Radio Opole » Kraj i świat
2024-05-24, 12:50 Autor: PAP

Archeolodzy: Poganie znad Bałtyku kupowali konie w Skandynawii, by składać je w ofierze

Bałtyjskie plemiona pogańskie składały ofiary z koni sprowadzanych od schrystianizowanych mieszkańców Skandynawii – wynika z międzynarodowych badań, w których brali udział Polacy.

Badania przeprowadzone przez naukowców z uniwersytetów w Białymstoku (UB) i Cardiff (UC) w Walii (Wielka Brytania) rzucają nowe światło na obrzędowość religijną ostatnich pogan wczesnośredniowiecznej Europy.


Wyniki prac ukazały się w magazynie „Science Advances” (https://www.science.org/doi/epdf/10.1126/sciadv.ado3529?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR01M9T59_ARYmPpFGviA4rolEnhyYRDJbtT0rJmNmgRrqHfLeZetjM3pk4_aem_AdlYM9SzDoO9feOUQWPwcACxuwUCtWr6HUGzJHbxARby5gTf21IkKn58MNy9Gp8FgpnSc-Q0LU9qxHLVFKfe5iF1).


Współautorem publikacji jest archeolog dr hab. Maciej Karczewski z Uniwersytetu w Białymstoku - poinformowała uczelnia w piątkowym komunikacie.


Naukowcy zbadali szczątki 74 koni znalezione w miejscach pochówków na Mazurach, Półwyspie Sambijskim (Obwód królewiecki) i obszarze Litwy. Okazało się, że w późnej epoce wikingów konie transportowano statkami na południowo-wschodnie wybrzeże Bałtyku z terenów dzisiejszej Szwecji lub Finlandii, na odległość do 1500 km. Poganie składali te zwierzęta w ofierze podczas rytuałów pogrzebowych.


„Na podstawie analizy izotopów strontu odkładających się w szkliwie zębów, możliwe jest określenie, w jakiej części świata dany człowiek lub zwierzę spędzili pierwsze lata życia. Ze względu na to, że nasycenie środowiska izotopami strontu w różnych częściach Europy i świata jest różne, aby uzyskać wiarygodne wyniki konieczne jest opracowanie skali porównawczej dla danego regionu – w tym konkretnym przypadku Polski północno-wschodniej” – wyjaśnił cytowany w komunikacie prof. Karczewski.


Z inicjatywy polskiego archeologa poszerzono zakres badań o analizę DNA koni znalezionych w miejscach pochówku. Jak powiedział prof. Karczewski, pierwotne założenia ograniczały się do analizy izotopów strontu, czyli do określenia, czy konie składane w ofierze były pochodzenia lokalnego, czy też zostały sprowadzone z zewnątrz.


We wcześniejszej literaturze przyjmowano – na podstawie wyraźnie zaznaczonych kłów u koni – że w ofierze składano wyłącznie ogiery (samce). U współczesnych koników polskich, najbliższych genetyczne pradziejowym i wczesnośredniowiecznym tarpanom (ten typ koni składano w ofierze), wyraźne kły mają tylko samce.


Żeby sprawdzić płeć zwierząt z pochówków, prof. Karczewski, po konsultacji główną autorką badania, dr Katherine McCullough French z Uniwersytetu w Cardiff w Walii (Wielka Brytania), nawiązał współpracę z badaczkami Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego w Balicach. Naukowcy wspólnie wykazali, że budowa tarpanów różniła się w sposób znaczący od współczesnych koników polskich.


„Analiza antycznego DNA koni (…) wykazała, że także klacze były składane w ofierze. Wśród zwierząt ofiarnych na cmentarzysku w Paprotkach na Mazurach klacze stanowiły 40 proc.” – tłumaczył prof. Karczewski.


Ocenił, że artykuł opublikowany w „Science Advances” zmienia dotychczasową perspektywę badań nad obrzędowością religijną ostatnich pogan wczesnośredniowiecznej Europy oraz ich kontaktów z już schrystianizowanymi mieszkańcami Skandynawii.


Dr French podkreśliła: „Biorąc pod uwagę liczbę klaczy w pochówkach, uważamy, że prestiż zwierzęcia pochodzącego z daleka był ważniejszym czynnikiem (wyboru zwierzęcia ofiarnego – PAP), niż jego płeć ".


Zdaniem dr. Richarda Madgwicka z UC, współautora badania, pogańskie plemiona bałtyckie handlowały z chrześcijańskimi sąsiadami, ale opierały się nawracaniu na ich religię. „To podkreśla dynamiczne, złożone relacje między społecznościami pogańskimi i chrześcijańskimi w tamtych czasach" – zaznaczył.


Składanie ofiar z koni należało do rytuałów religijnych w całej pogańskiej Europie. Najdłużej, bo do XIV w., praktykowano je wśród plemion bałtyjskich. (PAP)


Anna Bugajska


abu/ agt/


Kraj i świat

2024-06-19, godz. 15:00 Podlaskie/ 252,9 mln zł będą kosztować drogi Juszkowy Gród - Zwodzieckie i Tarnopol - Siemianówka 252,9 mln zł będzie kosztować budowa i rozbudowa łącznie ok. 25 km dróg wojewódzkich: Juszkowy Gród - Zwodzieckie oraz Tarnopol - Siemianówka (Podlaskie)… » więcej 2024-06-19, godz. 15:00 LN siatkarek - trudne wyzwanie przed Polkami, na drodze obrończynie trofeum (zapowiedź) Aktualny mistrz Europy Turcja będzie rywalem polskich siatkarek w piątkowym ćwierćfinale Ligi Narodów w Bangkoku. 'Dla mnie Turczynki są w tej chwili najlepszym… » więcej 2024-06-19, godz. 15:00 TK: nowelizacja o NCBR niekonstytucyjna; do głosowania nie dopuszczono dwóch posłów (krótka) Nowelizacja przepisów o NCBR z 26 stycznia br. jest niekonstytucyjna. Do głosowania nie dopuszczono dwóch posłów - Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika… » więcej 2024-06-19, godz. 15:00 "Federa": szpital w Pabianicach odmówił aborcji pacjentce z zagrożeniem zdrowia psychicznego Fundacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny 'Federa' podała szczegóły dotyczące sprawy pacjentki szpitala w Pabianicach, ukaranego przez NFZ za odmowę wykonania… » więcej 2024-06-19, godz. 15:00 UE/ KE objęła procedurą nadmiernego deficytu Polskę i sześć innych krajów (opis) Komisja Europejska objęła w środę procedurą nadmiernego deficytu Polskę i sześć innych krajów unijnych, w tym Francję i Włochy. Ostateczną decyzję… » więcej 2024-06-19, godz. 14:50 ME 2024 - Walukiewicz: to będzie finał dla nas i dla Austriaków Obrońca reprezentacji Polski Sebastian Walukiewicz zdaje sobie sprawę, jaką rangę ma piątkowy mecz w Berlinie z Austrią w piłkarskich mistrzostwach Europy… » więcej 2024-06-19, godz. 14:50 MRiRW: polsko-tunezyjskie rozmowy o współpracy w zakresie handlu żywnością Rozwój współpracy w zakresie handlu towarami rolno-spożywczymi i wymiany doświadczeń w sferze badań i innowacji w rolnictwie - były tematami rozmów wiceministra… » więcej 2024-06-19, godz. 14:50 Ekstraklasa siatkarzy – Niemiec Brehme w Jastrzębskim Węglu Reprezentant Niemiec Anton Brehme został siatkarzem mistrza Polski Jastrzębskiego Węgla. 25-letni środkowy bloku przeniósł się do śląskiego klubu z włoskiej… » więcej 2024-06-19, godz. 14:50 Prokurator chce 8 lat więzienia dla oskarżonej ws. wypadku, w którym zginęło jej dziecko (aktl.) 8 lat więzienia i dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów chce prokuratura dla kobiety oskarżonej o spowodowanie - będąc pod wpływem alkoholu - wypadku… » więcej 2024-06-19, godz. 14:40 Ukraina/ Zełenski: rozmawiałem z Hołownią m.in. o sytuacji na froncie Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski przekazał w środę, że spotkał się z marszałkiem Sejmu Szymonem Hołownią i rozmawiał z nim m.in. o sytuacji na… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »