Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 80 rocznica Konferencji w Wannsee
2022-01-20, 10:22 Autor: Berenika Lemańczyk

80 rocznica Konferencji w Wannsee

Willa przy Großer Wannsee 56/58, w której 20 stycznia 1942 odbyła się konferencja; obecnie muzeum Dom Konferencji w Wannsee [pixabay.com]
Willa przy Großer Wannsee 56/58, w której 20 stycznia 1942 odbyła się konferencja; obecnie muzeum Dom Konferencji w Wannsee [pixabay.com]
20 stycznia przypada 80. rocznica konferencji w Wannsee. Brało w niej udział 15 osób. Na zaproszeniu widniał napis "spotkanie połączone ze śniadaniem". Miejscem spotkania była elegancka willa nad jeziorem w berlińskim Wannsee. Temat narady brzmiał: "Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej".
Strona tytułowa protokołu Konferencji w Wannsee z listą nazwisk uczestników [http://www.ghwk.de/deut/proto.htm, dla wikipedia]
Strona tytułowa protokołu Konferencji w Wannsee z listą nazwisk uczestników [http://www.ghwk.de/deut/proto.htm, dla wikipedia]
Na zaproszenie Reinharda Heydricha, szefa Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa SS, w willi nad jeziorem Wannsee w Berlinie 20 stycznia 1942 roku spotykało się 15 przedstawicieli średniego i wyższego szczebla kierowniczego instytucji reżimu hitlerowskiego. Spotkanie to przeszło do historii, jako konferencja w Wannsee.


Głównym celem konferencji, która trwała około półtorej godziny, było zorganizowanie "Ostatecznego rozwiązania europejskiej kwestii żydowskiej". Planowano zagładę około jedenastu milionów Żydów.


"Nigdy wcześniej ani później tak niewielu ludzi, w tak krótkim czasie nie opracowało tak apokaliptycznego planu" - zauważa gazeta "Sueddeutsche Zeitung".


Jednak decyzja o eksterminacji europejskich Żydów nie zapadła w willi w Wannsee - zagłada rozpoczęła się wcześniej. Już wtedy trwały już deportacje i mordowanie Żydów. Celem spotkania było jednak przyspieszenie realizacji ludobójstwa.


Konferencja w Wannsee była, jak analizuje cytowany przez tygodnik "Spiegel" historyk Peter Longerich, "wyznaczeniem kursu", ponieważ w jej trakcie "na nowo określono kiedy, jak i gdzie" ma przebiegać "ostateczne rozwiązanie". - pisze "Spiegel".


Wśród uczestników konferencji był Adolf Eichmann, szef tzw. "Wydziału Żydowskiego" w Głównym Urzędzie Bezpieczeństwa Rzeszy. Spotkanie stało się znane dzięki protokołom sporządzonym właśnie przez Eichmanna.


"Dokument ten zyskał większe zainteresowanie opinii publicznej dopiero w kontekście jerozolimskiego procesu Eichmanna w 1961 roku, kiedy to Robert Kempner opublikował go w całości w swojej książce +Eichmann i wspólnicy+" - pisze "Sueddeutsche Zeitung" (Eichmann został osądzony w Izraelu, skazany na śmierć i stracony w 1962 roku - PAP).


"Od Eichmanna wiemy, że po konferencji i +śniadaniu+ Heydrich raczył się koniakiem. Wyglądał na zadowolonego: nikt z grona uczestników, wśród których było wielu prawników z doktoratami, nie zgłosił zasadniczego sprzeciwu. Nawet Gerhard Klopfer, Otto Hofmann i Georg Leibbrandt - ci trzej, którzy do lat 80-tych. żyli wśród nas w mieszczańskiej zwyczajności" - podkreśla SZ.


Gazeta przypomina, że wielu zbrodniarzy "uniknęło sprawiedliwości po 1945 roku. Ogromna większość osób bezpośrednio lub pośrednio współwinnych Holocaustu nigdy nie stanęła przed sądem. Większość uczestników konferencji w Wannsee nie doznała jednak takiego niezasłużonego miłosierdzia losu; zginęli w wyniku przemocy, którą sami sprowadzili na świat: Heydrich był pierwszym, który zginął w zamachu w Pradze w 1942 roku. Niektórzy z nich stracili życie w czasie wojny, jak np. sędzia (...) Roland Freisler podczas nalotu bombowego. Inni zostali skazani i straceni przez zwycięskie mocarstwa, jeszcze inni popełnili samobójstwo. Kilku z nich przez dziesięciolecia żyło bez przeszkód w Republice Federalnej, która szybko rozkwitła ponownie (...)".


"Spiegel" przypomina postać jednego z uczestników konferencji w Wannsee, Georga Leibbrandta. "Leibbrandt zmarł w Niemczech w 1982 roku jako wzorowy obywatel. Był on typowym przedstawicielem nazistowskiego biurokraty, który odegrał decydującą rolę - a później potrafił stać się marginalną postacią".


Leibbrandt, który znał język rosyjski, pracował w 1955 roku dla kanclerza Konrada Adenauera jako doradca do spraw repatriacji niemieckich jeńców wojennych ze Związku Radzieckiego. Następnie kierował biurem Salzgitter AG w stolicy federalnej Bonn, gdzie zmarł w 1982 roku.


Dziennik "Berliner Zeitung" napisał w przeddzień rocznicy: "Hannah Arendt i jej sprawozdaniu z procesu Eichmanna zawdzięczamy wgląd w banalność zła: że to nie odczłowieczone bestie zadecydowały o masowym mordowaniu Żydów, a przede wszystkim wprowadziły je w czyn, lecz ojcowie rodzin, prusko wykształceni urzędnicy i prawnicy, oficerowie i poborowi, którzy bardzo dbali o swój niemiecki żołnierski honor. Którzy na obrzeżach konferencji w dostojnej willi Wannsee rozmawiali o pogodzie, swoich dzieciach i przyszłych wakacjach. Jest to niewygodna świadomość, ponieważ usuwa podstawę do usprawiedliwienia, że działał obezwładniający, demoniczny mechanizm. To nie systemy mordują, ale ludzie". "Berniter Zeitung" zauważa także, że "banalność zła wyraża się również w spokojnym miejscu konferencji, właśnie w tej willi wyższej klasy średniej nad jeziorem".


W wybudowanej w 1915 r. willi w berlińskiej dzielnicy Wannsee mieści się dziś Centrum Pamięci i Edukacji "Dom Konferencji w Wannsee". Od dwóch lat całkowicie na nowo zaprojektowana wystawa stała informuje o prześladowaniach Żydów i ludobójstwie w okresie narodowego socjalizmu.


Z Berlina Berenika Lemańczyk (PAP)

Zobacz także

2022-07-05, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 5 lipca.. » więcej 2022-07-04, godz. 12:02 W Polsce odkryto grób króla Wikingów sprzed tysiąca lat [FILM] Dzięki teledetekcji satelitarnej, w Wiejkowie w województwie zachodniopomorskim, odkryto kurhan Haralda Sinozębego - króla Danii i Norwegii z X wieku, od którego… » więcej 2022-07-04, godz. 11:02 Muzeum Auschwitz wydało album z okazji 75. rocznicy powstania Ukazał się album fotograficzny ilustrujący wydarzenia z 75-letniej historii Muzeum Auschwitz. Okazją była przypadająca w lipcu rocznicy powstania instytucji… » więcej 2022-07-04, godz. 10:00 "Kolejna brama zostanie zrekonstruowana i już będziemy mieli całość". Rusza remont na Zamku Piastów Śląskich Na Zamku Piastów Śląskich w Brzegu rozpoczyna się dzisiaj (4.07) kolejny remont. Tym razem prace konserwatorskie obejmą portal bramy dziedzińca zamkowego… » więcej 2022-07-04, godz. 09:11 Rapperswil – pierwsze polskie Muzeum Narodowe Muzeum Narodowe Polskie na zamku w szwajcarskim Rapperswilu przez ponad 150 lat istnienia przechodziło niezwykłe koleje losu. Było centrum polskiego życia… » więcej 2022-07-04, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 4 lipca.. » więcej 2022-07-03, godz. 07:00 Kalendarium historyczne na dziś 3 lipca.. » więcej 2022-07-02, godz. 07:00 Kalendarium historyczne na dziś 2 lipca.. » więcej 2022-07-01, godz. 12:00 Historyczne audycje, które odbędą się w ten weekend tylko w Radiu Opole! Historyczne audycje PROGRAM NA WEEKEND SOBOTA 02.07.2022 godz. 7:20 Z historycznego punktu widzenia zaprasza Bolesław Bezeg To felieton odnoszący się do… » więcej 2022-07-01, godz. 11:07 "Herby zyskają swój dawny blask". Rusza remont bramy dziedzińca zamkowego w Brzegu Na Zamku Piastów Śląskich w Brzegu szykuje się kolejny remont. Tym razem prace konserwatorskie obejmą portal bramy dziedzińca zamkowego. Odrestaurowana zostanie… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »