Radio Opole » Kraj i świat
2024-05-05, 10:00 Autor: PAP

Łódź/ Aktorka, reżyserka i dyrektorka Teatru Żydowskiego Ida Kamińska będzie miała swoją gwiazdę na Piotrkowskiej

Aktorka i reżyserka oraz dyrektorka Teatru Żydowskiego Ida Kamińska zostanie uhonorowana gwiazdą w Łódzkiej Alei Gwiazd na ul. Piotrkowskiej. Jej odsłonięcie nastąpi we wtorek. Po uroczystości zaplanowano pokaz filmu "Sklep przy głównej ulicy" z pierwszoplanową rolą Kamińskiej, za którą otrzymała nominację do Oscara.

O kolejnej artystce dołączającej do grona światowych sław kina i sztuki w Alei Gwiazd na najpopularniejszym łódzkim deptaku poinformowało Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, które jest fundatorem gwiazdy Kamińskiej.


Jak podkreśliło towarzystwo, zmarła w 1980 roku aktorka była jedną z najwybitniejszych, obok swej matki Ester Rachel, przedstawicielki teatru jidysz i jedyną Polką nominowaną do Oscara za pierwszoplanową rolę kobiecą.


Ida Kamińska urodziła się 4 września 1899 r. w Odessie, w hotelu teatralnym. Była córką zwanej matką teatru żydowskiego Ester Rachel Kamińskiej oraz aktora i reżysera Abrahama Izaaka Kamińskiego. Na scenie pojawiła się już w wieku sześciu lat w sztuce "Matka" Dawida Pińskiego. Sama za swój debiut teatralny uważała rolę Izaaka w "Ofierze Izaaka" Abrahama Goldfadena. Miała wtedy 16 lat. Już trzy lata wcześniej zadebiutowała w filmie - zagrała Szajndełe w "Mirełe Efros" u boku matki, ojca i siostry Reginy.


W 1918 r. wyszła za mąż za Zygmunta Turkowa, aktora i reżysera. Założyli Warszawski Żydowski Teatr Artystyczny. Wystawiali sztuki żydowskich klasyków: Ettingera, Sforima i Asza, ale też Moliera, Gogola i Hugo. Kamińska występowała w teatrze, także na scenach w Belgii i Francji, reżyserowała, tłumaczyła sztuki. Po rozpadzie Warszawskiego Żydowskiego Teatru Artystycznego i małżeństwa, założyła własny zespół, który od 1937 r. miał siedzibę w warszawskim Teatrze Nowości.


Do Polski wróciła po wojnie, którą spędziła we Lwowie, Kirgistanie i Moskwie. W 1948 r. została dyrektorem Teatru Żydowskiego w Łodzi. W 1955 r. stanęła zaś na czele nowo powstałego Państwowego Teatru Żydowskiego w Warszawie.


Jej pierwszym powojennym filmem, który okazał się jej największym sukcesem kinowym była czechosłowacka produkcja "Sklep przy głównej ulicy" z 1965 r. w reżyserii Jana Kadara i Elmara Klosa. Rola Rozalii Lautmannovej przyniosła Kamińskiej wyróżnienie specjalne na festiwalu w Cannes, nominację do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie oraz nominację do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej. Statuetkę otrzymała wówczas Elizabeth Taylor za rolę "Kto się boi Virginii Woolf?". Kamińska była pierwszą i jak dotąd jedyną polską aktorką nominowaną do Oscara.


Wystąpiła też w "Czarnej sukni" Janusza Majewskiego, a po antysemickiej nagonce zamieszkała w Nowym Jorku. W 1970 r. zagrała w dramacie "Mój anioł stróż" w reżyserii Kadara. Zmarła 21 maja 1980 r. w Nowym Jorku. Została pochowana na cmentarzu Mount Hebron w części, gdzie spoczywa wielu artystów amerykańskiej sceny jidysz.


W swoim życiu zagrała w ponad 120 rolach, wyreżyserowała 65 przedstawień, przetłumaczyła na język jidysz blisko 60 sztuk.


Imię Idy Kamińskiej i jej matki Estery Rachel nosi obecnie Teatr Żydowski w Warszawie.


Uhonorowanie Idy Kamińskiej w Alei Gwiazd to początek obchodów 125 rocznicy urodzin aktorki, zaplanowanych przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce do jesieni, a których zwieńczeniem ma być spektakl teatralny.


W ramach odsłonięcia gwiazdy, organizatorzy i fundatorzy we wtorek zaplanowali również pokaz filmu "Sklep przy głównej ulicy", który poprzedzi rozmowa z Arturem Hofmanem, prezesem TSKŻ oraz aktorem i reżyserem, który swoją karierę rozpoczynał w Teatrze Żydowskim.


Łódzka Aleja Gwiazd wzorowana jest na hollywoodzkiej Walk of Fame. Inicjatorem jej powstania w 1996 r. był Jan Machulski, a projektantem gwiazdy Andrzej Pągowski. Pierwsza mosiężna gwiazda, Andrzeja Seweryna, została wmurowana dwa lata później.


Dotąd odsłonięto blisko 100 gwiazd, którymi uhonorowano zasłużonych dla polskiej kinematografii m.in. reżyserów - Krzysztofa Kieślowskiego, Andrzeja Wajdę, Romana Polańskiego, Krzysztofa Zanussiego, Janusza Morgensterna, Stanisława Bareję, Jerzego Antczaka, Wojciecha Jerzego Hasa, Krzysztofa Zanussiego; aktorów i aktorki - Tadeusza Łomnickiego, Krystynę Jandę, Janusza Gajosa, Gustawa Holoubka, Maję Komorowską, Cezarego Pazurę, Jana Machulskiego, Wojciecha Pszoniaka, Zbigniewa Cybulskiego, Stefana Jaracza, Leona Niemczyka; twórców muzyki filmowej - Wojciecha Kilara, Zbigniewa Preisnera, Henryka Kuźniaka oraz operatorów m.in. Pawła Edelmana i Jerzego Lipmana, a także producentów - m.in twórców filmu "Ida", czy autora filmów animowanych Tomasza Bagińskiego.(PAP)


Autor: Bartłomiej Pawlak


bap/ mhr/


Kraj i świat

2024-06-02, godz. 01:20 French Open - wyniki turnieju mężczyzn (aktl.) Wyniki sobotnich meczów 3. rundy mężczyzn turnieju tenisowego French Open w Paryżu: Hubert Hurkacz (Polska, 8) - Denis Shapovalov (Kanada) 6:3, 7:6 (7-0)… » więcej 2024-06-02, godz. 00:10 Piłkarska LM - Ancelotti: było o wiele trudniej niż się spodziewałem Trener piłkarzy Realu Madryt Carlo Ancelotti przyznał po zwycięstwie nad Borussią Dortmund 2:0 w finale Ligi Mistrzów w Londynie, że ten sukces rodził się… » więcej 2024-06-02, godz. 00:00 Piłkarska LM – hiszpańskie media po finale: Real jest wielki, Real jest królewski Hiszpańskie media w superlatywach oceniają postawę piłkarzy Realu Madryt, którzy w sobotni wieczór na stadionie Wembley w Londynie pokonali w finale Borussią… » więcej 2024-06-02, godz. 00:00 Ogłoszono laureatów 64. Krakowskiego Festiwalu Filmowego „O karawanie i psach”, „Wydra”, „Tako rzecze Peaches” i 'Drzewa milczą' znalazły się wśród zwycięskich tytułów w głównych konkursach 64… » więcej 2024-06-02, godz. 00:00 Austria / Dobiega końca kampania wyborcza do Parlamentu Europejskiego Kampania przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w Austrii zbliża się do końca. Koncentrowała się ona wokół tematów związanych z klimatem, prawem podatkowym… » więcej 2024-06-01, godz. 23:50 Piłkarska LM - niemieckie media: Borussia nadawała ton w finale Borussia nadawała ton w finale piłkarskiej Ligi Mistrzów, ale nie wykorzystała swoich sytuacji i to Real Madryt zdobył trofeum - tak przebieg sobotniego meczu… » więcej 2024-06-01, godz. 23:40 Piłkarska LM - triumf Realu Madryt (opis) Piłkarze Realu Madryt triumfowali w Lidze Mistrzów. W finale na Wembley w Londynie pokonali Borussię Dortmund 2:0 (0:0). To 15. w historii trofeum 'Królewskich'… » więcej 2024-06-01, godz. 23:30 Piłkarska LM - Kane i Mbappe najlepszymi strzelcami edycji 2023/24 Anglik Harry Kane z Bayernu Monachium oraz Francuz Kylian Mbappe, który przenosi się z Paris Saint-Germain do Realu Madryt, zostali królami strzelców piłkarskiej… » więcej 2024-06-01, godz. 23:30 Liga turecka - Mourinho oficjalnie trenerem Fenerbahce Portugalczyk Jose Mourinho oficjalnie został trenerem Fenerbahce Stambuł, którego piłkarzem jest Sebastian Szymański. Informację potwierdził w sobotni wieczór… » więcej 2024-06-01, godz. 23:30 Serbia/ Na wyposażenie armii trafiły rosyjskie wozy opancerzone z Węgier Na wyposażenie armii Serbii trafiło 20 rosyjskich wozów opancerzonych BTR-80A przekazanych przez sąsiednie Węgry. Oczkuje się, że w niedzielę do Serbii… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »