Radio Opole » Kultura i rozrywka
2014-04-18, 12:54 Autor: Radio Opole

Skąd przykicał wielkanocny zając?

Przynosi prezenty na Wielkanoc. Dawniej pełnił funkcję magiczną. W mitologii germańskiej symbolizował płodność i witalność. – To właśnie w kulturze niemieckiej swoje korzenie ma tradycja związana z wielkanocnym zajączkiem. Obecnie jej znaczenie uległo banalizacji – wyjaśnia prof. Teresa Smolińska.

- Zając w mitach indogermańskich występował jako symbol światła i wiosennej odnowy. Generalnie w kulturze prapragermańskiej jako zwierzę, które jest niezwykle płodne, chowa się w bruzdach ziemi, pozostaje w bliskim związku z ziemią, był symbolem ciągłej odnowy życia – dodaje prof. Smolińska.

Jak podkreśla nasza rozmówczyni, na Górnym Śląsku zajączek pojawił się w okresie międzywojennym. Dawniej szczególnie popularny był w tej części Wielkopolski, która była pod zaborem pruskim.

Jak wygląda tradycja z związana z zającem rozdającym prezenty?

- Dla zająca szykuje się gniazdka w ogrodzie, w sadzie. Są one wypełnione specjalnie dla dzieci jajeczkami – wyjaśnia prof. Smolińska. – Po II wojnie światowej to były takie jajeczka nie najlepszej jakości z lukrowanego cukru i kolorowane na różne sposoby. Dzieci szukały tych jajeczek, sądząc, że to zając je przynosi. Później cukrowe jajeczka wątpliwej jakości smakowej zastąpiono różnego rodzaju innymi słodyczami i ozdobami wielkanocnymi. Im bliżej naszych czasów do tego koszyczka czy gniazdeczka wkłada się kolorowe mydełka czy różne kolonialne rzeczy – dodaje prof. Smolińska

Jak dawniej wyglądał zwyczaj szukania prezentów, które przynosił zajączek?

- Pamiętam moje wielokrotne rozmowy ze zmarłym już twórcą ludowym Jerzym Lipką z Gogolina, który przypominał o symbolice tego zajączka – kontynuuje opowieść prof. Smolińska. – Otóż pan Jerzy jeszcze jako mały chłopiec musiał biec do sadu, bo tylko na zewnątrz, poza domem ten zając przychodził. Zanim można było szukać gniazdka zająca, należało opukiwać drzewa. To było magiczne zachowanie, bo należało uderzać w te drzewa, potrząsać gałęziami, żeby je budzić do życia, żeby je w ten sposób mobilizować do obfitego dawania owoców. Mówił mi pan Lipka, że małe dzieci uderzały tylko w pień drzewa. Młodzieńcy natomiast potrząsali gałęziami. Dla młodzieży gniazdka były umiejscowione na drzewie, natomiast dla maluchów gdzieś tam na przykład pod krzakiem agrestu – dodaje prof. Smolińska.

 Katarzyna Zawadzka

Kultura i rozrywka

2023-06-22, godz. 17:00 Historyczna gra miejska przygotowana przez Archiwum Państwowe Archiwym Państwowe już tradycyjnie na Noc Kultury przygotowuje grę miejską. Tym razem będzie to gra historyczna. Będzie się toczyć w centrum miasta. W… » więcej 2023-06-22, godz. 16:35 Autor książki o muzyce elektronicznej w Opolu Piotr Mulawka - autor pierwszej w Polsce książki o muzyce electro odwiedzi dziś (22.06) Wojewódzką Bibliotekę w Opolu. Będzie mówił o muzyce i swoich… » więcej 2023-06-21, godz. 17:43 Terapia przez sztukę w hospicjum Betania. Obrazy trafią na licytację Wolontariusze PSP nr 20 w Opolu wspólnie z podopiecznymi hospicjum Betania w Opolu tworzyli kolorowe obrazy przedstawiające abstrakcję. Takie zajęcia to forma… » więcej 2023-06-20, godz. 18:34 Na Górze św. Anny uczczono powstańców. Dziś Narodowy Dzień Powstań Śląskich Na Górze św. Anny odbyły się dziś (20.06) uroczystości związane z Narodowym Dniem Powstań Śląskich. To święto upamiętnia uczestników trzech powstań… » więcej 2023-06-20, godz. 15:48 Popiersie Wojciecha Korfantego stanie obok muralu ojców Niepodległej w Opolu Wojciech Korfanty będzie mieć swój pomnik w stolicy regionu. Wojewoda opolski podpisał list intencyjny wspólnie z dyrektorem Instytutu Pamięci Narodowej… » więcej 2023-06-20, godz. 14:00 Grażyna Misiorowska najlepszą aktorką na festiwalu "Dwa Teatry" w Zamościu Aktorka z Opola Grażyna Misiorowska otrzymała nagrodę jury Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej 'Dwa Teatry' w Zamościu. » więcej 2023-06-20, godz. 12:00 Dni Prudnika już w najbliższy weekend. Będzie rock, hip-hop czy poezja śpiewana Bajm, Z.B.U.K.U, Roxanne oraz Pokahontaz - to gwiazdy tegorocznych Dni Prudnika. Wydarzenie odbędzie się w najbliższym weekend (24-25.06). » więcej 2023-06-19, godz. 18:00 Sypnie nagrodami podczas dożynek wojewódzkich. Już można zgłaszać korony i inicjatywę sołecką Można już zgłaszać się do tegorocznej edycji wojewódzkiego konkursu koron dożynkowych. W tym roku w konkursie, który koordynuje departament rozwoju obszarów… » więcej 2023-06-19, godz. 11:30 Opolscy twórcy promowali region w Tokarni. Za nami finał konkursu "Jawor u źródeł kultury" [ZDJĘCIA, FILM] Festiwal 'Jawor u źródeł kultury' już po raz drugi zgromadził twórców ludowych z całej Polski. W tym roku 14 regionalnych rozgłośni Polskiego Radia przywiozło… » więcej 2023-06-18, godz. 16:00 Opolanie wśród twórców ludowych z całej Polski. Korowód w Kielcach [ZDJĘCIA] Laureaci opolskiego etapu ogólnopolskiego konkursu 'Jawor - u źródeł kultury' wzięli udział w barwnym pochodzie, który przemaszerował przez centrum Kielc… » więcej
86878889909192
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »