Radio Opole » Kraj i świat
2024-08-05, 13:00 Autor: PAP

Warmińsko-mazurskie/ We Fromborku archeolodzy odkryli cyrkiel z czasów Kopernika

Podczas sondażowych prac archeologicznych na terenie ogrodów kanonickich we Fromborku odnaleziono XVI-wieczny cyrkiel z czasów Mikołaja Kopernika. To prawdopodobnie jeden z trzech w Polsce takich instrumentów związanych z pomiarami astronomicznymi i nauczaniem geometrii.

W miniony weekend w ogrodach kanonickich przy pomocy georadaru prowadzone były poszukiwania podziemnych reliktów architektury. Cyrkiel odnaleziono w wykopie sondażowym. Podczas tych poszukiwań odkopano też narożnik nieistniejącej już kanonii i wejście do jej częściowo zawalonych piwnic - podało Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku.


"To wykonany z brązu cyrkiel typu kroczek, służący do pomiarów astronomicznych, geodezyjnych i kartograficznych. Jest datowany na XVI wiek, czyli epokę Mikołaja Kopernika. Oczywiście, nie wiemy, czy mógł należeć do niego" - powiedziała PAP Zorjana Polenik z fromborskiego muzeum.


Muzealnicy liczą, że zabytek zostanie w przyszłości przekazany przez służby konserwatorskie do fromborskich zbiorów. Tamtejsze muzeum ma już bardzo podobny cyrkiel z XVI w., odnaleziony w 2016 r., również w ogrodach kanonickich. Był on dotychczas najstarszym takim przyrządem wśród eksponatów działu historii astronomii. Ma połączone zawiasem ramiona zakończone ostrzami, na boku jednego z nich widać sygnaturę z rysunkiem gwiazdy w otoku koła.


Według fromborskich muzealników odnaleziony teraz cyrkiel to prawdopodobnie trzeci tego typu XVI-wieczny instrument zachowany w Polsce - pierwszy został odkryty w 2005 r. w północnym dziedzińcu Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.


Mikołaj Kopernik - pełniący funkcję kanonika warmińskiego - mieszkał we Fromborku przez blisko 30 lat, sprawując posługę i prowadząc obserwacje astronomiczne. Po śmierci w 1543 r. został pochowany w tamtejszej katedrze.


W przylegającym do jego kanonii ogrodzie znajdowało się prawdopodobnie tzw. pavimentum, czyli stanowisko do prowadzenia obserwacji nieba – wypoziomowany podest, na którym astronom stawiał instrumenty pomiarowe. Jednak śladów tego miejsca nie udało się dotychczas odnaleźć.


Kopernik zasłynął jako ten, który "wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię". Teorię heliocentryczną, zakładającą, że Słońce jest centrum Układu Słonecznego, a planety obiegają je, przedstawił w dziele "O obrotach sfer niebieskich". Poza astronomią zajmował się medycyną, prawem, ekonomią i pracą administracyjną.(PAP)


mbo/ dki/


Kraj i świat

2024-08-06, godz. 11:30 Znaczek Poczty Polskiej upamiętnia Powstanie Warszawskie Z okazji 80. rocznicy Powstania Warszawskiego Poczta Polska wydała specjalny znaczek, aby upamiętnić jedno z najważniejszych wydarzeń w historii Warszawy… » więcej 2024-08-06, godz. 11:30 Paryż/kajakarstwo - Borowska i Szczerbińska w ćwierćfinale C2 500 m Kanadyjkarki Dorota Borowska i Sylwia Szczerbińska zajęły trzecie miejsce w biegu eliminacyjnym igrzysk olimpijskich w konkurencji dwójek na 500 m. Polki we… » więcej 2024-08-06, godz. 11:30 Paryż/lekkoatletyka - Szymański, Kiljan i Czykier poza półfinałami biegu na 110 m ppł Jakub Szymański, Krzysztof Kiljan i Damian Czykier nie awansowali do półfinałów biegu na 110 m ppł na igrzyskach olimpijskich w Paryżu. » więcej 2024-08-06, godz. 11:30 Włoski dom mody wprowadza na rynek luksusowe perfumy dla psów Wielu miłośników psów stara się przychylić nieba swoim pupilom. Rozpieszcają je frykasami czy kompletują dla nich modną garderobę. Teraz mogą im sprezentować… » więcej 2024-08-06, godz. 11:20 Wakacje z Minecraft Legends w Alfa Cetrum Gdańsk - Galerii Alternatywnej (MediaRoom) W Alfa Centrum Gdańsk - Galerii Alternatywnej ruszyły „Wakacje z Minecraft Legends”. Przez niemal dwa tygodnie sierpnia w centrum czekać będą różne… » więcej 2024-08-06, godz. 11:20 Paryż/tenis - Djokovic myśli o występie w Los Angeles Tenisista Novak Djokovic, który w Paryżu wywalczył złoty medal olimpijski w singlu, myśli o występie w kolejnych igrzyskach w Los Angeles, choć w 2028 roku… » więcej 2024-08-06, godz. 11:10 Kosowo/ Protest Serbów po zatrzymaniu osób oskarżanych o zbrodnie wojenne W położonej na południu Kosowa wsi Pasjan, zamieszkanej głównie przez ludność serbską, kilkaset osób protestowało przeciwko zatrzymaniu pięciu Serbów… » więcej 2024-08-06, godz. 11:10 Politolog: na tle sytuacji PiS i kohabitacji z obecnym rządem, rośnie autonomiczność prezydenta Dudy Na tle sytuacji PiS i kohabitacji z rządem Donalda Tuska, rośnie autonomiczność Andrzeja Dudy; po zakończeniu prezydentury może on myśleć o karierze międzynarodowej… » więcej 2024-08-06, godz. 11:00 Paryż/pływanie - treningi odwołane, Sekwana znów nie spełnia norm Wtorkowe treningi w Sekwanie zawodników przygotowujących się do olimpijskiego startu w pływaniu na otwartym akwenie zostały odwołane z powodu zanieczyszczenia… » więcej 2024-08-06, godz. 10:50 Reuters: chińskie firmy gromadzą zapasy półprzewodników Samsunga w obliczu sankcji USA Nie tylko chińscy giganci technologiczni, tacy jak Huawei czy Baidu, ale i startupy gromadzą zapasy półprzewodników o wysokiej przepustowości (HBM) firmy… » więcej
22232425262728
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »