Radio Opole » Kraj i świat
2024-08-05, 13:00 Autor: PAP

Warmińsko-mazurskie/ We Fromborku archeolodzy odkryli cyrkiel z czasów Kopernika

Podczas sondażowych prac archeologicznych na terenie ogrodów kanonickich we Fromborku odnaleziono XVI-wieczny cyrkiel z czasów Mikołaja Kopernika. To prawdopodobnie jeden z trzech w Polsce takich instrumentów związanych z pomiarami astronomicznymi i nauczaniem geometrii.

W miniony weekend w ogrodach kanonickich przy pomocy georadaru prowadzone były poszukiwania podziemnych reliktów architektury. Cyrkiel odnaleziono w wykopie sondażowym. Podczas tych poszukiwań odkopano też narożnik nieistniejącej już kanonii i wejście do jej częściowo zawalonych piwnic - podało Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku.


"To wykonany z brązu cyrkiel typu kroczek, służący do pomiarów astronomicznych, geodezyjnych i kartograficznych. Jest datowany na XVI wiek, czyli epokę Mikołaja Kopernika. Oczywiście, nie wiemy, czy mógł należeć do niego" - powiedziała PAP Zorjana Polenik z fromborskiego muzeum.


Muzealnicy liczą, że zabytek zostanie w przyszłości przekazany przez służby konserwatorskie do fromborskich zbiorów. Tamtejsze muzeum ma już bardzo podobny cyrkiel z XVI w., odnaleziony w 2016 r., również w ogrodach kanonickich. Był on dotychczas najstarszym takim przyrządem wśród eksponatów działu historii astronomii. Ma połączone zawiasem ramiona zakończone ostrzami, na boku jednego z nich widać sygnaturę z rysunkiem gwiazdy w otoku koła.


Według fromborskich muzealników odnaleziony teraz cyrkiel to prawdopodobnie trzeci tego typu XVI-wieczny instrument zachowany w Polsce - pierwszy został odkryty w 2005 r. w północnym dziedzińcu Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.


Mikołaj Kopernik - pełniący funkcję kanonika warmińskiego - mieszkał we Fromborku przez blisko 30 lat, sprawując posługę i prowadząc obserwacje astronomiczne. Po śmierci w 1543 r. został pochowany w tamtejszej katedrze.


W przylegającym do jego kanonii ogrodzie znajdowało się prawdopodobnie tzw. pavimentum, czyli stanowisko do prowadzenia obserwacji nieba – wypoziomowany podest, na którym astronom stawiał instrumenty pomiarowe. Jednak śladów tego miejsca nie udało się dotychczas odnaleźć.


Kopernik zasłynął jako ten, który "wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię". Teorię heliocentryczną, zakładającą, że Słońce jest centrum Układu Słonecznego, a planety obiegają je, przedstawił w dziele "O obrotach sfer niebieskich". Poza astronomią zajmował się medycyną, prawem, ekonomią i pracą administracyjną.(PAP)


mbo/ dki/


Kraj i świat

2024-08-06, godz. 23:50 Serbia/ Szef MSW: dzięki współpracy z Austrią i Węgrami nielegalna migracja spadła o 70 proc. Minister spraw wewnętrznych Serbii Ivica Daczić powiedział we wtorek, że współpraca z Austrią i Węgrami w zakresie kontroli granic przyniosła ogromny… » więcej 2024-08-06, godz. 23:50 Paryż/boks - złoty medal Irlandki Harrington w kat. 60 kg Irlandka Kellie Harrington triumfowała w bokserskiej kategorii 60 kg i zdobyła złoty medal igrzysk olimpijskich w Paryżu. W finale pokonała Chinkę Yang Wenlu… » więcej 2024-08-06, godz. 23:40 Paryż – AZS AWF Katowice podziękował Anicie Włodarczyk AZS AWF Katowice podziękował swojej zawodniczce, trzykrotnej mistrzyni olimpijskiej, Anicie Włodarczyk, która zajęła czwarte miejsce w konkursie rzutu młotem… » więcej 2024-08-06, godz. 23:30 Liban/ Przywódca Hezbollahu: Izrael słusznie się nas boi, nie ma już dawnej siły Izrael nie jest już niezwyciężoną siłą na Bliskim Wschodzie i dlatego słusznie boi się kierowanej przez Iran 'osi oporu' - oświadczył we wtorek przywódca… » więcej 2024-08-06, godz. 23:30 Paryż/piłka nożna - Amerykanki zagrają z Brazylią w finale Piłkarki reprezentacji Brazylii wygrały 4:2 z Hiszpanią w półfinale turnieju olimpijskiego. O złoty medal w finale powalczą z Amerykankami, które po dogrywce… » więcej 2024-08-06, godz. 23:30 Paryż/koszykówka - Amerykanie ostatnimi półfinalistami (wyniki) Koszykarze USA, którzy w Paryżu walczą o piąte z rzędu złoto na igrzyskach, pokonali w ćwierćfinale Brazylię 122:87 i jako ostatni awansowali do półfinałów… » więcej 2024-08-06, godz. 23:20 USA/ Setki ludzi uwięzionych z powodu tropikalnej burzy Debby w zalanych domach, pięć osób nie żyje Rekordowe opady deszczu spowodowane przez tropikalną burzę Debby doprowadziły do konieczności akcji ratunkowych obejmujących setki ludzi uwięzionych w zalanych… » więcej 2024-08-06, godz. 23:10 Paryż/siatkówka - Włoszki uzupełniły stawkę półfinalistek (wyniki) Brazylia - Stany Zjednoczone oraz Turcja - Włochy to pary półfinałowe turnieju olimpijskiego siatkarek. Mecze rozegrane zostaną w czwartek. » więcej 2024-08-06, godz. 23:10 Paryż/piłka ręczna - Norweżki uzupełniły skład półfinałów (wyniki) Norweskie piłkarki ręczne, brązowe medalistki igrzysk w Tokio przed trzema laty, ponownie awansowały do półfinału olimpijskiego turnieju. We wtorek na przedmieściach… » więcej 2024-08-06, godz. 23:10 Szczecin/ Zadymienie nad katedrą św. Jakuba, strażacy sprawdzają 110-metrową wieżę Zadymienie na szczycie wieży Bazyliki Archikatedralnej św. Jakuba zauważyła we wtorek po godz. 21 przechodząca obok świątyni kobieta. Wezwani na miejsce… » więcej
69707172737475
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »