Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » Archiwum prof. Macieja Kledzika trafiło do Archiwum…
2022-08-03, 11:03 Autor: Maciej Replewicz / PAP

Archiwum prof. Macieja Kledzika trafiło do Archiwum Akt Nowych [wywiad]

Dyrektor Archiwum Akt Nowych Mariusz Olczak (L) i prof. Maciej Kledzik (P) podczas przekazania do Archiwum Akt Nowych prywatnego zbioru dokumentów o Powstaniu Warszawskim [fot. PAP/Piotr Nowak]
Dyrektor Archiwum Akt Nowych Mariusz Olczak (L) i prof. Maciej Kledzik (P) podczas przekazania do Archiwum Akt Nowych prywatnego zbioru dokumentów o Powstaniu Warszawskim [fot. PAP/Piotr Nowak]
2 sierpnia w sali dydaktycznej im. kpt. Aliny Fedorowicz „Marty” w Archiwum Akt Nowych (AAN) odbyła się uroczystość przekazania do zasobu AAN archiwum prof. Macieja Kledzika. Jest ono unikatowym zapisem jego działalności naukowej w dziedzinie Powstania Warszawskiego, w szczególności historii Zgrupowania AK „Bartkiewicz”. Zawiera unikalne materiały dotyczące bohaterów powstania, ich ankiety osobowe, korespondencję i relacje. Liczy ok. 1000 dokumentów i ankiet.
Większość dokumentów powstańczych po 1956 r. była w MSW w ogóle niedostępna. Do dziś jest na nich adnotacja "Nie udostępniać nawet historykom". Tak komunistyczne władze chroniły historię, którą same pisały - mówi PAP historyk prof. Maciej Kledzik, którego część prywatnej kolekcji dokumentów Zgrupowania AK „Bartkiewicz” trafiła do Archiwum Akt Nowych.
  • Polska Agencja Prasowa: Dlaczego zdecydował się pan na przekazanie kolekcji dokumentów Zgrupowania AK "Bartkiewicz" do Archiwum Akt Nowych?

Prof. Maciej Kledzik: Przekazałem ją, bo w 2004 r. ukazała się moja monografia tego zgrupowania. I już do tego nie wrócę. Mój wiek na to nie pozwala, poza tym mam jeszcze inne plany. Dla mnie to już zamknięta historia. Ale bardzo trudno mi się rozstać z moimi bohaterami, dlatego trochę to trwało i dopiero teraz zdecydowałem się na przekazanie dokumentów.


  • PAP: Przypomnijmy: ile jest tych dokumentów?


Prof. M. Kledzik: Około tysiąca, ale drugie tyle mam jeszcze w swoich zbiorach. Chcę też napisać drugie wydanie "Zgrupowania +Gurt+", które w Śródmieściu liczyło 1200 żołnierzy. Wczoraj na spotkaniu było tylko trzech. Obiecałem nieżyjącym już powstańcom, że napiszę jeszcze o konspiracji. W latach dziewięćdziesiątych wydałem publikację o Powstaniu i po Powstaniu. A konspiracja leży i czeka na wydanie.


  • PAP: Jak długo zbierał pan te materiały?


Prof. M. Kledzik: Zacząłem 40 lat temu, w 1982, 1983 r.


  • PAP: To jest pierwsza część całej pańskiej kolekcji?


Prof. M. Kledzik: Tak, to pierwsza część.


  • PAP: Które z tych dokumentów są pana zdaniem szczególnie istotne dla historyków badających Powstanie?


Prof. M. Kledzik: Ważne są przede wszystkim oryginalne dokumenty, które przekazałem. Cenne są także zdjęcia, korespondencja i osobiste relacje uczestników walk.


  • PAP: Skąd pochodzą archiwalia dotyczące Powstania Warszawskiego?


Prof. M. Kledzik: Głównie ze zbiorów Urzędu Bezpieczeństwa (UB). W 1956 r. dokonano podziału po rozwiązaniu UB. Zbiory podzielono na trzy części tak, by nikt z historyków nie mógł ich zebrać i połączyć. Te najcenniejsze dokumenty o największym znaczeniu dla historyków, ok. 1000 dokumentów, trafiły do archiwum Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Obecnie większość znajduje się w zbiorach IPN. Druga część dokumentacji powstańczej, ok. 50 tys., znalazła się w Archiwum Historii PZPR, mieściło się ono w podziemiach Sejmu. Część z nich była niedostępna dla historyków. A większość dokumentów powstańczych w MSW była w ogóle niedostępna. Do dziś jest na nich adnotacja "Nie udostępniać nawet historykom". Tak komunistyczne władze chroniły historię, którą same pisały, historię nieprawdziwą. Największa część powstańczych archiwów, ok. 70 tys., znalazła się w Centralnym Archiwum Wojskowym w Rembertowie.


  • PAP: Czy po 1989 r. zadbano o to, by historycy mogli z tych dokumentów korzystać także w przyszłości?


Prof. M. Kledzik: Około dziesięciu lat temu w Rembertowie zeskanowano część dokumentów powstańczych. Widziałem, co zostało z tego skanowania. Pozostały po prostu nieczytelne lub prawie nieczytelne strony. Z archiwum w Rembertowie nie można korzystać inaczej, jak tylko przy biurku. Jest tam kilkanaście biurek z krzesłami, a kolejka jest taka, że czeka się miesiącami. Próbę digitalizacji dokumentacji powstańczej i archiwum Polskiego Państwa Podziemnego podjęło Archiwum Akt Nowych i są tu pewne osiągnięcia. Natomiast IPN nie jest raczej zainteresowany dokumentacją z Powstania.


  • PAP: Jaka jest skala digitalizacji powstańczych dokumentów?


Prof. M. Kledzik: Zdigitalizowano jeden procent. Zbiory powstańcze są rozproszone po różnych archiwach. Aby napisać historię Powstania, trzeba odwiedzić kilkanaście miejsc.




Rozmawiał Maciej Replewicz
PAP

Zobacz także

2022-11-14, godz. 10:00 Odkryto najwcześniejsze zdanie zapisane w języku kananejskim Na odkrytym przez izraelskich naukowców grzebieniu z kości słoniowej z roku 1700 p.n.e. wyryty jest napis wzywający do wytępienia wszy. To bezpośredni dowód… » więcej 2022-11-14, godz. 09:00 Św. Marcin ponownie przejechał ulicami Kup Korowód ze świętym Marcinem ponownie przeszedł ulicami Kup. W ten sposób mieszkańcy miejscowości nawiązali do górnośląskich tradycji i uczcili świętego… » więcej 2022-11-14, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 14 listopada.. » więcej 2022-11-13, godz. 14:21 Ułani na ulicach Koźla. To defilada kawalerzystów zorganizowana w ramach Tygodnia Patriotycznego W Kędzierzynie-Koźlu w ramach Tygodnia Patriotycznego odbyła się dzisiaj (13.11) defilada i prezentacja Sekcji Konnej Ochotniczego Szwadronu 3. Pułku Ułanów… » więcej 2022-11-13, godz. 06:00 Kalendarium historyczne na dziś 13 listopada.. » więcej 2022-11-12, godz. 06:00 Kalendarium historyczne na dziś 12 listopada.. » więcej 2022-11-11, godz. 09:00 Obchody święta niepodległości w regionie. Co zaplanowano? Dziś świętujemy 104. rocznicę odzyskania przez Polskę Niepodległości. Z tej okazji w całym województwie przygotowano okolicznościowe uroczystości. » więcej 2022-11-11, godz. 08:00 Obchody Narodowego Święta Niepodległości w całym kraju W piątek, 11 listopada, w dniu Narodowego Święta Niepodległości w całym kraju będą odbywały się uroczystości dla uczczenia 104. rocznicy wyzwolenia… » więcej 2022-11-11, godz. 07:00 Akcja "Niepodległa do Hymnu" - 11 listopada już po raz 5. W ramach zapoczątkowanej przez Biuro Programu "Niepodległa" w 2018 r. akcji "Niepodległa do Hymnu", Polacy w samo południe 11 listopada śpiewają hymn. W… » więcej 2022-11-11, godz. 06:00 104. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości 11 listopada 1918 r., Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę wojskową i naczelne dowództwo podległych jej wojsk polskich. Tego samego… » więcej
56789
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »