodzona wówczas przez generała Mariana Kopera. Jednostkę uznawano za sprawdzoną i ideologicznie pewną, opierając to przekonanie na jej udziale w tłumieniu poznańskiego czerwca w 1956 roku. Ponadto pięć lat wcześniej Minister Obrony Narodowej nadał też dywizji imię "Bohaterów Armii Radzieckiej"…więcej »
2018-08-14, 07:51

Czy to była wojna „na serio”?

Oficerowie 27 Pułku Czołgów ludowego Wojska Polskiego w Ilniku (Mělník) [Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to Kerim44 (w oparciu o szablon praw autorskich). - Źródło nie zostało podane w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to praca własna (w oparciu o szablon praw autorskich)., Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3655061 ]
Oficerowie 27 Pułku Czołgów ludowego Wojska Polskiego w Ilniku (Mělník) [Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to Kerim44 (w oparciu o szablon praw autorskich). - Źródło nie zostało podane w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to praca własna (w oparciu o szablon praw autorskich)., Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3655061 ]
Operacja Dunaj, albo Lech kontra Czech - odc. 7.
Z perspektywy półwiecza jednym z podstawowych pytań, które dziś wielu zadaje w kontekście udziału polskich żołnierzy w interwencji w Czechosłowacji, jest pytanie czy to była „wojna na serio”?więcej »
2018-08-13, 07:58

Kain też był bratem, czyli reakcje na inwazję

Mieszkaniec Pragi starający się porozmawiać z żołnierzem radzieckim [By National Archives (archive.org) - https://archive.org/details/gov.archives.arc.1536420, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=31502136 ]
Mieszkaniec Pragi starający się porozmawiać z żołnierzem radzieckim [By National Archives (archive.org) - https://archive.org/details/gov.archives.arc.1536420, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=31502136 ]
Operacja Dunaj, albo Lech kontra Czech - odc. 6.
Społeczeństwo w zajmowanej przez wojska Układu Warszawskiego Czechosłowacji, w swojej przeważającej masie sprzeciwiło się interwencji. Od biernego potępienia przechodziło też często do czynu. Maszerujące kolumny były zatrzymywane. Młody oficer ¬– świeżo upieczony dowódca plutonu czołgów – Tadeusz Oratowski wspomina, że na całej trasie przejazdu, aż do wyznaczonego jego jednostce rejonu zgrupowania, nie napotkano ani jednego kierunkowskazu czy tablic z nazwami miejscowości, ulic, placów lub jakichkolwiek innych informacji ułatwiających orientowanie się podczas jazdy. Natomiast na nawierzchni asfaltowych dróg regularnie, co kilka kilometrów wymalowano napisy informujące o dokładnej liczbie kilometrów do Moskwy, Warszawy i Berlina oraz opatrzono je hasłem "vratse", czyli „wracajcie”.więcej »
2018-08-10, 07:57

Ocena Dubčeka nie jest jednoznaczna, ale dla Czechów i Słowaków zawsze będzie symbolem Praskiej Wiosny

Alexander Dubček [Autor: National Archives (archive.org) – https://archive.org/details/gov.archives.arc.1536420, Volné dílo, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=31525077 ]
Alexander Dubček [Autor: National Archives (archive.org) – https://archive.org/details/gov.archives.arc.1536420, Volné dílo, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=31525077 ]
Operacja Dunaj, albo Lech kontra Czech - odc. 5.
Kluczową postacią w wydarzeniach, które doprowadziły najpierw do praskiej wiosny, a później do interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji jest Alexander Dubček. W jego życiorysie kryje się wiele niespodzianek. Bo oto urodził się 27 listopada 1921 roku w Uhrovcu na Słowacji, ale pierwsze lata życia spędził z rodzicami w Kirgizji. Dla partyjnego aparatczyka to duży plus, gorzej jednak, że jego rodzice poznali się w USA, dokąd wyemigrowali za chlebem.więcej »
2018-08-09, 07:51

Praska Wiosna. Na monolicie uwidoczniły się pęknięcia

Wizyta Dubčeka (w pierwszym rzędzie, pierwszy z lewej) w 1968 roku w Rumunii, rządzonej wówczas przez Nicolae Ceauşescu [By unknown, image comes from the Romanian National Archives - Fototeca online a comunismului românesc, photo #G539, 202/1968, Attribution, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7998710 ]
Wizyta Dubčeka (w pierwszym rzędzie, pierwszy z lewej) w 1968 roku w Rumunii, rządzonej wówczas przez Nicolae Ceauşescu [By unknown, image comes from the Romanian National Archives - Fototeca online a comunismului românesc, photo #G539, 202/1968, Attribution, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7998710 ]
Operacja Dunaj, albo Lech kontra Czech - odc. 4.
Określenie Praska Wiosna młodszym słuchaczom może wydać się mało znajome. Znają za to zapewne takie pojęcia jak egipska wiosna, czy szerzej: arabska wiosna. W ten sposób określano spontaniczne zrywy, do jakich doszło kilka lat temu, mające przywrócić i zagwarantować podstawowe wolności.więcej »
2018-08-08, 07:53

Rolę „głównego jastrzębia” odgrywał Władysław Gomułka

Władysław Gomułka I Leonid Breżniew [By Bundesarchiv, Bild 183-F0417-0001-011 / Kohls, Ulrich / CC-BY-SA 3.0, CC BY-SA 3.0 de, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=5665693 ]
Władysław Gomułka I Leonid Breżniew [By Bundesarchiv, Bild 183-F0417-0001-011 / Kohls, Ulrich / CC-BY-SA 3.0, CC BY-SA 3.0 de, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=5665693 ]
Operacja Dunaj, albo Lech kontra Czech - odc. 3.
Co do tego, że centrum decyzyjne, w którym postanowiono o zbiorowym najechaniu na Czechosłowację, znajdowało się w Moskwie, nie ma wątpliwości. Analiza relacji i dokumentów pokazuje jednak – i nie jest to z pewnością powód do dumy – że rolę „głównego jastrzębia” odgrywał I sekretarz KC PZPR Władysław Gomułka.więcej »
2018-08-07, 14:38

Wielu uwierzyło, że z tego dusznego czerwonego pokoju da się wyjść

Ludzie wznoszący flagę Czechosłowacji po spaleniu radzieckiego czołgu w Pradze [By The Central Intelligence Agency - 10 Soviet Invasion of Czechoslovakia, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=29195095 ]
Ludzie wznoszący flagę Czechosłowacji po spaleniu radzieckiego czołgu w Pradze [By The Central Intelligence Agency - 10 Soviet Invasion of Czechoslovakia, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=29195095 ]
Operacja Dunaj, albo Lech kontra Czech - odc. 2.
Rok 1968 był rokiem wyjątkowym. Nieporównywalnym z żadnym innym. Był to rok, gdy na listach przebojów na kapitalistycznym Zachodzie królował kontrkulturowy manifest „Born To Be Wild” w wykonaniu zespołu Steppenwolf, gdy gitara Beatlesów delikatnie łkała, a Jimmy Hendrix nadał charakteru Dylanowskiej opowieści o wieży, zaczynającej się, jak pamiętamy, od wersu, że musi być stąd jakieś wyjście...więcej »
2018-08-07, 14:33

Operacja Dunaj, czyli jak zaatakowaliśmy Czechosłowację

Tłum protestujących wokół sowieckich czołgów w pierwszych dniach inwazji [By Engramma.it - Engramma.it, n. 64, agosto 2008, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=18375507 ]
Tłum protestujących wokół sowieckich czołgów w pierwszych dniach inwazji [By Engramma.it - Engramma.it, n. 64, agosto 2008, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=18375507 ]
Operacja Dunaj, albo Lech kontra Czech - odc. 1.
Mówi się, że czas leczy rany. I rzeczywiście – im dalej od roku 1968, tym obraz interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, a szczególnie polskich jednostek, bladszy i coraz bardziej nierealny. Bliżej mu dziś do filmu „Operacja Dunaj” – polsko-czeskiego komediodramatu z 2009 roku w reżyserii Jacka Głomba – niż do prawdziwych tragedii, jakie stały za rzeczywistymi akcjami żołnierzy.więcej »
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »