Radio Opole » Kraj i świat
2024-08-05, 13:00 Autor: PAP

Warmińsko-mazurskie/ We Fromborku archeolodzy odkryli cyrkiel z czasów Kopernika

Podczas sondażowych prac archeologicznych na terenie ogrodów kanonickich we Fromborku odnaleziono XVI-wieczny cyrkiel z czasów Mikołaja Kopernika. To prawdopodobnie jeden z trzech w Polsce takich instrumentów związanych z pomiarami astronomicznymi i nauczaniem geometrii.

W miniony weekend w ogrodach kanonickich przy pomocy georadaru prowadzone były poszukiwania podziemnych reliktów architektury. Cyrkiel odnaleziono w wykopie sondażowym. Podczas tych poszukiwań odkopano też narożnik nieistniejącej już kanonii i wejście do jej częściowo zawalonych piwnic - podało Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku.


"To wykonany z brązu cyrkiel typu kroczek, służący do pomiarów astronomicznych, geodezyjnych i kartograficznych. Jest datowany na XVI wiek, czyli epokę Mikołaja Kopernika. Oczywiście, nie wiemy, czy mógł należeć do niego" - powiedziała PAP Zorjana Polenik z fromborskiego muzeum.


Muzealnicy liczą, że zabytek zostanie w przyszłości przekazany przez służby konserwatorskie do fromborskich zbiorów. Tamtejsze muzeum ma już bardzo podobny cyrkiel z XVI w., odnaleziony w 2016 r., również w ogrodach kanonickich. Był on dotychczas najstarszym takim przyrządem wśród eksponatów działu historii astronomii. Ma połączone zawiasem ramiona zakończone ostrzami, na boku jednego z nich widać sygnaturę z rysunkiem gwiazdy w otoku koła.


Według fromborskich muzealników odnaleziony teraz cyrkiel to prawdopodobnie trzeci tego typu XVI-wieczny instrument zachowany w Polsce - pierwszy został odkryty w 2005 r. w północnym dziedzińcu Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.


Mikołaj Kopernik - pełniący funkcję kanonika warmińskiego - mieszkał we Fromborku przez blisko 30 lat, sprawując posługę i prowadząc obserwacje astronomiczne. Po śmierci w 1543 r. został pochowany w tamtejszej katedrze.


W przylegającym do jego kanonii ogrodzie znajdowało się prawdopodobnie tzw. pavimentum, czyli stanowisko do prowadzenia obserwacji nieba – wypoziomowany podest, na którym astronom stawiał instrumenty pomiarowe. Jednak śladów tego miejsca nie udało się dotychczas odnaleźć.


Kopernik zasłynął jako ten, który "wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię". Teorię heliocentryczną, zakładającą, że Słońce jest centrum Układu Słonecznego, a planety obiegają je, przedstawił w dziele "O obrotach sfer niebieskich". Poza astronomią zajmował się medycyną, prawem, ekonomią i pracą administracyjną.(PAP)


mbo/ dki/


Kraj i świat

2024-08-06, godz. 04:20 Paryż - tabela medalowa Po rozegraniu z opóźnieniem finałów zawodów surfingowych na czele tabeli medalowej igrzysk olimpijskich w Paryżu ponownie są Amerykanie - 21 złotych, 30… » więcej 2024-08-06, godz. 04:10 Paryż/surfing - mężczyźni (wyniki) Wyniki surfingu mężczyzn: o 3. miejsceGabriel Medina (Brazylia) 15,54 pkt - Alonso Correa (Peru) 12,43 pktfinałKauli Vaast (Francja) 17,67 pkt - Jack Robinson… » więcej 2024-08-06, godz. 04:00 Paryż/surfing - kobiety (wyniki) Wyniki surfingu kobiet: o 3. miejsceJohanne Defay (Francja) 12,66 pkt - Brisa Hennessy (Kostaryka) 4,93 pktfinałCaroline Marks (USA) 10,50 pkt - Tatiana Weston-Webb… » więcej 2024-08-06, godz. 04:00 Paryż/surfing - złote medale Amerykanki Marks i Francuza Vaasta Amerykanka Caroline Marks i Francuz Kauli Vaast zostali w Teahupo'o na Tahiti mistrzami olimpijskimi w surfingi. Decydujące wyścigi udało się przeprowadzić… » więcej 2024-08-06, godz. 02:30 Wenezuela/ Prokuratura wszczęła postępowanie karne przeciwko liderom opozycji Prokuratura generalna Wenezueli w poniedziałek wszczęła postepowanie karne przeciwko przywódcom demokratycznej opozycji, Marii Corinie Machado oraz Edmundo… » więcej 2024-08-06, godz. 01:50 USA/ SN odmówił wstrzymania ogłoszenia wyroku skazującego dla Trumpa Sąd Najwyższy USA odmówił wstrzymania ogłoszenia wyroku dla byłego prezydenta Donalda Trumpa skazanego przez sąd stanowy w Nowym Jorku w sprawie dotyczącej… » więcej 2024-08-06, godz. 01:30 USA/ Cztery ofiary śmiertelne tropikalnej burzy Debby Tropikalna Burza Debby uderzyła we Florydę, przynosząc intensywne opady deszczu i silne wiatry oraz przyczyniając się do śmierci co najmniej czterech osób… » więcej 2024-08-06, godz. 00:30 BiH/ Wicepremierowi Serbii odmówiono wjazdu do kraju. MSZ: groził nam wojną Wicepremier Serbii Aleksandar Vulin nie otrzymał zgody na przylot śmigłowcem do Bośni i Hercegowiny - potwierdził w poniedziałek w rozmowie z telewizją… » więcej 2024-08-06, godz. 00:20 Paryż/piłka nożna - Francuzi rywalami Hiszpanów w finale Piłkarze Francji pokonali w Lyonie Egipt po dogrywce 3:1 w półfinale turnieju olimpijskiego. Wcześniej w poniedziałek awans do finału wywalczyła Hiszpania… » więcej 2024-08-06, godz. 00:00 Paryż/siatkówka - Amerykanie rywalem Polaków w półfinale (opis) Reprezentacja Stanów Zjednoczonych będzie rywalem polskich siatkarzy w półfinale turnieju olimpijskiego. To spotkanie rozegrane zostanie w środę o godz… » więcej
34353637383940
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »