Radio Opole » Kraj i świat
2024-06-14, 11:30 Autor: PAP

Prokuratura: Umorzono śledztwo w sprawie obrazu Malczewskiego (aktl.)

Umorzono śledztwo w sprawie możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na nielegalnym wywozie za granicę Polski obrazu olejnego Jacka Malczewskiego – poinformował rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie prok. Piotr Skiba.

Przekazał, że Prokuratura Okręgowa w Warszawie nadzorowała śledztwo w sprawie o czyn z art. 291 § 1 k.k. (paserstwo – PAP), zainicjowane zawiadomieniem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Departamentu Restytucji Dóbr Kultury, w sprawie możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na nielegalnym wywozie za granicę Polski obrazu olejnego Jacka Malczewskiego, znanego m.in. pod tytułami „Rzeczywistość” lub „Stańczyk”, oraz polegającego na paserstwie tego dzieła.


Jak wynika z ustaleń postępowania, 7 grudnia 2021 r. na niemieckiej stronie internetowej portalu aukcyjnego e-Bay został wystawiony na sprzedaż obraz Jacka Malczewskiego "Rzeczywistość" z 1908 r. W okresie międzywojennym należał do lwowskiego kolekcjonera. W 1926 r. był wystawiany na jubileuszowej wystawie artysty we Lwowie. Dalszy los obrazu nie był znany. W grudniu 2021 r. ujawnił się jego nowy posiadacz. Miał wskazać, że dzieło należało do jego babci, która wraz z mężem albo sama w 1954 r. w ramach programu repatriacyjnego wyjechała z Polski do Niemiec Zachodnich.


W styczniu 2022 r. przedstawiciele jednego z polskich domów aukcyjnych dokonali we Francji oględzin obrazu. Stwierdzili, że jest autentyczny. W lutym 2022 r. obraz nabyła polska spółka prawa handlowego po dokonaniu jego oględzin i sprawdzeniu, że nie jest poszukiwany. Po uzyskaniu odpowiednich zezwoleń obraz trafił do Polski do wielomiesięcznej konserwacji.


Pod koniec roku 2022 r. został wystawiony na aukcję, która miała się odbyć w dniu 8 grudnia 2022 r. Wartość obrazu została wyznaczona na od 14 mln. zł do 22 mln. zł. Obraz został zabezpieczony przez polskie organy ścigania jako dowód rzeczowy.


"W toku śledztwa mimo wykonania czynności procesowych, w tym w drodze międzynarodowych pomocy prawnych, nie udało się ustalić losów zarówno obrazu, jak i całej kolekcji lwowskiego kolekcjonera" – przekazał rzecznik.


Zaznaczył, że ostatecznie śledztwo w tej sprawie zostało umorzone 7 czerwca 2024 r. w zakresie pomocy w zbyciu obrazu wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego, w zakresie pomocy w ukryciu obrazu wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa, zaś w zakresie wywozu obrazu za granicę wobec przedawnienia karalności czynu.


Obraz Jacka Malczewskiego "Rzeczywistość" publicznie ostatni raz został pokazany w 1926 r. we Lwowie. Przez lata uważano go za zaginiony. Według resortu kultury w latach pięćdziesiątych dzieło miało być nielegalnie wywiezione z Polski.


W grudniu 2021 r. obraz pojawił się na popularnym zagranicznym portalu aukcyjnym. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego podjęło wtedy działania zmierzające do ustalenia losów obrazu i jego aktualnego statusu prawnego.


Rok później, 8 grudnia 2022 r., obraz miał trafić na licytację w Domu Aukcyjnym DESA Unicum.


Dyrektor Centrum Informacyjnego MKiDN Anna Pawłowska-Pojawa powiedziała PAP, że zważywszy na istnienie poważnych przesłanek uzasadniających podejrzenie, że obraz był przedmiotem przestępstwa, MKiDN złożyło odpowiednie zawiadomienie do organów ścigania 25 marca 2022 r., a więc na kilka miesięcy przed wystawieniem obrazu na sprzedaż przez Dom Aukcyjny DESA Unicum. Zaznaczyła przy tym, że Dom Aukcyjny DESA Unicum już 7 lutego 2022 r. został uprzedzony przez ministerstwo, że należy liczyć się z podjęciem wobec obrazu działań restytucyjnych.


26 listopada w siedzibie domu aukcyjnego zjawili się policjanci w asyście prokuratora i pracownika Muzeum Narodowego. Stało się tak, bo Prokuratura Rejonowa Warszawa-Śródmieście wydała postanowienie o zabezpieczeniu dzieła.


Pawłowska-Pojawa w imieniu resortu kultury wyjaśniła wówczas, że "zatrzymanie obrazu w depozycie dokonane w ostatnich dniach przez prokuraturę jest czynnością mającą na celu zabezpieczenie go jako dowodu rzeczowego na potrzeby postępowania karnego". Jednak Prokuratura Okręgowa w Warszawie uchyliła to postanowienie prokuratury rejonowej, obraz wrócił do DESY i trafił na aukcję. Został warunkowo sprzedany na aukcji za łączną kwotę 20,4 mln zł (do ceny wylicytowanej 17 mln zł doliczono opłatę aukcyjną w wysokości 20 proc. ceny wylicytowanej tj. 3,4 mln zł)i trafił do magazynu Muzeum Zamku Królewskiego w Warszawie.


Jak przekazała PAP DESA Unicum. obraz "stał się własnością polsko-niemieckiej rodziny przed 1939 r. W latach 50. (między 1954 a 1956 r.) przeprowadziła się ona z Polski do RFN wskutek akcji łączenia rodzin. Zabrała ze sobą obraz jako mienie przesiedleńcze". Według dokumentów, które ma DESA Unicum, w 1957 r. obraz znajdował się w RFN. W 2021 r. dzieło zostało wystawione na aukcję na austriackim ebayu przez spadkobiercę rodziny. Odziedziczył on "Rzeczywistość" po swojej babce. Kiedy pracownicy DESA Unicum zobaczyli obraz Malczewskiego na internetowej aukcji, skontaktowali się z jego właścicielem. Ostatecznie, po udzieleniu zgody przez właściwy niemiecki urząd na stały wywóz do Polski, obraz trafił na aukcję w DESA Unicum. (PAP)


Autorka: Marta Stańczyk


mas/ mark/


Kraj i świat

2024-07-30, godz. 22:50 Paryż - medaliści wtorkowych konkurencji i miejsca Polaków Medaliści wtorkowych konkurencji (30 lipca) i miejsca Polaków: GIMNASTYKA SPORTOWAwielobój drużynowy kobiet1. USA (Simone Biles, Jade Carey, Jordan Chiles… » więcej 2024-07-30, godz. 22:50 Paryż/koszykówka 3x3 - Polacy przegrali z Francuzami 19:21 Polacy przegrali z Francuzami 19:21 w swoim pierwszym meczu turnieju olimpijskiego koszykarzy 3x3 w Paryżu. Decydujące o zwycięstwie punkty rzutem z dystansu… » więcej 2024-07-30, godz. 22:50 Paryż/piłka ręczna - wyniki turnieju kobiet Broniące tytuł piłkarki ręczne Francji pokonały Brazylijki 26:20 w trzeciej kolejce grupy B turnieju olimpijskiego w Paryżu. Dzięki temu jako pierwsze zapewniły… » więcej 2024-07-30, godz. 22:40 Paryż/tenis - awans Świątek do ćwierćfinału (opis) Liderka światowego rankingu Iga Świątek awansowała do ćwierćfinału turnieju olimpijskiego na kortach ziemnych w Paryżu. W 1/8 finału (3. rundzie) pokonała… » więcej 2024-07-30, godz. 22:40 Paryż/pływanie - Brytyjczycy ponownie najlepsi w sztafecie 4x200 m stylem dowolnym Startujący w sztafecie 4x200 m stylem dowolnym brytyjscy pływacy James Guy, Tom Dean, Matthew Richards i Duncan Scott zdobyli złoty medal igrzysk olimpijskich… » więcej 2024-07-30, godz. 22:40 Gdynia/ Zakończyły się utrudnienia na ul. Chwarznieńskiej po wypadku autobusu miejskiego z samochodem osobowym (ak… We wtorek po godz. 22 zakończyły się utrudnienia na ul. Chwarznieńskiej w Gdyni, które były spowodowane zderzeniem trzech pojazdów: autobusu miejskiego… » więcej 2024-07-30, godz. 22:40 Komunikat Totalizatora Sportowego (30-07-2024) Komunikat Totalizatora Sportowego Totalizator Sportowy Spółka z o.o. podaje ilości i wysokości wygranych w grach losowychw dniu 2024-07-30 o godz. 22:00Lotto… » więcej 2024-07-30, godz. 22:40 Paryż/pływanie - 4x200 m st. dowolnym mężczyzn (wyniki) Wyniki pływackiej sztafety 4x200 m st. dowolnym mężczyzn: 1. Wielka Brytania 6.59,43(James Guy, Jack McMillan, Kieran Bird, Matthew Richards, Tom Dean… » więcej 2024-07-30, godz. 22:30 Izrael/ Wojsko: niektórzy zakładnicy w Gazie mogą nigdy nie zostać odnalezieni Wojsko uważa, że niektórzy z porwanych do Strefy Gazy Izraelczyków mogą nigdy nie zostać odnalezieni - poinformował we wtorek portal Times of Israel. Ostatnio… » więcej 2024-07-30, godz. 22:30 Poznań/Po wypadku zablokowana A2 w kierunku Warszawy; nie żyje jedna osoba Po wypadku z udziałem ciężarówki i busa za węzłem Poznań Krzesiny zablokowana jest autostrada A2 w kierunku Warszawy. Zginęła jedna osoba, sześć jest… » więcej
45678910
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »