Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » W Galerii Kordegarda otwarto wystawę „Utracone…
2022-07-07, 11:06 Autor: Michał Szukała / PAP

W Galerii Kordegarda otwarto wystawę „Utracone / Odzyskane z kolekcji wrocławskich”

Prezentacja nowo odzyskanych strat wojennych podczas inauguracji wystawy „Utracone/Odzyskane. Z kolekcji wrocławskich” w Galerii Kordegarda [Fot. Andrzej Iwańczuk, Reporter. Źródło MKiDN]
Prezentacja nowo odzyskanych strat wojennych podczas inauguracji wystawy „Utracone/Odzyskane. Z kolekcji wrocławskich” w Galerii Kordegarda [Fot. Andrzej Iwańczuk, Reporter. Źródło MKiDN]
Utracone podczas wojny obrazy: „Most Augusta w Dreźnie” Gotthardta Kuehla oraz „Marchijskie wrzosowisko” Karla Kaysera-Eichberga, niedawno odzyskane przez MKiDN, trafią do kolekcji Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Oba dzieła można oglądać od środy w warszawskiej Kordegardzie.

Więcej na: MKiDN
„Most Augusta w Dreźnie” Gotthardta Kuehla. Prezentacja nowo odzyskanych strat wojennych podczas inauguracji wystawy „Utracone/Odzyskane. Z kolekcji wrocławskich” w Galerii Kordegarda [Fot. Andrzej Iwańczuk, Reporter. Źródło MKiDN]
„Most Augusta w Dreźnie” Gotthardta Kuehla. Prezentacja nowo odzyskanych strat wojennych podczas inauguracji wystawy „Utracone/Odzyskane. Z kolekcji wrocławskich” w Galerii Kordegarda [Fot. Andrzej Iwańczuk, Reporter. Źródło MKiDN]
Podczas otwarcia wystawy minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński powiedział, że odzyskiwanie zaginionych w czasie II wojny światowej zrabowanych dzieł sztuki nie byłoby możliwe bez współpracy z partnerami zagranicznymi oraz zaangażowania urzędników Departamentu Dziedzictwa Kulturowego za Granicą i Strat Wojennych MKiDN. „Naszym przeciwnikiem jest zaś ludzka chciwość. Ten przeciwnik często działa także w ramach instytucji państwowych” – dodał minister kultury. W tym kontekście przypomniał, że wnioski restytucyjne kierowane do władz Federacji Rosyjskiej od lat pozostają bez odpowiedzi. „Życzyłbym sobie również lepszej współpracy z partnerem ważnym w kontekście kradzieży dzieł sztuki, którym są Niemcy. Od trzech lat te sprawy nie posunęły się naprzód nawet o milimetr” – powiedział Gliński. Przypomniał również, że skala restytucji dzieł sztuki jest tylko kroplą w morzu zaginionych zabytków, których Polska straciła w czasie II wojny światowej ponad pół miliona.


„Odzyskane dzieła są chlubą naszej galerii” - mówił dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu dr Piotr Oszczanowski. Dodał, że „za każdym z tych obrazów jest historia długich wysiłków i wytężonej pracy”. Przypomniał, że powrót tych obrazów do Wrocławia jest spełnieniem pragnień ich pierwotnych właścicieli, którzy ponad sto lat temu przekazywali je do tamtejszych galerii. Podziękował także ofiarodawcom, którzy dobrowolnie postanowili oddać posiadane dzieła sztuki do miejsc, w których będą prezentowane. „Ta bezinteresowność i życzliwość budzą moje najwyższe uznanie” – powiedział.


W liście skierowanym do uczestników środowego wernisażu minister edukacji i nauki prof. Przemysław Czarnek napisał, że odzyskane dzieła mają nie tylko wielką wartość historyczną i artystyczną, ale „są przede wszystkim źródłem tożsamości narodu polskiego, jego trwania i rozwoju”. „Wierzę, że ta wystawa pozwoli widzom docenić rolę działań restytucyjnych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego” – dodał minister Czarnek.


Wystawa w Kordegardzie – Galerii Narodowego Centrum Kultury - „Utracone / Odzyskane z kolekcji wrocławskich” prezentuje dzieła spośród strat wojennych odzyskanych w ostatnich latach dzięki staraniom resortu kultury. Większość dzieł prezentowanych na wystawie w Kordegardzie została zabezpieczona przez władze III Rzeszy w Kamieńcu Ząbkowickim. Decyzję tę podjęto w czasie nasilenia nalotów alianckich oraz zbliżania się wojsk sowieckich. Żadna ze składnic nie przetrwała wojny w stanie nienaruszonym. Były one plądrowane jeszcze w trakcie działań wojennych. Dzieła sztuki z dawnych zbiorów niemieckich były masowo niszczone i rozkradane przez tzw. trofiejne brygady, czyli wyspecjalizowane w rabunku grupy Armii Czerwonej. Nierzadko zdarzały się też przypadki zwykłej kradzieży czy szabru.
„Marchijskie wrzosowisko” Karla Kaysera-Eichberga. Prezentacja nowo odzyskanych strat wojennych podczas inauguracji wystawy „Utracone/Odzyskane. Z kolekcji wrocławskich” w Galerii Kordegarda [Fot. Andrzej Iwańczuk, Reporter. Źródło MKiDN]
„Marchijskie wrzosowisko” Karla Kaysera-Eichberga. Prezentacja nowo odzyskanych strat wojennych podczas inauguracji wystawy „Utracone/Odzyskane. Z kolekcji wrocławskich” w Galerii Kordegarda [Fot. Andrzej Iwańczuk, Reporter. Źródło MKiDN]
W Kordegardzie po raz pierwszy zaprezentowano dwa obrazy z dolnośląskich zbiorów odzyskane w ostatnich miesiącach. Wśród nich jest dzieło niemieckiego impresjonisty Gotthardta Kuehla (1850–1915) „Most Augusta w Dreźnie” powstałe około 1900 r. Obraz podarował do Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych we Wrocławiu w 1907 r. wrocławski kolekcjoner Conrad Fischer. Przekazał on instytucji swoje bogate zbiory malarstwa i rzeźby. Ostatnia archiwalna wzmianka o obiekcie odnotowuje wywiezienie go do składnicy w Kamieńcu Ząbkowickim w lipcu 1942 r. Obraz został odzyskany w 2021 r. dzięki współpracy MKiDN z Art Loss Register, organizacją prowadzącą największą na świecie bazę danych o skradzionych dziełach sztuki. W czasie uroczystości w Kordegardzie wicepremier Gliński uhonorował dyplomem dyrektor londyńskiej firmy Art Loss Register Katyę Hills.


Drugim jest obraz Karla Kaysera-Eichberga (1873–1964) „Marchijskie wrzosowisko”, który powstał w ostatnich latach przed I wojną światową. Dzieło zostało przekazane przez Śląskie Stowarzyszenie Artystów jako depozyt do zbiorów Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych we Wrocławiu w 1913 r. Po likwidacji w 1939 r. Śląskiego Stowarzyszenia Artystów obraz został oficjalnie włączony do zbiorów muzeum. W marcu 1944 r. umieszczony został na liście ewakuacyjnej do składnicy w Kamieńcu Ząbkowickim. To ostatnia wzmianka archiwalna o obiekcie przed jego zaginięciem. Obraz został dobrowolnie zwrócony przez dotychczasowych posiadaczy, którzy dopiero niedawno odkryli jego pochodzenie.


Działania restytucyjne Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego doprowadziły w ostatnich sześciu latach do odzyskania ponad 600 obiektów. W toku jest 125 spraw restytucyjnych w 14 krajach na świecie. Muzeum Narodowe we Wrocławiu, z którego pochodzi większość prezentowanych na wystawie eksponatów, jest obecnie drugim największym beneficjentem działań restytucyjnych podejmowanych przez resort kultury, jeśli wziąć pod uwagę liczbę odzyskanych obiektów. Baza strat wojennych prowadzona przez działający w resorcie kultury Departament Restytucji Dóbr Kultury zawiera obecnie ponad 65 tysięcy rekordów i jest na bieżąco aktualizowana oraz uzupełniana.


Wystawa potrwa do 31 lipca. Organizatorzy wystawy są Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowe Centrum Kultury i Muzeum Narodowe we Wrocławiu. Oprócz dwóch niedawno odzyskanych obrazów na wystawie można zobaczyć m.in. kopię słynnego obrazu z warsztatu Lucasa Cranacha starszego „Opłakiwanie Chrystusa” oraz „Historia Apolla i Dafne”, obraz niderlandzkiego malarza manierystycznego Abrahama Bloemaerta. Losy tego ostatniego dzieła pozostawały nieznane do 2009 r., kiedy to obraz został zaoferowany do zakupu Muzeum Narodowemu we Wrocławiu. Negocjacje z ówczesną posiadaczką obiektu nie przyniosły rezultatu. Resort kultury skierował więc sprawę na drogę sądową, którą udało się zakończyć w 2019 r.

Zobacz także

2022-09-26, godz. 11:07 26 września 1944 r. rozpoczęła się ewakuacja Mokotowa 78 lat temu rozpoczęła się ewakuacja powstańców i cywilów kanałami z Mokotowa do Śródmieścia. Niemcy wrzucali do kanałów trujący granaty, trujące… » więcej 2022-09-26, godz. 10:12 78. rocznica pacyfikacji wsi Jamna i partyzanckiej bitwy Batalionu „Barbara” W niedzielę obchodziliśmy 78. rocznicę Bitwy na Jamnej (Małopolska), którą partyzanci Batalionu „Barbara” 16 Pułku Piechoty Armii Krajowej stoczyli… » więcej 2022-09-26, godz. 09:02 ''Chcemy pamiętać o naszych rodakach, którzy nie wyrzekli się polskości''. W Głubczycach uczczono 100. rocznicę… Uroczysta msza święta w kościele parafialnym Narodzenia Najświętszej Maryi w Głubczycach rozpoczęła obchody 100. rocznicy powstania ''Rodła'' – Związku… » więcej 2022-09-26, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 26 września.. » więcej 2022-09-25, godz. 07:00 Kalendarium historyczne na dziś 25 września.. » więcej 2022-09-24, godz. 07:00 Kalendarium historyczne na dziś 24 września.. » więcej 2022-09-23, godz. 12:04 23 września 1976 r. powołano Komitet Obrony Robotników. Z tej okazji Prezydent odznaczy Orderami Orła Białego założycieli… 46 lat temu, 23 września 1976 r., ogłoszono powstanie Komitetu Obrony Robotników. Jego członkowie jawnie, po raz pierwszy od trzech dekad, występowali przeciw… » więcej 2022-09-23, godz. 11:00 78 lat temu Niemcy zamordowali bł. ks. Józefa Stanka, uczestnika Powstania Warszawskiego. 78 lat temu Niemcy zamordowali bł. ks. Józefa Stanka, uczestnika Powstania Warszawskiego. W rocznicę jego męczeńskiej śmierci kard. Kazimierz Nycz będzie… » więcej 2022-09-23, godz. 10:02 23 września 1944 r. upadł przyczółek czerniakowski 78 lat temu upadł przyczółek czerniakowski. Niemcy zamordowali ponad 200 rannych oraz łączniczki i sanitariuszki wzięte do niewoli. Jedną z ofiar zbrodniarzy… » więcej 2022-09-23, godz. 09:04 100 lat temu Sejm Ustawodawczy podjął decyzję o budowie portu w Gdyni 100 lat temu, 23 września 1922 r. Sejm przyjął ustawę upoważniającą rząd do budowy portu morskiego w Gdyni. W ciągu kilkunastu lat rybacka osada przekształciła… » więcej
23456
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »