Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 80 rocznica Konferencji w Wannsee
2022-01-20, 10:22 Autor: Berenika Lemańczyk

80 rocznica Konferencji w Wannsee

Willa przy Großer Wannsee 56/58, w której 20 stycznia 1942 odbyła się konferencja; obecnie muzeum Dom Konferencji w Wannsee [pixabay.com]
Willa przy Großer Wannsee 56/58, w której 20 stycznia 1942 odbyła się konferencja; obecnie muzeum Dom Konferencji w Wannsee [pixabay.com]
20 stycznia przypada 80. rocznica konferencji w Wannsee. Brało w niej udział 15 osób. Na zaproszeniu widniał napis "spotkanie połączone ze śniadaniem". Miejscem spotkania była elegancka willa nad jeziorem w berlińskim Wannsee. Temat narady brzmiał: "Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej".
Strona tytułowa protokołu Konferencji w Wannsee z listą nazwisk uczestników [http://www.ghwk.de/deut/proto.htm, dla wikipedia]
Strona tytułowa protokołu Konferencji w Wannsee z listą nazwisk uczestników [http://www.ghwk.de/deut/proto.htm, dla wikipedia]
Na zaproszenie Reinharda Heydricha, szefa Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa SS, w willi nad jeziorem Wannsee w Berlinie 20 stycznia 1942 roku spotykało się 15 przedstawicieli średniego i wyższego szczebla kierowniczego instytucji reżimu hitlerowskiego. Spotkanie to przeszło do historii, jako konferencja w Wannsee.


Głównym celem konferencji, która trwała około półtorej godziny, było zorganizowanie "Ostatecznego rozwiązania europejskiej kwestii żydowskiej". Planowano zagładę około jedenastu milionów Żydów.


"Nigdy wcześniej ani później tak niewielu ludzi, w tak krótkim czasie nie opracowało tak apokaliptycznego planu" - zauważa gazeta "Sueddeutsche Zeitung".


Jednak decyzja o eksterminacji europejskich Żydów nie zapadła w willi w Wannsee - zagłada rozpoczęła się wcześniej. Już wtedy trwały już deportacje i mordowanie Żydów. Celem spotkania było jednak przyspieszenie realizacji ludobójstwa.


Konferencja w Wannsee była, jak analizuje cytowany przez tygodnik "Spiegel" historyk Peter Longerich, "wyznaczeniem kursu", ponieważ w jej trakcie "na nowo określono kiedy, jak i gdzie" ma przebiegać "ostateczne rozwiązanie". - pisze "Spiegel".


Wśród uczestników konferencji był Adolf Eichmann, szef tzw. "Wydziału Żydowskiego" w Głównym Urzędzie Bezpieczeństwa Rzeszy. Spotkanie stało się znane dzięki protokołom sporządzonym właśnie przez Eichmanna.


"Dokument ten zyskał większe zainteresowanie opinii publicznej dopiero w kontekście jerozolimskiego procesu Eichmanna w 1961 roku, kiedy to Robert Kempner opublikował go w całości w swojej książce +Eichmann i wspólnicy+" - pisze "Sueddeutsche Zeitung" (Eichmann został osądzony w Izraelu, skazany na śmierć i stracony w 1962 roku - PAP).


"Od Eichmanna wiemy, że po konferencji i +śniadaniu+ Heydrich raczył się koniakiem. Wyglądał na zadowolonego: nikt z grona uczestników, wśród których było wielu prawników z doktoratami, nie zgłosił zasadniczego sprzeciwu. Nawet Gerhard Klopfer, Otto Hofmann i Georg Leibbrandt - ci trzej, którzy do lat 80-tych. żyli wśród nas w mieszczańskiej zwyczajności" - podkreśla SZ.


Gazeta przypomina, że wielu zbrodniarzy "uniknęło sprawiedliwości po 1945 roku. Ogromna większość osób bezpośrednio lub pośrednio współwinnych Holocaustu nigdy nie stanęła przed sądem. Większość uczestników konferencji w Wannsee nie doznała jednak takiego niezasłużonego miłosierdzia losu; zginęli w wyniku przemocy, którą sami sprowadzili na świat: Heydrich był pierwszym, który zginął w zamachu w Pradze w 1942 roku. Niektórzy z nich stracili życie w czasie wojny, jak np. sędzia (...) Roland Freisler podczas nalotu bombowego. Inni zostali skazani i straceni przez zwycięskie mocarstwa, jeszcze inni popełnili samobójstwo. Kilku z nich przez dziesięciolecia żyło bez przeszkód w Republice Federalnej, która szybko rozkwitła ponownie (...)".


"Spiegel" przypomina postać jednego z uczestników konferencji w Wannsee, Georga Leibbrandta. "Leibbrandt zmarł w Niemczech w 1982 roku jako wzorowy obywatel. Był on typowym przedstawicielem nazistowskiego biurokraty, który odegrał decydującą rolę - a później potrafił stać się marginalną postacią".


Leibbrandt, który znał język rosyjski, pracował w 1955 roku dla kanclerza Konrada Adenauera jako doradca do spraw repatriacji niemieckich jeńców wojennych ze Związku Radzieckiego. Następnie kierował biurem Salzgitter AG w stolicy federalnej Bonn, gdzie zmarł w 1982 roku.


Dziennik "Berliner Zeitung" napisał w przeddzień rocznicy: "Hannah Arendt i jej sprawozdaniu z procesu Eichmanna zawdzięczamy wgląd w banalność zła: że to nie odczłowieczone bestie zadecydowały o masowym mordowaniu Żydów, a przede wszystkim wprowadziły je w czyn, lecz ojcowie rodzin, prusko wykształceni urzędnicy i prawnicy, oficerowie i poborowi, którzy bardzo dbali o swój niemiecki żołnierski honor. Którzy na obrzeżach konferencji w dostojnej willi Wannsee rozmawiali o pogodzie, swoich dzieciach i przyszłych wakacjach. Jest to niewygodna świadomość, ponieważ usuwa podstawę do usprawiedliwienia, że działał obezwładniający, demoniczny mechanizm. To nie systemy mordują, ale ludzie". "Berniter Zeitung" zauważa także, że "banalność zła wyraża się również w spokojnym miejscu konferencji, właśnie w tej willi wyższej klasy średniej nad jeziorem".


W wybudowanej w 1915 r. willi w berlińskiej dzielnicy Wannsee mieści się dziś Centrum Pamięci i Edukacji "Dom Konferencji w Wannsee". Od dwóch lat całkowicie na nowo zaprojektowana wystawa stała informuje o prześladowaniach Żydów i ludobójstwie w okresie narodowego socjalizmu.


Z Berlina Berenika Lemańczyk (PAP)

Zobacz także

2022-06-29, godz. 10:00 "Historyczne" wakacje w MBP. Bezpłatne zajęcia dla dzieci Zabawy ruchowe, gry planszowe, zajęcia plastyczne, łamigłówki, czytanie książek to wszystko przygotowała wypożyczalnia dla dzieci MBP przy ul. Minorytów… » więcej 2022-06-29, godz. 09:00 Szósty odcinek filmowego cyklu "…ale to już inna historia 2" [FILM] Porządek rzeczy to zastanawiąjący tytuł szóstej odsłony drugiego sezonu filmowego cyklu …ale to już inna historia. Licząc wszystkie odcinki, emitowane… » więcej 2022-06-29, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 29 czerwca.. » więcej 2022-06-28, godz. 12:21 75 lat Muzeum Auschwitz Konferencję ekspercką „Rola Muzeów i Miejsc Pamięci w zmieniającym się świecie” organizuje w piątek Muzeum Auschwitz z okazji 75. rocznicy jego powstania… » więcej 2022-06-28, godz. 11:05 100 lat temu urząd premiera objął Artur Śliwiński 100 lat temu, 28 czerwca 1922 r., na czele rządu stanął Artur Śliwiński. Jego nominacja była efektem kilkutygodniowego kryzysu rządowego spowodowanego niechęcią… » więcej 2022-06-28, godz. 10:00 Dzisiaj odbędzie się pogrzeb Józefa Walaszczyka, Sprawiedliwego wśród Narodów Świata Pogrzeb Józefa Walaszczyka, zmarłego 20 czerwca w wieku 102 lat najstarszego polskiego Sprawiedliwego, odbędzie się we wtorek – poinformował Urząd ds… » więcej 2022-06-28, godz. 09:01 Narodowy Dzień Pamięci Poznańskiego Czerwca 1956 Dziś (28.06) obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Poznańskiego Czerwca 1956. Święto zostało ustanowione przez Sejm RP 21 czerwca 2006 r. i upamiętnia zryw… » więcej 2022-06-28, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 28 czerwca.. Narodowy Dzień Pamięci Poznańskiego Czerwca 1956, PAMIĘTAMY » więcej 2022-06-27, godz. 12:30 80 lat temu słuchacze BBC usłyszeli dowody niemieckich zbrodni na polskich Żydach 80 lat temu, 26 czerwca 1942 r., na antenie radia BBC, z inicjatywy rządu RP na uchodźstwie, wyemitowano program dokumentujący niemieckie zbrodnie na Żydach… » więcej 2022-06-27, godz. 11:00 Śledztwo ws. Czerwca '56 przedłużone do końca roku Do końca roku przedłużone zostało śledztwo dotyczące przestępstw dokonanych w związku z Poznańskim Czerwcem przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego… » więcej
23456
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »