Radio Opole » Kultura i rozrywka
2024-03-01, 20:00 Autor: Jan Poniatyszyn

Biała: zaginął srebrny skarb synagogi. Trop urywa się we Wrocławiu

Zbiory Izby Regionalnej w Białej [fot. Jan Poniatyszyn]
Zbiory Izby Regionalnej w Białej [fot. Jan Poniatyszyn]
Izba Regionalna w Białej. Eksponat przekazany z Niemiec [fot. Jan Poniatyszyn]
Izba Regionalna w Białej. Eksponat przekazany z Niemiec [fot. Jan Poniatyszyn]
Wnętrze synagogi w Białej z 1929 roku [fot.polska-org.pl]
Wnętrze synagogi w Białej z 1929 roku [fot.polska-org.pl]
Zbiory Izby Regionalnej w Białej [fot. Jan Poniatyszyn]
Zbiory Izby Regionalnej w Białej [fot. Jan Poniatyszyn]
Artefakty z dawnej synagogi przekazano Izbie Regionalnej w Białej. Żydowską świątynię zniszczyli Niemcy podczas nocy kryształowej w 1938 roku. Dotychczas sądzono, że nie zachowały się żadne pozostałości bożnicy. Według przekazów historycznych w synagodze zgromadzono tzw. srebrny skarb.
- Izba Regionalna w Białej znajduje się w zrewitalizowanym, byłym kościele ewangelickim, a opiekuje się nią Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Bialskiej - mówi Patryk Bania, dyrektor tamtejszego Centrum Kultury.

– Idea tej Izby jest taka, że ludzie przekazują zabytki dotyczące historii miasta i gminy. Mamy tutaj zastawy z przedwojennych hoteli w Białej. Są różne dokumenty. Myśleliśmy, że nie ma pozostałości po bialskiej synagodze. Okazało się, że pewna pani, która tutaj mieszkała przed wojną, teraz mieszka w Niemczech, przekazała nam kafel z posadzki oraz dzwoneczek z wejścia do synagogi.

Gminę żydowską w Białej rozwiązano w 1914 roku, gdyż z licznej społeczności tego wyznania zostało zaledwie kilku jej przedstawicieli. Gromadzone tam przez wieki judaika, m.in. srebrne przedmioty liturgiczne trafiają do Prudnika. Powierzone zostają opiece zamożnej rodziny żydowskich fabrykantów. Są w zbiorach kolekcjonera sztuki Josefa Pinkusa. Jego syn Max część tej kolekcji przekazał powstałemu w międzywojniu Muzeum Żydowskiemu we Wrocławiu.

- Ten trop jest wielce prawdopodobny z innej przyczyny, gdyż w każdej synagodze znajduje się fotel Eliasza – opowiada Marcin Husak, dyrektor Muzeum Ziemi Prudnickiej. – Kiedy rozwiązano synagogę bialską krzesło Eliasza, księgi liturgiczne trafiły do żydowskiego seminarium we Wrocławiu. Jego profesorem był Izrael Rabin, twórca pierwszej monografii poświęconej gminie żydowskiej w Białej. Niewykluczone zatem, że te wszystkie rzeczy łącznie ze srebrnym skarbem trafiły finalnie do Wrocławia, a tam trop się urywa.

Zbiory Muzeum Żydowskiego we Wrocławiu skonfiskowało Gestapo w 1939 roku. W olbrzymiej większości zaginęły. Natomiast pozostałością społeczności żydowskiej w Białej jest najlepiej zachowany duży cmentarz tego wyznania na Śląsku.
Patryk Bania
Marcin Husak

Kultura i rozrywka

2021-10-09, godz. 18:15 Historia i potyczki na słowa. Młodzież w debacie oksfordzkiej Jedni bronili tezy, drudzy starali się ją obalić. Do udziału w debacie oksfordzkiej o losach jeńców wojennych, ludności cywilnej i Powstańców Warszawskich… » więcej 2021-10-09, godz. 15:30 18. Dni Kultury Niemieckiej na Śląsku Opolskim zainaugurowane koncertowo i owacyjnie [ZDJĘCIA] Z wypełnioną niemal do ostatniego miejsca widownią i przy dźwiękach muzyki instrumentalnej trzech wybitnych kompozytorów niemieckich - tak zainaugurowane… » więcej 2021-10-09, godz. 13:15 11. Opolski Festiwal Fotografii oficjalnie zainaugurowany [ZDJĘCIA] Sporym zainteresowaniem cieszyło się otwarcie 11. Opolskiego Festiwalu Fotografii (OFF), które połączone było jednocześnie z wernisażami fotograficznymi… » więcej 2021-10-09, godz. 11:00 XXX OFTL: Rekordowa liczba nagród. Wrocław, Poznań i Opole docenione przez festiwalowe jury Trzy teatry zgarnęły najwięcej nagród na jubileuszowym XXX Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu. Jury postanowiło przyznać rekordową liczbę nagród podczas… » więcej 2021-10-09, godz. 08:45 Za nami finałowa gala 19. Festiwalu Filmowego Opolskie Lamy W Narodowym Centrum Polskiej Piosenki wręczono piętnaście nagród, w tym siedem statuetek - lam dla laureatów Grand Prix. Za nami finałowa gala 19. Festiwalu… » więcej 2021-10-09, godz. 07:30 W Noc Bibliotek - MBP w Opolu zaprasza do godziny 23.00 Również Miejska Biblioteka Publiczna w Opolu zaprasza czytelników na wydarzenia z okazji Nocy Bibliotek. Dzisiaj (09.10) biblioteka będzie czynna do godziny… » więcej 2021-10-08, godz. 17:00 Jesienne Targi Miodu i Rękodzieła kończą sezon wystawienniczy w opolskim skansenie Przed nami ostatnia plenerowa impreza w Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu Bierkowicach. W opolskim skansenie trwają przygotowania do Jesiennych Targów Miodu i Rękodzieła… » więcej 2021-10-08, godz. 11:00 XXX Ogólnopolski Festiwal Lalek dobiega końca. Widzowie posłuchają piosenek Osieckiej w interpretacji Mai Kleszcz Dziś (08.10) poznamy laureatów XXX Ogólnopolskiego Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu. W konkursie wzięło udział 11. przedstawień, a samemu festiwalowi towarzyszyło… » więcej 2021-10-08, godz. 09:45 Noc Bibliotek: placówka w Kędzierzynie-Koźlu organizuje warsztaty Tegoroczna Noc Bibliotek przebiega pod hasłem 'Czytanie wzmacnia'. Miejska Biblioteka Publiczna w Kędzierzynie-Koźlu zaprasza w sobotę do budynku głównego… » więcej 2021-10-08, godz. 07:56 Wszystko dopięte na ostatni guzik. Rusza 11. Opolski Festiwal Fotografii Mocne wejście na początek, czyli 5 wystaw, w tym 4 wernisaże fotograficzne, a także spotkanie autorskie - tak rozpocznie się w piątek (08.10) jedenasta odsłona… » więcej
244245246247248249250
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »